Cobla biedt remedie tegen kleurloosheid

Als het een festival voor moderne muziek was geweest, dan was het idee van zeven wereldpremières in één concert waarschijnlijk niet direct reden voor groot enthousiasme....

Cobla Principal d'Amsterdam in De IJsbreker, Amsterdam.

Dit naar Catalaans voorbeeld in 1987 opgerichte dansorkestje wilde ook eens wat anders dan altijd maar die traditionele sardana's, de volksdans bij uitstek in de dorpen en steden rondom Barcelona. Zo werden op initiatief van hoboïste/componiste en Cobla-lid Maud Sauer zeven Nederlandse componisten gevraagd een stukje te schrijven met de typische Cobla-bezetting van tien blazers (waaronder de karakteristieke schalmeien en het kleine snerpende blokfluitje, de flaviol) als uitgangspunt.

De 'cross-culturele' verkenningen van de kunstbroeders in het serieuze circuit zullen niet de geschiedenis ingaan als wereldschokkende vernieuwingen, maar de bevrijding van de druk om Meesterwerken te moeten schrijven voor Vermaarde Ensembles en Solisten, bleek een wonderbaarlijke remedie tegen ingewikkelde kleurloosheid. Opvallend is dat niet het specifieke vormschema van de sardana bron van inspiratie was, maar dat vooral het Cobla-instrumentarium tot inventiviteit had aangezet.

In Falanx 11 van Huba de Graaff galopperen schalmeien en fiskornen (leden van de tuba-familie) onder aanvoering van de flaviol opgewekt een muiterij tegemoet, waarna het hele gezelschap als in slow-motion een poging onderneemt de slagorde te herstellen. Voor Chiel Meijering waren de lange tenora's (een lage hobo) aanleiding in Trekganzen arabische melodieën te combineren met popmuziek. Dat was even leuk, al gebeurde er verder veel spannends.

Naast zulke instrument-geörienteerde stukken (zoals ook Sardana? van Roderik de Man en Homonatge van Jacob ter Veldhuis) was Stampa van Ron Ford op een enkele inbreng na van het kleine trommeltje van de flaviolspeler en enkele kenmerkende akkoorden aan het eind, haast een ontkenning van die specifieke blaascultuur. Met de veel algemenere blazerskarakteristiek van het koraal als vertrekpunt bleek het werk van Ford vooral een speurtocht voor verdwaalde noten op zoek naar hun akkoord.

Een substantiëel en bijzonder fraai gebruik van de melodische kwaliteit en de ritmische springkracht van de Cobla, gecombineerd met Joods volksgeloof was te horen in El Golem van Jeff Hamburg. Deze Catalaanse Golem krijgt komende maand nog een Amerikaanse tegenhanger in Hamburgs nieuwe werk voor de bigband van het Hilversums Conservatorium.

tussendoor waren er nog traditionele Sardana's, waarin tenora's weemoedig hun liedjes van verlangen bliezen, de flaviol de orde bewaarde, terwijl Amsterdammers in Sardaanse wiegepas hun vakantie-heimwee verdreven.

Pay-Uun Hiu

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden