ReportageKapperszaken

College voor de Rechten van de Mens breekt het hoofd over kapperszaken

Is het discriminerend dat kappers hogere prijzen rekenen voor vrouwen dan voor mannen? Het College voor de Rechten van de Mens weegt het beleid van de kappersketens voor hem en haar.

Winny Hänschen donderdag bij het College voor de Rechten van de Mens in Utrecht.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Winnie Hänschen had een rotweek de derde week van september 2019. Zo een waarin de hele wereld tegen haar leek. Ik laat eens lekker mijn haar doen, dacht ze, misschien helpt het. Maar het werd alleen maar erger. Want toen ze de prijslijst van de kapsalon bekeek, viel haar op dat ze als vrouw bijna 20 euro meer moest betalen dan een man. Discriminatie, vond Hänschen (33), die een klacht indiende wegens ongelijke behandeling op basis van geslacht. Verboden volgens artikel 1 van de Grondwet.

En zo kan het dus gebeuren dat een driekoppig College voor de Rechten van de Mens zich donderdagmiddag in Utrecht buigt over kapperszaken. Of eigenlijk de vermeende schending van mensenrechten door die zaken. In het beklaagdenbankje zitten Toni & Guy en Cosmo Hairstyling (onderdeel van marktleider Provalliance met 375 salons). Hänschens strijd richt zich niet specifiek tegen hen, maar tegen alle kapsalons die een prijsverschil hanteren. ‘Ik doe mijn beklag bij deze ketens omdat ze groot zijn, een eenmanszaak als Knippen bij Coby wil ik er niet mee lastigvallen’, zegt ze voorafgaand aan de zitting.

Dat veel kappers zich bedienen van prijsverschillen bleek oktober vorig jaar al uit onderzoek van de Volkskrant. Journalist Mirjam Leunissen deed een steekproef onder vijftig Nederlandse salons en ketens en ontdekte dat driekwart hogere prijzen rekent voor vrouwen dan voor mannen. Het verschil varieert van een paar euro tot meer dan de helft voor een gewone knipbeurt. Het weigeren van een duurdere vrouwenbehandeling is meestal geen optie, zelfs al wil je als man worden behandeld.

In de Utrechtse zittingszaal proberen de beklaagden te beargumenteren waar dat verschil vandaan komt. ‘Met alle respect’, Toni & Guy-eigenaar Joyce Kranendonk richt zich tot de bescheiden coupe van de mannelijke collegevoorzitter, ‘met uw haar kan ik binnen drie minuten klaar zijn.’ Nee, dan het haar van Hänschen, vervolgt ze. ‘Mevrouw heeft een mooie lange staart, daarmee ben ik gewoon veel langer bezig, anders ben ik niet tevreden.’ Daar komt ook nog eens bij dat Toni & Guy een ‘vaste formule’ heeft met een Japanse wasmassage en hot towel treatment, iets waarvan ze liever niet afwijken, maar voor heren bij bepaalde salons een uitzondering maken omdat ze anders niet komen. Het prijsverschil: 57 euro voor de dames en 39 voor de heren.

Een dame, die stuur je niet met nat haar de deur uit, vindt Cosmo Hairstyling. Dan zie je niet of er nog toevallig ‘een balk’ in het haar zit. Cosmo-ceo Merel Venneman: ‘Wij willen onze dames gewoon mooi gecoiffeerd de salon laten verlaten. En 98 procent tot 100 procent van hen wil dat zelf ook.’ Daarom betaalt een vrouw met kort haar 46,50 euro (die met lang haar 56,50). Mannen betalen ongeacht de haarlengte 35 euro.

Zo stereotyperend, vindt Hänschen. ‘Wie zegt dat ik die speciale behandeling wil? Dat bepaal ik zelf wel.’ Natuurlijk kan de feminist zich voorstellen dat haar lange lokken meer tijd van de kapper vragen dan een korte coupe, maar dan zou het prijsonderscheid op basis daarvan moeten worden gemaakt, vindt ze. ‘Nu is het afhankelijk van of je een vulva hebt of niet, dat is absurd.’

Vooruit, een gedachte-experiment om haar argument kracht bij te zetten: ‘Stel dat op de prijslijst staat dat zwarte mensen meer moeten betalen dan witte mensen, nog even los van de vraag of hun haar misschien moeilijker is om te knippen, dan gaan zij ook woedend de straat op. En dat is in de kern hetzelfde.’

Ze vindt bijval in een rapport dat in 2009 werd opgesteld in opdracht van de Europese Commissie. Prijsverschillen op basis van geslacht zijn niet verdedigbaar omdat er andere manieren zijn om onderscheid te maken, wordt daarin gesteld. Bovendien hebben alle dienstverleners zich te houden aan de Europese richtlijn voor gelijke behandeling, die sinds 2004 bestaat.

Beide kappersketens zijn heus niet doof voor de argumenten van Hänschen. Naar aanleiding van haar klacht heeft de kappersbrancheorganisatie ANKO alvast een onderzoek ingesteld naar de kwestie. Ook Toni & Guy staat beslist open voor een ander ‘labeltje’. ‘Maar als jij hier in het gelijk wordt gesteld dan wordt straks alles opengebroken’. Straks mogen ze ook al geen onderscheid meer maken voor kinderen, vrezen ze.

Op 5 maart doet het College voor de Rechten van de Mens uitspraak. Dat is niet bindend, maar leidt vaak wel tot actie bij de verweerder. Hänschen hoopt in ieder geval dat de ruchtbaarheid rond haar zaak alle kappers ertoe aanzet de prijzen te wijzigen. Haar eerste overwinning is al een feit; kappersketen Sjenkels had aanvankelijk ook in het beklaagdenbankje moeten verschijnen, maar die besloot zelf al de tarieven aan te passen. 

Lees ook

Waarom zouden vrouwen per definitie meer moeten betalen bij de kapper?
Als vrouw met kort haar vindt Mirjam Leunissen het vreemd dat ze steevast meer moet betalen bij de kapper dan mannen. Een onderscheid in prijs maken op basis van geslacht, mag dat eigenlijk wel? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden