Collectie Sanders gaat maandag onder de hamer

Een van de interessantste beeldende-kunstcollecties van het land, die van Piet en Ida Sanders, wordt volgende week verkocht bij veilinghuis Christie's. Geschatte waarde: bijna 3 miljoen euro.

Wat een fijn inkijkje in het leven van verzamelaars Piet en Ida Sanders: de brief uit 1957 waarin de beeldend kunstenaar Naum Gabo onderhoudstips geeft voor het door hen aangekochte beeld Linear Construction in Space No 2 - een van Gabo's beroemdste werken.


Vanzelfsprekend mocht het niet te dicht bij de centrale verwarming staan en niet aan de zon worden blootgesteld. Het diende regelmatig te worden afgestoft, liefst met een zacht penseel. En eens in de vier tot zes maanden moest het beeld in bad. 'Of in de gootsteen, als die diep genoeg is. Gebruik lauw water waaraan een theelepel schoonmaakmiddel is toegevoegd (geen zeep). Drie minuten voorzichtig door het bad bewegen, naspoelen met schoon water en afdrogen met een handdoek.'


De brief staat afgedrukt in de catalogus die is uitgegeven ter gelegenheid van de veiling van de Piet en Ida Sanders Collectie, volgende week bij Christie's in Amsterdam. Bijna tweehonderd werken van onder anderen Gilbert en George, Lucio Fontana, Marino Marini, Henry Moore, Karel Appel en Anish Kapoor komen onder de hamer. Geschatte waarde: bijna 3 miljoen euro.


Het is bijna niet voor te stellen dat die werken een halve eeuw lang als gebruiksvoorwerpen in het huis van het echtpaar Sanders hebben gehangen en gestaan. Boven de gootsteen in de keuken, tussen twee vetplanten, stond Atomico van Marino Marini. 2,5 ton waard - en dat is een voorzichtige schatting.


Volgens Jop Ubbens, directeur van Christie's Amsterdam, is er belangstelling in meer dan dertig landen voor wat hij een van de interessantste privécollecties in Nederland noemt: 'Piet en Ida Sanders verzamelden eclectisch en internationaal, en achteraf gezien ook kunsthistorisch visionair. Ze kochten de grote namen voor ze echt grote namen werden, vaak van de kunstenaar zelf. Voor een beeldje van de toen nog aanstormende Henry Moore betaalden ze in 1955 100 gulden. Dat is nu tussen de 15- en 20 duizend euro waard.'


Onder de topstukken op de veiling zijn Cavaliere van Marino Marini (300 duizend euro), Totem van Karel Appel (180 duizend-220 duizend euro) en Concetto spaziale van Lucio Fontana (400 duizend-600 duizend euro). Ubbens: 'De hele collectie is wat de Duitsers zo mooi marktfrisch noemen. Iedereen wist dat de werken er waren, maar ze zijn al meer dan vijftig jaar niet op de markt geweest. Dat is de ideale voedingsbodem voor een topveiling.'


Het was voor jongste zoon Martijn Sanders, oud-directeur van het Amsterdamse Concertgebouw en zelf ook verzamelaar, een complete verrassing toen zijn vader een paar maanden voor zijn dood aankondigde dat de hele collectie na zijn dood door Christie's mocht worden geveild. 'Mijn ouders hebben nooit commerciële bedoelingen gehad met hun collectie. Ze meden veilingen omdat ze de torenhoge prijzen die daar voor kunst werden betaald een slechte ontwikkeling vonden. Toch begrijp ik mijn vaders beslissing. Hij wilde dat de kunst waarvan hij en mijn moeder zo intens hadden genoten, waar ze al die jaren tussen hadden geleefd, weer onder de mensen zou komen.'


Ubbens noemt de jaren vijftig de gouden tijd in de collectie van Piet en Ida Sanders. Martijn Sanders beaamt: 'In die tijd hebben ze de mooiste sculpturen gekocht. Daar had mijn vader sowieso een voorkeur voor. Mijn opa was architect, mijn vader wilde het worden voor hij uiteindelijk voor een studie rechten koos. Het sculpturale heeft hem altijd aangetrokken - ook in schilderijen.'


Of het niet meer voor de hand had gelegen dat de collectie in de familie was gebleven, aangezien ook Sanders' broer en zus verzamelaars zijn? 'Bij leven hebben onze ouders ons kunstwerken gegeven waaraan we goede herinneringen hebben. Het is eerlijker zo. Als we nu nog iets willen, kunnen we meebieden.' Zijn broer Pieter heeft interesse in één werk. 'Ik zeg niet welk, want dat drijft de prijs op.'


Zelf denkt hij nog na. 'Mijn vader en ik hadden een andere smaak. Ik heb hem twee keer aangeraden werk te kopen waar ik helemaal weg van was: één keer van Francis Bacon en één keer van Piero Manzoni. Beide suggesties heeft hij niet opgevolgd.'


Over het door zijn moeder consciëntieus bijgehouden archief van correspondentie en aankopen wordt overlegd. 'Wellicht gaat het naar het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie. Als er een kunsthistoricus rondloopt die erop wil promoveren: laat hij zich maar melden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden