Nieuws NAVO

Coalitie steunt Turkije-plan Segers niet; wel bijval voor ergernis over uitholling rechtsstaat

Regeringspartijen VVD, CDA en D66 verwerpen de suggestie van ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers om Turkije uit te sluiten van het belangrijkste artikel in het Navo-verdrag: een aanval op één is een aanval op allen.

Een Turkse legerhelikopter tijdens een militaire oefening. Beeld REUTERS

Segers zei zaterdag in De Telegraaf dat Nederland Turkije in Navo-verband niet te hulp moet schieten als het land nu zou worden aangevallen. ‘Ik voel me niet geroepen om Turkije te verdedigen tegen een tegenreactie die het zelf heeft uitgelokt.’ Hij stelde daarmee de werking van artikel 5, de grondslag van het Navo-handvest, ter discussie.

Segers veroordeelde de manier waarop het Turkije van president Erdogan in de regio opereert. ‘We zien inmiddels dat Turkije zich als agressor heeft gedragen en letterlijk de grens over is gegaan.’ Turkije nam in maart de Koerdische plaats Afrin in Syrië in.

Patriot-raketten

In 2013, aan het begin van de oorlog in Syrië, stuurde Nederland patriot-raketten naar Turkije om te helpen het land te verdedigen. Dat is wat Segers betreft niet voor herhaling vatbaar. ‘Als er nu een beroep zou worden gedaan met de vraag of we een nieuwe missie naar Turkije zouden willen sturen, zou ik ‘nee’ zeggen.’

‘Ik snap en deel het sentiment achter de opmerkingen van Segers’, zei Kamerlid Han ten Broeke van coalitiegenoot en grootste regeringspartij VVD in een reactie. ‘Maar de Navo kent geen B-lidmaatschappen. Het introduceren van ontbindende voorwaarden op artikel 5 kan leiden tot ontbinding van de Navo zelf, omdat het artikel nu eenmaal de kern is van de samenwerking in het bondgenootschap.’

Ten Broeke wees erop dat landen zelf bepalen wat ze bijdragen, mocht artikel 5 worden ingeroepen. ‘Maar het artikel kan niet voor één lidstaat buiten werking worden gesteld.’ Hij is het eens met Segers dat Turkije harder moet worden aangesproken op zijn militaire avonturen in Syrië en Irak, ‘en op hun voortdurende geflirt met Rusland en China als het op wapensystemen en defensie-samenwerking aankomt.’

CDA-Kamerlid Martijn van Helvert: ‘Ook wij maken ons grote zorgen over Turkije, en voelen het ongemak. Ook wij zijn kritisch over de situatie in Afrin. Maar als het gaat om de Navo is het conditioneel maken van artikel 5 geen mogelijkheid.’

Volgens D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma moet minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) ‘echt een tandje bijzetten’ in het veroordelen van de uitholling van de rechtsstaat in Turkije. Sjoerdsma: ‘De Navo is behalve een militair bondgenootschap ook een waardengemeenschap. Dat moet Turkije serieus nemen. Maar het buiten werking stellen van artikel 5 voor een lidstaat kan leiden tot de ontbinding van de Navo zelf. Dan schieten we ons in eigen voet.’

Democratie

Segers hekelde in De Telegraaf het verloop van de verkiezingen in Turkije, die volgens hem ‘onvrij’ waren. Hij heeft zich gestoord aan bewegwijzering in het Turks naar Nederlandse stemlokalen. ‘Die borden vertellen een groter verhaal. Ze vertellen dat wij een verkiezing faciliteren die alleen maar een verdere stap is in de richting van onvrijheid. Toen er in de Tweede Kamer vragen over werden gesteld, was het antwoord van het kabinet: ‘Ja, zo doen we dat bij verkiezingen.’ Maar dat moeten we alleen doen bij democratische verkiezingen.’

Hij vindt dat Turken die in Nederland wonen ondubbelzinnig voor Nederland moeten kiezen. ‘Nog erger dan die verkeersborden vond ik het om na de uitslag te zien dat toch Turkse Nederlanders in vrij groten getale de straat op gingen met Turkse vlaggen. Ze spraken over ‘mijn president’ en ‘mijn land’ en waren blij met deze uitslag. Het is een heel erg haperende integratie, om het maar even zachtjes te zeggen. Het gaat om mensen die vaak hier zijn geboren en blij zijn met de ontwikkelingen daar, die haaks staan op onze rechtsstaat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.