Code oranje in Bulgarije: ‘Bulgaren zien zichzelf niet als de zieke man van Europa, ze gaan op massaal vakantie’

Het aantal covid-19 gevallen in Bulgarije neemt zo snel toe, dat andere Europese landen Bulgarije inmiddels als ‘code oranje’ beschouwen. Wie Bulgarije heeft bezocht moet in veel Europese landen in quarantaine. We bellen met correspondent Jenne Jan Holtland, die zich opmaakt voor zelf-isolatie.

Mensen staan in de rij om getest te worden in Sofia, de hoofdstad van Bulgarije. Beeld EPA

Er geldt inmiddels code oranje voor Bulgarije, wat staat je straks bij thuiskomst te wachten?

‘Quarantaine, wat op zich geen probleem is, want ik kan gemakkelijk thuis werken. Ik ga wel zo snel mogelijk een corona-test proberen te regelen, zodat ik mijn huis toch mag verlaten. Ik dacht eerst: ik laat me in Bulgarije testen, maar in de hoofdstad Sofia is een wachtlijst tot begin augustus, dus dat is geen oplossing.’

Is de Bulgaarse uitbraak zo hevig dat er nu al onvoldoende testcapaciteit is?

‘Nee, Bulgaren hebben andere redenen om zich te laten testen: ze willen op vakantie. Griekenland en andere vakantielanden eisen van Bulgaren een negatieve covid-test. Vandaar de toeloop.’

Met 9853 bevestigde gevallen, waaronder 329 doden, valt de corona-epidemie in Bulgarije mee vergeleken met landen als Spanje en Italië. Het probleem is dat er nu elke dag 300 nieuwe gevallen bijkomen. Hoe komt dat?

‘Deels ligt dat aan een toename van het aantal testen. De besmettingsgraad houdt gelijke tred met het aantal afgenomen testen, dus feitelijk is de situatie stabiel. En er is zeker sprake van laksheid. Mensen zijn een beetje klaar met dat virus. Er wordt  op temperatuur gecontroleerd op het vliegveld, maar mijn fotograaf werd gecheckt en ik weer niet. Bij de grens konden ze op mijn inreisformulier niet lezen waar ik vandaan kwam, omdat ik het niet in het cyrillisch schrift had geschreven: geen probleem, loop maar door. Mondkapjes worden op standje half zeven gedragen of slingeren los aan de pols. Boyko Borissov, de Bulgaarse premier, kreeg op de EU-top vorige week zelfs een reprimande van de Duitse bondskanselier Merkel omdat zijn neus boven zijn mondkapje uitkwam. Een ander lid van de Bulgaarse EU-delegatie is positief getest voor het virus, maar daarna weer negatief.

Het gaat wat onhandig hier soms. Toen de voetbalcompetitie na de lockdown van twee maanden was hervat ging de kampioensploeg na de overwinning feesten in een nachtclub. Daarna bleken vijf spelers corona te hebben.

Alleen in mijn hotel zijn ze er bijzonder beducht op. Daar word ik al aangesproken als ik zonder mondkapje even een tweede kop koffie haal bij het buffet.’

De Bulgaarse gezondheidsdienst waarschuwt dat Bulgarije een sterfte te wachten staat die het land op de tweede of derde plaats in Europa zet, wat betreft de morbiditeit. Zijn mensen daar niet bezorgd over?

‘Dit land verkeert in een ernstige politieke crisis. Daar gaat alle aandacht heen. Bulgaren gaan bijna nooit de straat op om te demonstreren, maar nu zijn er al weken grote protesten tegen corruptie. Bulgaren zien zichzelf niet als de zieke man van Europa, die het virus verspreidt. Ze gaan massaal op vakantie: onder Bulgaarse toeristen in Griekenland zijn al zestig besmettingen geteld.’

Er zouden zo’n 1500 Nederlanders in Bulgarije zijn. Hoe ervaren die de code oranje?

‘Die heb ik niet ontmoet, want ze zitten vooral in vakantieplaatsen aan de Zwarte Zee. Ze zitten in hetzelfde schuitje als ik. Als ze terugkomen moeten ze in quarantaine. Sommigen schijnen te zeggen: als het hier te erg wordt, verkassen we naar Griekenland. Of dat nou de goede oplossing is...’

In Italië wacht reizigers afkomstig uit Bulgarije of Roemenië in ieder geval veertien dagen quarantaine, na een uitbraak in Napels in een flatgebouw waar Bulgaarse landarbeiders woonden. Hoe kijken arbeidsmigranten naar het virus?

‘Het is een kwestie van vraag en aanbod. Bulgaren willen in het buitenland werken en het buitenland wil goedkope arbeidskrachten. Dan kunnen er allerlei regels zijn, zoals een verplichte gezondheidsverklaring voor ze afreizen, maar dan kopen ze gewoon iemand om. Als dat al nodig is. In Roemenië was een dorp waar de burgemeester gezondheidsverklaringen voor arbeidsmigranten die naar Duitsland wilden, gewoon ongezien aftekende. De belangen zijn te groot om je door regels te laten afremmen. Of door een virus.

Mensen hebben een kort geheugen. De angst voor het virus, dat was in april. Dat is nu weggezakt. Ze zijn bezig met hun vakantie, of ze maken zich zorgen over de economische schade van twee maanden lockdown. En op het Bulgaarse platteland is het virus al helemaal een ver van je bed show. Ik was in een gebied waar twee doden door het virus waren gevallen, daar speelt corona helemaal geen rol.

In die lossere sfeer merk ik dat ik zelf ook minder goed oplet. Een politicus die ik ging interviewen kwam met uitgestoken hand op me af. Toen heb ik die hand gewoon geschud. Achteraf, toen ik met ontsmettende handgel in de weer was, dacht ik: die hand, dat had ik eigenlijk niet moeten doen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden