College Rechten van de Mens: oudere werknemers VU gediscrimineerd

De Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam heeft twaalf oudere medewerkers gediscrimineerd door ze ontslag aan te zeggen. Dat heeft het College voor de Rechten van de Mens woensdag geoordeeld.

Beeld anp

Stel: je moet als universiteitsbestuur een faculteit reorganiseren waar je al jaren geld op toe moet leggen. Daarbij is het verleidelijk om met name oudere - want duurdere - werknemers te ontslaan. Maar dat mag niet. Het afspiegelingsbeginsel bepaalt namelijk dat de lasten van een reorganisatie gelijkmatig over alle leeftijdscategorieën moeten worden verdeeld. De werknemers in kwestie moeten dan wel 'uitwisselbaar' zijn. Dat wil zeggen: een collega moet hun taken kunnen overnemen. Dus wat doe je dan als universiteitsbestuur? Je maakt hyperspecialisten van de werknemers van wie je af wilt zodat ze niet langer uitwisselbaar zijn. Op hen is het afspiegelingsbeginsel dan niet meer van toepassing.

Zo ging de Vrije Universiteit (VU) te werk bij de reorganisatie van haar faculteit Aard- en Levenswetenschappen (FALW). Die schijn heeft ze volgens het College voor de Rechten van de Mens althans gewekt. Ze zegde 37 medewerkers ontslag toe van wie er slechts twee jonger waren dan 50 jaar. Daarmee heeft de VU zich aan leeftijdsdiscriminatie bezondigd. Dit oordeel - het College spreekt geen vonnissen uit - is niet bindend voor de VU. Maar het is afkomstig van een zo gezaghebbend orgaan, dat de VU het niet zonder meer zal kunnen negeren.

'Katten in natuurgebieden'

Een van de met ontslag bedreigde VU-medewerkers werd gereduceerd tot deskundige op het gebied van 'katten in natuurgebieden', een niet uitwisselbaar specialisme. En Matthijs Hisschemöller (60) maakte uit het reorganisatieplan op dat hij 'transitiespecialist' is. 'Ik geef het vak energy system transitions, maar dat is slechts een onderdeel van wat ik doe. Ik ben gewoon bestuurskundige en ik kan gewoon gespiegeld worden.' De overige collega's voor wie ontslag dreigt, herkennen zich evenmin in hun functieomschrijving of in de weergave van hun arbeids- of studieverleden.

Met de universiteit viel, zegt Hisschemöller, niet te praten over het reorganisatieplan. 'Het college van bestuur zegt open te staan voor dialoog, maar dat zegt Poetin ook. Constructief is in zijn ogen slechts diegene die de reorganisatie ondersteunt.' Het college volstond met het verweer dat er geen alternatieven waren voor het reorganisatieplan en dat leeftijdsdiscriminatie daarvan niet het vooropgezette doel was. 'Het was alsof je tegen een tikkende grammofoonplaat aan het praten was', zegt Hisschemöller.

Klachten

Mogelijkheden om binnen of buiten de universiteit verhaal te zoeken zouden stelselmatig zijn gedwarsboomd. De Adviescommissie Sociaal Plan FALW achtte zichzelf niet bevoegd om de klachten over leeftijdsdiscriminatie te beoordelen. De Commissie van Beroep, die het college van bestuur bij arbeidsconflicten op de vingers kon tikken, bleek vorig jaar opeens opgedoekt. Wie deelneemt aan een reïntegratietraject kan zijn of haar ontslag niet meer aanvechten.

Uiteindelijk wendden Hisschemöller en elf medestanders zich tot het College voor de Rechten van de Mens, en dat heeft hen in het gelijk gesteld. 'Eindelijk zijn we weer terug in Nederland', zegt Hisschemöller over de uitspraak van het College. Op de website van de VU liet Jaap Winter, bestuursvoorzitter van de VU, weten de uitspraak (door hem 'advies' genoemd) grondig te zullen bestuderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden