Coalitie vormen wordt nog lastig: dit zijn de mogelijkheden

Op en rond het Binnenhof is het rekenen onmiddellijk begonnen: wie kan met wie regeren? De VVD is als grootste partij als eerste aan zet en zal een verkenner aanwijzen om de informatie-onderhandelingen voor te bereiden.

De lijsttrekkers na afloop van het NOS-slotdebat in de Tweede Kamer. Beeld afp

Rutte maakt er geen geheim van dat hij liefst met CDA en D66 regeert, partijen die programmatisch tamelijk dichtbij de VVD liggen. Partijen bovendien die allebei zetels wonnen en graag willen regeren.

Maar die combinatie lijkt in de Tweede Kamer zeker zeven zetels tekort te komen en is ook in de Eerste Kamer te klein. Rutte kan daarvoor naar de SP of GroenLinks kijken. Maar de SP heeft de VVD uitgesloten van samenwerking. Voor GroenLinks geldt dat zowel de VVD als het CDA voerde massief campagne voerde tegen die partij. De radicale vergroening die Jesse Klaver bepleit, stuit bij Rutte en Buma op grote bezwaren omdat die gepaard gaat met lastenverzwaringen en forse inkomensnivellering.

ChristenUnie en SGP

Makkelijker wordt het waarschijnlijk met de combinatie van ChristenUnie en SGP, partijen die de afgelopen jaren ruime ervaring opdeden als steunpilaren van verschillende kabinetten. Sociaal-economisch valt voor de VVD met die partijen goed te onderhandelen.

Maar probleemloos zal ook dat zeker niet gaan. VVD en D66 willen in de komende jaren werk maken van hun nieuwe liberale progressieve agenda, met een ruimer beleid voor softdrugs, meer vrijheid voor stervenshulp bij mensen die hun leven voltooid achten en een dwingender wet op de orgaandonatie. Daartegen voerden SGP en CU fel campagne, evenals het CDA. Zij hebben aangekondigd dat ze in onderhandelingen hierover zeker dwars gaan liggen.

Mocht VVD'er Rutte er niet uitkomen, dan is volgens de voorlopige prognose ook nog de voorkeurscoalitie van GroenLinks-leider Klaver mogelijk: 'centrumlinks' met D66, CDA, SP, PvdA en GroenLinks. Deze combinatie werd echter door CDA'er Sybrand Buma in de campagne van de hand gewezen. En ook hier geldt dat de PvdA na vandaag waarschijnlijk zal bedanken.

Partijleider Gert-Jan Segers van de ChristenUnie. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden