Coalitiepartners Paars geestig gepersifleerd

De gelijkenis is frappant. Zijn uiterlijk klopt al, maar door zijn dictie, de manier waarop hij zijn handen gebruikt en de licht nichterige uithalen lijkt het alsof Pim Fortuyn in de acteur is neergedaald....

Marian Buijs

Maar ook de verpersoonlijking van de timide Ad Melkert door Dennis Ken mag er wezen. Hoewel die het minder van een uiterlijke gelijkenis moet hebben. Zodra hij grote ogen opzet achter een forse bril en zijn ene been laat knikken, zie je de wanhoop van de gedoodverfde kroonprins die het al bij voorbaat niet haalt.

Paars, een tekst van Don Duyns, wordt door Growing Up in Public aangekondigd als de opvolger van Den Uyl of De Vaandeldragers. Ook daarin werd een politieke periode met veel respect en humor neergezet, maar daarmee houdt de vergelijking op. Waren toen de figuren van Den Uyl en zijn vrouw Liesbeth de dragers van het verhaal. Ditmaal is dat lastiger.

Hoe geestig Fortuyn en Melkert ook zijn, het blijven typetjes in een waaier van losse scs. Erg is dat niet, zeker de eerste helft is hilarisch: vondsten en onverwachte wendingen wisselen elkaar razend snel af. Als decorwisselaars treden kabouters op, de moeizame samenwerking tussen de coalitiepartners wordt geestig en herkenbaar gepersifleerd. Gedriezitten ze bij de opening achter een tafel. Links de confessionele partner met een zachte g. In het midden de progressieve die vindt dat je toch gewoon met elkaar moet blijven praten. En links de behoudende formalist die met een kakkineuze tongval elke toenaderingspoging onderuit haalt.

Het is gedurfd dat Don Duyns posche fragmenten heeft toegevoegd die ogenschijnlijk niets met het onderwerp te maken hebben. Maar juist die associatieve zijsprongen tikken de voorstelling weg van cabaret. Dat de makers ook bang waren in die val te tuimelen blijkt halverwege: ze stappen uit hun rol en roepen elkaar toe dat het geen cabaret moet worden, geen verkleedkisttoneel.

Het mooist zijn de fragmenten waarin de schrijver de huidige mentaliteit in Nederland in woorden probeert te vatten. 'Jezus, dit hele land heeft ADHD. Holland is zwaar in de puberteit gekomen!' Of: 'Ik ben geschrokken van de mensen in dit land. Eerst zo bescheten en dan opeens zo fel.' Het is een opluchting dat die dingen worden gezegd op het toneel. Maar toch doet juist dat aan als cabaret. Temeer omdat de spelers hun eigen namen gebruiken.

Cabaretesk toneel dan maar? Tenslotte proberen de acteurs en de schrijver alles wat hen hoog zit met verve in een theatrale vorm te gieten. Dat is ze grotendeels gelukt. Wat meer vaart in het tweede deel en er staat een dijk van een voorstelling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden