Coach Brouwer volgt zijn Zambia thuis op de bank

Tijdens de rust van een interland even met de trainer bellen, met de bondscoach van Zambia is dat mogelijk. Jan Brouwer is voor een jaar geschorst en volgt de strijd om de Afrika Cup vanaf de huiskamerbank in Zambia....

'Ik zit thuis te kijken, in Lusaka', zegt Brouwer maandag tijdens het duel Zambia - Tunesië, een wedstrijd die, en dan niet alleen omdat het de vierde op een totaal van acht is die in 0-0 eindigt, twijfels oproept over de status en de aantrekkingskracht van het Afrikaanse voetbal.

Brouwer omschrijft zijn gevoelens simpel: 'Het is heel vervelend allemaal.' Maar meteen daarop zet hij zijn trainerspet op, ook in een vervolggesprekje na de wedstrijd: 'We speelden defensief, maar dat was de tactiek waarmee we overeind konden blijven tegen WK-ganger Tunesië. We gebruiken de middelen die tot onze beschikking staan.'

In de ploeg van Zambia staan veel kleine, snelle spelertjes (types Hersi) die eenmaal in balbezit het hazenpad naar voren kiezen.

Het verhaal van Brouwer past in de belevenissen van zo veel trainers in Afrika, wier lotgevallen nog meer dan in Europa afhankelijk zijn van toeval, van een gelukje hier of daar, van lijntjes naar de politiek of, in Brouwers' geval, welgevalligheid van een moederbond.

Het zijn ook vaak trainers van de tweede garnituur die, op zoek naar werk in een volle markt, naar Afrika trekken. Of het zijn gelukszoekers, avonturiers. Brouwer is zo'n internationaal gezien onbekende grootheid wiens problemen doorgaans niet breed worden uitgemeten. In de speciale toernooiuitgave van Afrique Football heet hij achtereenvolgens Browers en Browser.

Brouwer heeft, zo is de lezing van de Afrikaanse bond CAF, in de beslissende wedstrijd van de kwalificatie, op en tegen Madagaskar, wedstrijdofficials belaagd in de bijzonder hectische slotfase. Zelf ontkent hij dat in alle toonaarden. Natuurlijk was er in Antananarivo wel enig geharrewar en geschreeuw nadat het thuispubliek zich roerde, maar na de commotie is de wedstrijd 'gewoon' uitgespeeld en hoorde Brouwer een tijdlang niets. Althans, dat zegt hij.

'Ik was verbijsterd toen de Afrikaanse bond CAF me daarop voor een jaar schorste.' En hij voelt zich nog meer onheus bejegend omdat hij geen eerlijke kans op een mondelinge behandeling van de zaak kreeg. Wat moet een mens allemaal niet doen om voor een jaar geschorst te worden? 'Dat is toch schandalig.'

Navraag leert dat een jaar schorsing helemaal niet zo uitzonderlijk is in Afrika en dat Brouwer geen vlekkeloze reputatie heeft. In Afrika vinden ze hem een opgewonden standje. Hij is drie keer weggestuurd van de zijlijn, waarvan eenmaal toen hij het veld inrende om de scheidsrechter duidelijk te maken dat hij wilde wisselen.

Bondsvoorzitter Evaristo Kasunga stelt dat de Zambiaanse bond wel degelijk beroep heeft aangetekend, maar dat dat is afgewezen. Meer kan hij niet doen. Zo is het een beetje gepingpong tussen de partijen, waarbij het de vraag is of de bond wel zo rouwig is om de gedwongen stap terug van de Nederlander, ook omdat de resultaten in thuiswedstrijden bedroevend waren.

En dan schijnt Brouwer ook nog geld tegoed te hebben, hetgeen een reden zou kunnen zijn om Zambia vooralsnog niet te verlaten. Dus is en blijft hij in Lusaka, waar hij zich op de vlakte houdt over financiën.

Voor Brouwer, voorheen trainer van onder meer Willem II, Volendam en Helmond Sport, had de Afrika Cup een mooie kroon op zijn loopbaan kunnen zijn. Hij, Jan Brouwer, bondscoach van Zambia, bouwend aan een nieuwe ploeg die voor het eerst in lange tijd zonder 's lands held Kalusha aantreedt. Het mocht niet zo zijn en dat steekt. Zijn eergevoel is aangetast.

In plaats van deze kans op roem en glorie heeft de bond hem (tijdelijk?) vervangen door de Deen Roald Poulsen, die tussen de regels door in de aanloop naar het toernooi niet al te vriendelijk was voor Brouwer. Technisch en mentaal was de ploeg lang niet klaar voor de Afrika Cup, vertelde Poulsen.

In het spelershotel, de dag na de 0-0 tegen Tunesië, zegt bondsvoorzitter Kasunga: 'Jij hoeft je over Brouwer geen zorgen te maken. Hij doet gewoon ander werk voor de bond. Waarom hij niet hier is in Mali? Hij mág niet eens in het stadion zitten. En hij krijgt keurig zijn geld.'

Kasunga weet nog niet of de bond het aflopende contract zal verlengen. Daarover gaan de partijen nog in gesprek. En Brouwer? Zaterdag zit hij weer voor de televisie, tijdens Senegal - Zambia. Thuis in Lusaka, met dat knagende gevoel van onvrede.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden