Coalitieland Irak

Sommige verkiezingsuitslagen beantwoorden zozeer aan de prognoses, dat hun betekenis onvoldoende op waarde wordt geschat. Dat geldt ook enigszins voor de uitslag in Irak....

Geen grote verrassingen dus - hetgeen het resultaat er niet minder markant op maakt. Na tientallen jaren te zijn onderdrukt en gemarginaliseerd, neemt de shi'itische meerderheid van Irak nu het politieke heft in handen. Hiermee wordt een structureel onrecht ongedaan gemaakt. Het zou natuurlijk nog mooier zijn als etnische en religieuze bindingen niet meer zo'n grote rol spelen in het nieuwe politieke bestel van het land, maar gezien de wonden die Saddam Husseins tirannieke bewind heeft geslagen, kan dat in deze fase onmogelijk worden verwacht.

Intussen zijn de electorale voorspellingen ook weer niet helemaal uitgekomen. De Verenigde Iraakse Alliantie (VIA) mag zich weliswaar als winnaar beschouwen, maar haar stemmenpercentage valt lager uit dan over het algemeen werd verwacht. Anders gezegd: de shi'itische gemeenschap toonde zich pluriformer dan door velen was aangenomen. Naast de partij van premier Allawi, die landelijk gezien als derde uit de bus kwam, snoepten tal van kleinere seculiere en religieuze groeperingen stemmen af.

De exacte samenstelling van de Assemblee is nog niet bekend, maar de VIA zal waarschijnlijk uitkomen op ongeveer de helft van het totale aantal zetels. Dat is onvoldoende om de landspolitiek naar haar hand te zetten, temeer daar voor de verkiezing van de presidentiële raad (die het nieuwe kabinet formeert) een tweederde meerderheid is vereist.

Het gevolg hiervan is dat Irak van geluk mag spreken als het de sterke regering krijgt die het land nodig heeft. Vooral de veiligheidssituatie vraagt om een trefzekere regie. Er gaat tegenwoordig geen dag meer voorbij zonder een of meer terreuraanslagen. Het doelwit zijn bijna altijd Iraakse politiemensen, al dan niet in opleiding. Dit geweld moet worden teruggedrongen, anders zal Irak als staat niet overleven.

In de gecompliceerde krachtsverhoudingen schuilt echter ook een groot voordeel: ze dwingen een diverse natie tot overleg en samenwerking. Geen enkele stroming kan haar wil opleggen aan de anderen. Vrome shi'ieten zullen zich moeten verstaan met seculier ingestelde Koerden, en omgekeerd. De noodzaak tot coalitievorming stimuleert hopelijk ook het besef dat de nieuwe politieke orde het in de toekomst niet kan stellen zonder een beduidende soennitische inbreng.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden