Coalitie wil beperkte variant districtenstelsel invoeren

Behalve de gekozen burgemeester willen CDA, VVD en D66 een districtenstelsel invoeren. Hiermee hopen ze de politiek dichter bij de burger te brengen....

De onderhandelende partijen vinden dat het huidige stelsel niet deugt. De kiezer stemt in feite op de lijsttrekker van een partij en krijgt de andere kandidaten erbij. Het districtenstelsel moet bewerkstelligen dat meer regionaal herkenbare kandidaten in de Kamer komen.

Maar hoe dat in praktijk moet werken, is ook voor de partijen nog onduidelijk. Ze moeten kiezen tussen twee stelsels. In het ene blijft het slechts mogelijk één stem uit te brengen, maar gaat per district een andere lijstvolgorde gelden. In het tweede geval zou de kiezer een stem kunnen uitbrengen op een landelijke kandidaat en daarnaast nog op een regionale kandidaat van zijn voorkeur. Dat laatste is een zeer ingewikkeld stelsel, dat in Duitsland wordt gehanteerd en voor veel verwarring bij stembusuitslagen zorgt.

In beide stelsels blijft het totaal aantal uitgebrachte stemmen bepalend voor het aantal zetels dat een partij in de wacht sleept. Zo kunnen ook kleinere partijen nog zitting krijgen in de Tweede Kamer. In een districtenstelsel zoals Engeland en de Verenigde Staten gebruiken, verdwijnen zij meestal omdat daar alleen de kandidaat die wint, doorgaat.

Nederland kende tot 1917 een districtenstelsel. Na de afschaffing daarvan pleitten voorstander om de zoveel tijd voor herinvoering. Tegenstanders trokken echter steeds aan het langste eind. Ze vreesden dat de regionale afgevaardigden alleen nog opkomen voor hun eigen district en het landsbelang uit het oog verliezen. Ook stelden ze dat het niet eenvoudig is om Nederland onder te verdelen in gelijkwaardige districten.

Om het districtenstelsel mogelijk te maken moet de kieswet worden gewijzigd. De partijen willen dat het wetsvoorstel binnen een jaar klaar is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden