NIEUWSDEBAT ZORGSALARISSEN

Coalitie houdt het been stijf: nu geen verhoging van de zorgsalarissen

De oppositie in de Tweede Kamer is weer terug in het gareel. Zonder dat het spannend werd, ging de stemming over verhoging van de salarissen in de zorg woensdag met een stem verschil verloren.

Premier Mark Rutte en Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) tijdens het debat over de salarissen in de zorg. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De stemmen staakten niet, zoals voor de hand had gelegen. Coalitie en oppositie hebben immers ieder 75 zetels in de Tweede Kamer. Voor de zomer staakten de stemmen een paar keer over een motie over hogere zorgsalarissen, waardoor er herhaaldelijk over gestemd werd. Tot die motie, ook toen, uiteindelijk werd weggestemd omdat de oppositiepartijen niet opletten en er bij de stemming Kamerleden afwezig waren.

Stakende stemmen, dat leek nu weer te gaan gebeuren. Of misschien zouden er meer Kamerleden van de coalitie op vakantie zijn dan van de oppositie. Een deel van het land heeft immers nog schoolvakantie. 

Dertien Kamerleden bleken afwezig, bij de oppositie één meer dan bij de regeringspartijen, waardoor VVD, CDA, D66 en CU de moties over het verhogen van salarissen in de zorg konden verwerpen: 69 tegen 68 stemmen. Met hardvochtiger fractiediscipline had er voor de oppositie misschien meer ingezeten. 

Afspraak

Een week lang schopte de oppositie stennis over de zorgsalarissen, over de manier waarop de regeringspartijen vorige week een stemming hadden geblokkeerd. Zij verlieten toen na het coronadebat op stel en sprong het parlement. Daarmee werd een hoofdelijke stemming onmogelijk gemaakt: er waren te weinig Kamerleden aanwezig. Driewerf schande, riepen Geert Wilders (PVV), Jesse Klaver (GroenLinks), Lilian Marijnissen (SP) en Lodewijk Asscher (PvdA) in koor, nagemompeld door de andere oppositiepartijen.

Eigenlijk had Geert Wilders toen de afspraak geschonden dat een hoofdelijke stemming in coronatijd tijdig wordt aangekondigd, zodat alle Kamerleden opgetrommeld kunnen worden. Ook het mos om tijdens het reces geen hoofdelijke stemming te vragen, omdat ook Kamerleden de neiging hebben met vakantie te gaan, werd indirect geschonden.

Voor de beeldvorming deed het er niet toe. De regeringspartijen golden als angsthazen die wegliepen. Tijdens het debat dat woensdag alsnog werd gehouden over salarisverhoging voor de zorg, noemde Wilders nog maar eens het rijtje Kamerleden van de regeringsfracties die vorige week ‘een sprintje trokken naar de parkeergarage’.

Lilian Marijnissen (SP), Geert Wilders (PVV) en Jesse Klaver (Groenlinks) tijdens het debat over de salarissen in de zorg. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Brief 

Geert Wilders en in zijn kielzog Thierry Baudet (Forum voor Democratie) spraken woensdag schande van de miljarden aan coronasteun die in de Europese Unie zijn afgesproken, terwijl het kabinet nu geen geld wil uittrekken voor de zorgsalarissen. Marijnissen (SP) benadrukte dat het werk in de zorg te weinig beloond wordt: ‘De coalitie moet zich de ogen uit de kop schamen.’ Zij verwijst naar een brief die de zorgministers Hugo de Jonge van Volksgezondheid en Tamara van Ark voor Medische Zorg dinsdagavond naar de Kamer stuurden. Daarin betogen zij dat de zorg al jaar in jaar uit loonsverhoging krijgt en dat er nu door de coronacrisis geen ruimte is voor extra loonsverhoging. En dat de zorgsalarissen in Nederland zo slecht niet zijn, vergeleken met Frankrijk of Duitsland. 

Marijnissen vindt dat er wel geld is. Zij pleit er net zoals Klaver voor om de voorgenomen verlaging van de winstbelasting voor het bedrijfsleven, goed voor zo’n 2 miljard euro, te schrappen en dat bedrag aan de zorg te besteden. Asscher wil de verlaging van het top-belastingtarief voor burgers schrappen. Het gaat om keuzes maken, vindt het linkse trio.

Centen of procenten

VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff wees al die suggesties af. Hij schetste het beeld waarin alles met alles samenhangt. Verlaging van de winstbelasting is bijvoorbeeld nodig om het bedrijfsleven door de crisis te helpen en zo mensen aan het werk te houden.

Hij betoogde, net als premier Mark Rutte, dat het loon pas nummer zes of zeven is op klachtenlijstjes in de zorg. Die klachten gaan vooral over de manier waarop het werk wordt georganiseerd. En ja, hij verbaast zich er wel eens over dat bij de reinigingsdienst gestaakt wordt door vuilnisophalers die zelf het minst profiteren van een loonsverhoging in procenten. Waarom geen verhoging in centen, een vast bedrag voor iedereen. Dat tikt het hardst aan bij de laagstbetaalden. Een suggestie die gewaardeerd werd door Corrie van Brenk (50Plus), ooit FNV-onderhandelaar in de zorg.

Rutte kwam in zijn beantwoording van alle kritiek geen moment in moeilijkheden. Als een soort nationale chef personeelszaken, zoals hij ooit bij Unilever was, schetste hij hoe in de thuiszorg de lonen de afgelopen jaren zijn verbeterd. Waarop Van Brenk hem toevoegde dat juist in die sector jarenlang een kille wind woei met reorganisaties, ontslagen en vrouwen die een vaste baan verloren en als quasi-zelfstandige alphahulp terug mochten komen. 

Toch erkende ook Rutte dat er problemen zijn in de zorg. Hij beloofde dat voor Prinsjesdag overlegd gaat worden met werkgevers en bonden in de zorg over werkdruk en de organisatie van het werk – de grootste klachten van zorgwerkers. En heel misschien komen daar ook ‘centen’ aan de orde, maar concreter dan dat werd de toezegging niet.

Lees ook

Coalitie zoekt uitweg uit impasse over extra’s voor de ‘zorghelden’
De regeringspartijen zoeken naar een manier om ‘de zorghelden’ van de coronacrisis tegemoet te komen. Zij willen af van het gierige imago dat hun opgedrongen wordt door de oppositie, maar liefst zonder dat het leidt tot een algehele loonsverhoging in de publieke sector. 

Waarom de coalitie loonsverhoging in de zorg keer op keer tegenhoudt
Kamerleden zouden woensdagavond zijn ‘weggerend’ zodat er niet genoeg aanwezigen waren voor een stemming over salarisverhoging voor zorgmedewerkers, brieste de oppositie. Die stemming komt er heus wel, susten de coalitiepartijen hierna. En dan zullen ze (opnieuw) tegenstemmen. Waarom?

‘Zorg goed voor de mensen met wie je werkt, is ons bijgebracht’
Je leven wagen op de intensive care, zonder dat je goed verzekerd bent, mocht je daar zelf met corona belanden. Chirurgen Sander Muijs en Marijn Houwert maakten zich zorgen. En voor ze het wisten hadden ze een noodfonds opgericht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden