Collectie Van Otterloo naar Amerikaans museum

Nederland heeft al genoeg oude kunst, vindt het echtpaar De Mol van Otterloo.

AMSTERDAM - Een van de belangrijkste privécollecties van Nederlandse en Vlaamse 17de-eeuwse kunst keert definitief niet terug naar Nederland. 'We vinden echt dat Nederland genoeg heeft', zei Rose-Marie van Otterloo, eigenaar van de collectie, afgelopen weekend in een interview met The Boston Globe.

Het echtpaar Eijk en Rose-Marie de Mol van Otterloo bezit zo'n zeventig werken van 17de-eeuwse Hollandse en Vlaamse meesters. Onder meer werken van Frans Hals, Jacob van Ruisdael, Jan Brueghel de oudere, Jan Steen en Rembrandt behoren tot de omvangrijke verzameling van de het echtpaar.

Waar de collectie in Amerika terecht komt is nog niet bekend. Er zijn vijf Amerikaanse musea die meedingen naar de gunst van Van Otterloo. The Museum of Fine Arts in Boston, the Peabody Essex Museum in Massachusetts, the National Gallery of Art in Washington, the Harvard Art Museums en de Huntington Library, Art Collections and Botanical Gardens in San Marino.

'Het museum dat de collectie krijgt zal er in ieder geval volledig door veranderen', aldus de directeur van het Museum of Fine Arts in Boston.

Het echtpaar heeft Nederland nooit vergeten, zo bleek wel uit talrijke bruiklenen aan Nederlanse musea. Die boden de schilderijen altijd een warm welkom. 'Een verzameling van Mauritshuiskwaliteit', zo beschrijft Frits Duparc de collectie. De voormalig directeur van het Mauritshuis is een goede vriend van de Van Otterloos en sinds de jaren tachtig adviseur van de twee. Voor hem kwam het nieuws niet uit de lucht vallen. 'Dat de collectie misschien aan een Nederlands museum zou worden geschonken, was niet meer dan ijdele hoop. Ze hebben het misschien nog niet zo expliciet gezegd, maar het zijn nu Amerikanen, hè', aldus Duparc.

De werken van de Van Otterloos zijn veelvuldig te zien geweest in Nederland. Op dit moment hangt Rivierlandschap met Veerboot (1649) van Salomon van Ruysdael in de Eregalerij van het Rijksmuseum. 'Die hangt hier in principe voor onbepaalde tijd. Of deze kan blijven hangen, daar zijn nog geen concrete gesprekken over gevoerd. Dat de belangrijke collectie permanent naar een buitenlands museum gaat, is ook geen slecht nieuws. Je kunt die werken zien als een soort ambassadeurs van de 17de-eeuwse kunst uit ons land', aldus Pieter Roelofs, conservator van het Rijksmuseum.

In 2010 was in het Mauritshuis nog een grote selectie uit de verzameling te zien, in een eigen tentoonstelling.

Het belangrijkste werk uit de collectie is Rembrandts portret van Aeltje Uylenburgh uit 1632. Het portret is sinds de aankoop permanent uitgeleend. Dat vinden de verzamelaars geen probleem. 'Je zou zowat je hele huis moeten leeghalen om dat schilderij de aandacht te geven die het verdient. Het is zo'n kanjer', vertelde Rose-Marie in Elsevier.

Ook de kunstnijverheid en oude meubels vormen een belangrijk onderdeel van de verzameling. De bibliotheek van de Van Otterloos bevat inmiddels meer dan 10 duizend boeken.

wie is eijk?

Eijk de Mol van Otterloo (74) gaat na zijn studie economie aan de Universiteit van Amsterdam in 1961 studeren aan Harvard. Na een korte periode keert hij samen met zijn Vlaamse vrouw Rose-Marie terug naar Amerika. Daar maakt hij van GMO een van de grootste investeringsmaatschappijen in de Verenigde Staten.

Als ze op een gegeven moment de curator van het Boston Museum of Fine Arts leren kennen, begint hun verzameldrift. In hun zoektocht naar kunst laten ze zich onder anderen adviseren door Simon Levie, oud-directeur van het Amsterdamse Rijksmuseum. Tegenwoordig is Frits Duparc, voormalig directeur van het Haagse Mauritshuis, hun voornaamste adviseur. Hun vermogen wordt geschat op op 390 miljoen euro (Quote, 2012).

Dus zal het zijn enorme kunstcollectie niet schenken aan Nederlands musea.

Extra: Kopen/verkopen

Het is niet zo dat het echtpaar De Mol van Otterloo alleen maar kunst aankoopt. Verkopen doet het paar ook weleens.

Rembrandts Portret van Aeltje Uylenburgh (1632) was een paar jaar lang gedeeld eigendom. De Van Otterloos konden het schilderij uiteindelijk helemaal in eigendom krijgen door achttien andere werken te verkopen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden