COA onder druk: gemeenten willen kleinere opvang asielzoekers

De druk op het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) groeit om kleinere opvanglocaties in te richten voor asielzoekers. Veel gemeenten willen wel vluchtelingen opvangen, maar kunnen of willen geen plaats bieden aan 600 asielzoekers of meer, zoals het COA graag ziet.

In het Drentse dorp Oranje arriveren twee bussen met vluchtelingen. Boze dorpsbewoners hadden eerder op de avond de weg afgezet met auto's, om te voorkomen dat de vluchtelingen zouden arriveren.Beeld ANP

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) pleit om twee redenen voor kleinschalige opvang. 'Er zijn niet veel plaatsen waar grote ruimtes beschikbaar zijn, terwijl veel gemeenten wel de mogelijkheid hebben om 30 tot 70 asielzoekers op te vangen', zegt woordvoerder Jeroen Nugteren. Volgens de VNG zouden op kleinere locaties nog 10 duizend vluchtelingen kunnen worden opgevangen.

Met oog op het draagvlak onder de lokale bevolking is het bovendien belangrijk om vluchtelingen te spreiden over gemeenten, zegt Nugteren. 'Anders krijg je verzet, zoals deze week in Oranje.' De VNG is nu met staatssecretaris Dijkhoff (Asiel) in overleg over de mogelijkheden tot kleinschaliger opvang.

Tussen kabinet en COA lijkt onduidelijkheid te bestaan over wat 'grootschalige' opvang is. Het aanbod van de Wijchense burgemeester Hans Verheijen vorige maand om een voormalig azc voor 350 asielzoekers te heropenen werd afgewezen vanwege het 'te lage' aantal beschikbare plaatsen. Maar een week later kreeg de gemeente via een brief van minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) te horen dat het COA een minimumaantal van 300 plaatsen hanteert. Verheijen meldde zich wederom, maar kreeg opnieuw nul op het rekest. 'Het COA houdt toch vast aan minimaal 600 plaatsen.'

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en Justitie.Beeld ANP

Niet rendabel

Ook in onder meer de gemeenten Culemborg, Woudrichem, Boxtel en Zuidplas (boven Rotterdam) werden voorstellen voor de kleinschalige opvang van asielzoekers door het COA van de hand gedaan, tot ongenoegen van lokale bestuurders. 'Wij hebben eind jaren negentig ervaring opgedaan met kleinschalige opvang van asielzoekers', zegt wethouder Paula Jorritsma van de gemeente Woudrichem. 'We willen graag opnieuw bijdragen, maar opvang van 600 vluchtelingen is niet in verhouding tot de omvang van onze gemeenschap. Als je wilt dat asielzoekers een warm welkom krijgen, moeten eigen inwoners het aantal wel kunnen behappen.'

Het COA acht kleinere opvanglocaties echter niet rendabel. 'Het is voor ons efficiënter om één noodopvang met duizend asielzoekers te beheren dan tien keer een opvang met honderd mensen', zei woordvoerder Jan-Willem Anholts vorige week. Praktische zaken als beveiliging en catering kunnen dan beter en goedkoper geregeld worden.

Apeldoornse raadsfracties hebben donderdag een gezamenlijke brief naar de Tweede Kamer gestuurd, waarin ze pleiten voor kleinere azc's. Ze bekritiseren het feit dat het COA voor grote locaties gaat, 'terwijl uit recente berichten blijkt dat een reëel risico bestaat op onwenselijke situaties wanneer groepen kwetsbare mensen bij elkaar in een grootschalige opvang worden geplaatst'.

'Trage' politieke besluitvorming

Ook op landelijk niveau hebben politieke partijen zich uitgesproken voor kleinschalige opvang. GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman stelde vorige week dat het COA-beleid een gevolg is van 'slechte aansturing en budgettering van uit het Rijk'. 'Het COA weet pas aan het eind van het jaar hoeveel geld het krijgt voor de opvang van asielzoekers en is daarom gedwongen zich reactief op stellen. Zodra meer asielzoekers zich melden, moet het snel aan slag om opvangplekken te regelen. Dat belet gemeenten ook tijdig in gesprek te gaan met omwonenden.'

Ook de VNG hekelt de 'trage' politieke besluitvorming over de opvang van asielzoekers. Nugteren: 'De stroom vluchtelingen is enorm groot. Waarom moet het bestuurlijk zo lang duren dan voor er actie wordt ondernomen?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden