Nieuws Alan Turing bankbiljet

Codekraker en voor homoseksualiteit veroordeelde Alan Turing komt op nieuw biljet van 50 pond

Alan Turing, een briljante wiskundige die wordt gezien als de grondlegger van de informatica en kunstmatige intelligentie, en die tijdens de Tweede Wereldoorlog de Enigma-code van de Duitsers wist te ontcijferen, komt op het nieuwe Britse geldbiljet van 50 pond te staan.

Mark Carney van de Bank of England onthult het nieuwe bankbiljet van 50 pond, met de afbeelding van Alan Turing. Beeld Getty Images

‘Het werk van Turing heeft een enorme invloed gehad op hoe we vandaag leven’, zei Mark Carney van de Bank of England. ‘Turing is een reus op wiens schouders velen staan.’

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte Turing voor de Britse buitenlandse inlichtingendienst. In het diepste geheim kraakte hij met zijn team de Enigma-code van de Duitsers, waardoor de geallieerden versleutelde berichten van de nazi’s konden ontcijferen. De oorlog zou hierdoor zeker twee jaar korter hebben geduurd.

Daarnaast was Turing een pionier bij de ontwikkeling van de elektronische rekenmachine en computers. In 1950 beschreef hij een experiment dat nu bekend staat als de Turingtest, waarbij hij onderzocht of een machine menselijk kon lijken. In 1952 stelde hij een wiskundig model voor van het ontstaan van patronen in dieren en planten, nu bekend als Turingpatronen. Dit principe is al vele malen in werkelijkheid teruggevonden.

Homoseksuele relatie

Toch was het decennialang ondenkbaar dat het portret van Turing ooit op een bankbiljet zou prijken: zeven jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog werd de wiskundige veroordeeld omdat hij een homoseksuele relatie had – iets dat op dat moment in Groot-Brittannië was verboden. Als straf werd hij chemisch gecastreerd door middel van een experimentele hormoonkuur. Turing mocht bovendien niet meer werken voor de veiligheidsdiensten omdat homoseksuelen geen toegang kregen tot vertrouwelijke informatie.

Een jaar later, in 1954, kwam Turing om het leven door een cyanidevergiftiging, en na onderzoek is vele jaren later geconcludeerd dat hij zelfmoord had gepleegd. Pas in 2013 kwam er eerherstel, en kreeg hij postuum gratie van koningin Elizabeth. In 2015 kwam er een film uit over het leven van Turing, The Imitation Game, met Benedict Cumberbatch in de hoofdrol. In 2017 volgde de ‘Alan Turing Wet’, waardoor alle homoseksuelen die waren veroordeeld voor ‘misdaden’ die nu legaal zijn, een pardon kregen.

Meedenken

De Bank of England maakte eerder bekend dat zij een wetenschapper op het nieuwe biljet wilde afbeelden, en vroeg het publiek om mee te denken over wie dat zou kunnen zijn. Er kwamen 227.299 reacties, en er werd een shortlist samengesteld van twaalf Britten, onder wie Charles Babbage, die in 1822 de eerste computer bouwde, Rosalind Franklin die het dna ontdekte, en de natuurkundige Stephen Hawking.

Het nieuwe biljet komt in 2021 in omloop. Het briefje van 50 wordt in het dagelijkse leven weinig gebruikt, ook al zijn er op dit moment zo’n 344 miljoen exemplaren in roulatie. Behalve het portret van Turing, komt er ook een uitspraak van de wetenschapper op te staan: ‘Dit is slechts een voorproefje van wat gaat komen en slechts de schaduw van wat er zal zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden