Nieuws Rotterdam

College Rotterdam is rond: 6 partijen met nipte meerderheid

Rotterdam heeft na ruim drie maanden van stroeve onderhandeling een nieuw college van burgemeester en wethouders. Dinsdagmiddag presenteerden VVD, GroenLinks, D66, PvdA, CDA en ChristenUnie-SGP hun akkoord.

De fractievoorzitters van de zes Rotterdamse coalitiepartijen feliciteren elkaar na de presentatie van het coalitieakkoord. Beeld Marcel van den Bergh

Kijk ze daar nou achter hun statafels, de zes leiders van de coalitiepartijen. Ze zijn eruit, het akkoord is gesloten, ook Rotterdam heeft drie maanden na de verkiezingen een nieuw stadsbestuur. En dit is de symbolische plek waar ze dat willen presenteren: in een park op het Noordereiland in de Maas, dat met imposante bruggen verbonden is met het welvarende centrum en de arme wijken op de zuidoever.

‘Want daar willen wij ook staan als coalitie’, zegt VVD-leider Vincent Karremans tegen de journalisten. ‘We willen er zijn voor de Rotterdammers die op een linkse partij gestemd hebben en voor de Rotterdammers die op een rechtse partij gestemd hebben. We zijn een echte middencoalitie.’

Als Karremans is uitgesproken, plaatsen de fractieleiders van VVD, D66, GroenLinks, PvdA, CDA en ChristenUnie-SGP hun handtekening op een paneel dat al een paar keer is omgewaaid. In grote letters staat de titel van het coalitieakkoord erop: Nieuwe energie voor Rotterdam.

Dat document zal de leidraad vormen voor het nieuwe college, dat tien wethouders telt: acht mannen en twee vrouwen. Zij krijgen de steun van 23 raadsleden: een nipte meerderheid van één zetel. De meeste tegenwind zal komen van Leefbaar Rotterdam, met elf zetels de grootste partij in de raad, en Denk, dat vier zetels heeft.

Luchtfoto van het centrum van Rotterdam. Beeld ANP

Het 47 pagina’s tellende coalitieakkoord verbindt de politieke uitersten, soms zelfs op zinsniveau. ‘We gaan Rotterdam duurzaam maken op een manier die werk oplevert’, staat er dan bijvoorbeeld. Of: ‘We gaan meer huizen bouwen dan we ooit hebben gedaan, om te zorgen dat er voor alle Rotterdammers een betaalbaar huis blijft.’

Dat is ook niet zo vreemd. Toen de onderhandelingen in de soep dreigden te lopen, kregen GroenLinks en de VVD de opdracht samen een inhoudelijk programma te schrijven. Later sloten andere partijen zich bij dit ‘raamwerk’ aan. Met wat aanpassingen en aanvullingen dient het nu als coalitieakkoord.

‘Een wereldprestatie van de formateur’, aldus CDA-leider Sven de Langen.

Het belangrijkste thema in het akkoord is de energietransitie. Rotterdam wil in 2030 bijna de helft minder CO2 uitstoten, zoals is afgesproken in het klimaatakkoord van Parijs. Minstens 10 duizend bestaande woningen worden ‘aardgasvrij’ gemaakt of daarop voorbereid. Nieuwbouwwoningen krijgen geen gas meer en worden optimaal geïsoleerd. De stad wil ook met de haven verregaande afspraken maken over CO2-reductie.

Er moeten de komende vier jaar 18 duizend nieuwe woningen worden gebouwd, ofwel 4.500 per jaar. ‘Bouwen, bouwen en nog eens bouwen’ is volgens het coalitieakkoord het credo. Huizen voor de middeninkomens krijgen prioriteit. Ook moeten leegstaande kantoren en winkels worden getransformeerd tot woningen. Het vorige college wilde nog 15 duizend goedkope woningen slopen. Dat doel is afgezwakt tot 12 duizend.

Uit de bijstand

Onder het motto ‘Iedereen doet mee’ wil het college onder andere hard optreden tegen discriminatie. Doel is om structureel 8.000 Rotterdammers uit de bijstand te krijgen naar werk of opleiding (van 38.000 bijstandsuitkeringen nu naar 30.000 in 2022). Er komt een ‘taaloffensief’ voor nieuwkomers, maar ook een plan om laaggeletterdheid aan te pakken onder brede lagen van de bevolking. Wie verwijtbaar de taal niet leert, krijgt minder bijstand.

Verder wil het college minder armoede en schulden bij Rotterdamse gezinnen. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar kinderen, jongeren en ouderen. Rotterdammers met alleen AOW krijgen jaarlijks 375 euro extra. Voor kinderen blijft het jaarlijks tegoed 275 euro (van 4 tot 12 jaar) of 400 euro (tussen 12 en 18 jaar). Rotterdammers met een minimum inkomen, krijgen een kwijtschelding van de afvalstoffenheffing van 75 procent.

Samenwerking

Ook benadrukken de coalitiepartijen dinsdagmiddag op het Noordereiland dat ze graag met de oppositie willen optrekken.

‘We gaan met alle partijen samenwerken die hier vandaag niet in het rijtje staan’, zegt Karremans.

‘We willen op bepaalde punten ‘deelakkoorden’ sluiten met andere partijen’, zegt PvdA-leider Barbara Kathmann.

Zo’n samenwerking lijkt voor dit college ook bittere noodzaak, met die minimale meerderheid. Er hoeft maar één raadslid ziek te zijn, of een stemming kan in de soep lopen.

En daar wordt het de komende jaren dus spannend voor deze zes partijen. Want zijn de oppositiepartijen wel bereid zich constructief op te stellen? De voortekenen zijn niet heel gunstig. Zowel Leefbaar Rotterdam als Denk ging  bijvoorbeeld al flink tekeer tegen de plannen om tien wethouders aan te stellen.

‘De verhoudingen zijn wat grillig’, bevestigt Kathmann, ‘maar het komt goed.’

En ook D66-leider Said Kasmi houdt hoop. ‘Ik verwacht geen loopgravenoorlog’, zegt hij.

Maar misschien zeggen ze dat tegen beter weten in.

Welk college heeft uw gemeente nu? Bekijk het hier

GroenLinks en vooral de lokale partijen wonnen de laatste gemeenteraadsverkiezingen. Hier kunt u zien of de winnaars ook mee mogen besturen. 

TIEN KANDIDAAT-WETHOUDERS

Rotterdam spreekt al van Ahmeds Elftal, het nieuwe college van burgemeester en wethouders onder voorzitterschap van Ahmed Aboutaleb (PvdA).

Bas Kurvers (VVD): Bouwen, Wonen en Energietransitie gebouwde omgeving. Kurvers, nu directeur Werkplein Hart van West-Brabant, moet een record van 18 duizend nieuwe woningen zien te bouwen en 10 duizend huizen ‘aardgasvrij’ maken.

Bert Wijbenga (VVD): Buitenruimte, Handhaving, Integratie en Samenleving. De directeur van woningcorporatie Woonbron en oud-korpschef van politie Flevoland krijgt typische Leefbaar Rotterdam-speerpunten.

Judith Bokhove (GroenLinks) Mobiliteit, Jeugd/Jeugdhulp en Taal. Met een taaloffensief moet het aantal van 96 duizend laaggeletterden omlaag. Bokhove moet geld en draagvlak vinden voor een derde stadsbrug.

Arno Bonte (GroenLinks): Duurzaamheid, Energietransitie en Milieu/Luchtkwaliteit. Rotterdam ziet de energietransitie als vliegwiel om wijken op te knappen en gezonde lucht te krijgen. Banen voor loodgieters, installateurs en slopers.

Barbara Kathmann (PvdA): Economie en Toerisme. De werkloosheid is met 7,3 procent hoger dan landelijk. Kathmann, nu nog directeur van de Giovanni van Bronckhorst Foundation, heeft toeristisch de wind mee.

Richard Moti (PvdA): Werk en Inkomen, Nationaal Programma Rotterdam-Zuid (NPRZ). Het NPRZ moet achterstanden wegwerken rond wonen, werk en onderwijs. FNV-bestuurder Moti wordt ‘op Zuid’ de baas van Leefbaar-coryfee Marco Pastors, directeur van NPRZ.

Adriaan Visser (D66): Financiën, haven en grote projecten zoals Feyenoord City. Visser was al wethouder Financiën. Breed kan de stad het niet laten hangen.

Said Kasmi (D66): Onderwijs en Cultuur. Een typische D66-portefeuille voor  Kasmi, die onder meer commissaris is bij woningcorporatie Woonbron.

Sven de Langen (CDA): Zorg en Sport. De fysiotherapeut en bestuurskundige werd in oktober 2017 wethouder toen Hugo de Jonge minister werd. In zijn jeugd scoutte Willem II hem, maar een profcarrière volgde niet.

Michiel Grauss (CU-SGP): Armoede- en Schuldenbestrijding. 61 duizend huishoudens (22 procent) leven in armoede. Grauss is nu nog afdelingshoofd GGD Rotterdam Rijnmond en was zestien jaar raadslid in Capelle aan den IJssel.

Meer over de coalitievorming in Rotterdam

Fractieleider Joost Eerdmans van Leefbaar Rotterdam toonde zich verbolgen dat zijn partij niet mee mocht doen aan de collegeonderhandelingen. Tegen de Volkskrant sprak hij van een cordon sanitaire. De linkse partijen ‘wilden niet eens in gesprek! En ondertussen hebben ze het steeds over verbinden, over bruggen bouwen, over inclusiviteit’.

Ervaringsdeskundigen Peter van Heemst (PvdA) en Marianne van den Anker (Leefbaar) voorspelden direct na de verkiezingen welke partijen tot een coalitie zouden komen in Rotterdam. Lees hier terug of ze gelijk hebben gekregen. ‘Leefbaar moet door een hoepel springen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.