Nieuwstoeslagenaffaire

Coalitie zet Snel mes op de keel: misleidde hij de Kamer in de toeslagenaffaire?

De toeslagenaffaire, waarin mogelijk duizenden ouders zijn gedupeerd door een jagende Belastingdienst, blijft staatssecretaris Menno Snel (Financiën) achtervolgen. Dinsdag beschuldigden Trouw en RTL Nieuws hem van het achterhouden van belangrijke stukken. Hoeveel krediet heeft Snel nog in de Tweede Kamer?

Menno Snel, Staatssecretaris van financien ( D66) tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer. Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz
Menno Snel, Staatssecretaris van financien ( D66) tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer.Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Volgens de twee media weet Snels ministerie al sinds 2015 dat veel meer ouders zijn benadeeld door het onrechtmatig stopzetten van kinderopvangtoeslagen. In vertrouwelijke evaluaties uit die tijd, in handen van Trouw en RTL Nieuws, zou staan beschreven hoe ouders massaal bezwaar indienden tegen het plotseling verliezen van hun toeslag.

Ondanks herhaaldelijke vragen weigert Snel tot nu toe de evaluatierapporten naar de Kamer te sturen. Volgens een woordvoerder zijn de vijftien rapporten ‘onderdeel van de tienduizenden stukken’ die momenteel worden bekeken door de Audit Dienst Rijk (ADR) en de commissie-Donner in onderzoeken naar de affaire. Het los versturen van de evaluaties zou hun ‘totale oordeel’ doorkruisen.

VVD en CDA eisen nu niettemin dat Snel de rapporten met spoed alsnog naar de Kamer stuurt. De coalitiepartijen willen ze voor woensdagavond in hun postvakje zien liggen, op tijd voor een besloten overleg dat de Kamerleden donderdag voeren met de commissie-Donner. Naar dat verzoek zal Financiën ‘opnieuw gaan kijken’, belooft de woordvoerder van Snel.

Cowboygedrag

Intussen is de vraag hoeveel krediet Snel nog heeft op het Binnenhof. Op zijn val lijkt de Kamer sinds het uitkomen van de toeslagenaffaire niet uit, blij als de partijen zijn met de inhoudelijke kennis van de voormalig topambtenaar op Financiën. Bovendien ontstond het cowboygedrag bij de fiscus ruim voor de D66’er aantrad.

Maar met de verdenking dat Snel de waarheidsvinding frustreert groeit ook het ongeduld in de Kamer. Met hun spoedvragen laten VVD en CDA zien niet terug te deinzen voor scheve gezichten in de coalitie. In de oppositie is de toon nog harder. ‘De overheid heeft hier met machtsmisbruik mensen de vernieling in geholpen’, zegt PvdA-Kamerlid Henk Nijboer. ‘De staatssecretaris is daar politiek verantwoordelijk voor. Ik reken het hem zwaar aan.’

Snel ging twee weken geleden nog maar eens door het stof na een snoeihard rapport over de toeslagenaffaire. In haar eerste rapport concludeerde de commissie-Donner dat de Belastingdienst jarenlang geobsedeerd was door de jacht op fraude en zo zeker driehonderd ouders dupeerde die klant waren bij het Eindhovense gastouderbureau Dadim. De ouders moesten slepende rechtszaken met de fiscus uitvechten om te bewijzen dat zij recht hadden op de kinderopvangtoeslag.

Voor het einde van het jaar komen de commissie-Donner en de Audit Dienst Rijk met nog twee rapporten over de gevolgen van het stopzetten van de toeslagen in 2014. Vermoedelijk wordt dan bekend dat nog veel meer ouders hebben geleden onder het gedrag van de Belastingdienst, die in elke toeslagontvanger een potentiële fraudeur zag. Bij nog negenduizend ouders zijn de toeslagen om die reden stopgezet en teruggevorderd. Het kan de overheid tientallen miljoenen euro’s aan schadevergoedingen kosten.

Volgende week woensdag debatteert de Kamer opnieuw met Snel. Zelf denkt hij niet aan opstappen, maar het ‘begint heel lastig te worden’, zegt SP-Kamerlid Leijten. ‘Er zijn staatssecretarissen om minder weggegaan.’

Interview Menno Snel: ‘We geven makkelijk geld en pakken het makkelijk af’
De signalen dat het misging bij het toezicht op de kinderopvangtoeslag waren er al eerder. Ze werden genegeerd. ‘Het had ons veel ellende kunnen schelen’, zo luidt nu de wijsheid achteraf van staatssecretaris Menno Snel van Financiën.

Wat ging er mis?
De Belastingdienst heeft bij circa 130 gezinnen abuis geoordeeld dat zij geen recht hadden op kinderopvangtoeslag. Deze ouders moesten achteraf duizenden tot tienduizenden euro’s toeslagen terugbetalen aan de Belastingdienst. Lees hier de reconstructie.

Wat zijn de gevolgen voor gedupeerden?
Steve Kuipers was een van de ouders die ten onrechte van fraude werd beschuldigd en moest ruim 50 duizend euro aan de Belastingdienst terugbetalen. ‘Dan besef je pas echt wat stress is.’

Kritiek op het huidige toeslagensysteem
De problemen bij het uitkeren van zorg-, huur- en kinderopvangtoeslagen zijn met het huidige toeslagensysteem niet op te lossen. Volgens een beleidsonderzoek steekt het stelsel psychologisch verkeerd in elkaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden