COA: kleinschalige asielopvang toch bespreekbaar

De noodkreet van burgemeesters om kleinschalige asielopvang mogelijk te maken vindt gehoor. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) zegt open te staan voor alle soorten opvang die de gemeenten aanbieden, ongeacht de grootte.

Tentenkamp Heumensoord Beeld HH

'We kunnen ons niet de luxe permitteren om zonder gedegen argumentatie voorstellen voor opvang af te wijzen. Op dit moment hebben we iedere opvangplek hard nodig', zegt directeur Gerard Bakker van het COA. Hij reageert op de oproep van de burgemeesters Jan Hamming van Heusden (PvdA) en Mark Buijs van Boxtel (VVD), maandag in de Volkskrant, om gemeenten meer experimenteerruimte te geven voor kleinschalige opvang, bijvoorbeeld van 50 tot 100 asielzoekers.

Tot nu toe hield het COA vast aan een ondergrens van driehonderd asielzoekers per locatie. Staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Asiel (VVD) sloot in november een akkoord met gemeenten en provincies. Daarin is de omvang van een opvanglocatie gedefinieerd als 'circa 300 tot ruim 1.500 personen'.

Dijkhoff verzette zich begin deze maand nog tegen kleinere locaties. Hij zei een tekort aan bedden te vrezen. 'Eerst was 2.500 asielzoekers op één plek te veel, daarna 1.200. Nu is dat 600. Op deze manier kom ik niet aan het totale aantal opvangplekken dat ik nodig heb.' Inmiddels wordt ook de ondergrens van 300 vloeibaar.

COA-directeur Bakker heeft vandaag overleg op het ministerie van Veiligheid en Justitie en gaat morgen om de tafel met de twee Brabantse burgemeesters om 'op een innovatieve manier te kijken wat mogelijk is'. Hij zegt dat het akkoord uit november wel leidend is, maar dat dit al ruimte laat voor 'kleinere onzelfstandige locaties' van 200 asielzoekers.

Burgemeester Hamming sprak dinsdag met Bakker en is optimistisch over de uitkomst. 'Het COA is buitengewoon positief over ons initiatief.' Hij hoopt deze week 'een doorbraak te kunnen forceren'. Ook burgemeester Buijs prijst de constructieve houding. 'Het COA verdient een groot compliment.' Hij ervoer de afgelopen tijd een stuggere houding bij de beleidsmakers van het ministerie dan bij het COA. 'De uitvoerders willen wel, de beleidsmakers moeten echt een ander standpunt innemen.'

De constructieve houding van het COA is niet onvoorwaardelijk. Bakker onderstreept dat als gemeenten kleinschalige opvang willen, ze tegelijkertijd werk moeten maken van de huisvesting voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Hierin klinkt een verlangen van Dijkhoff door, die in de Kamer ook al hamerde op een snellere doorstroom van 'statushouders'.

Prop in de keten blijft onverminderd groot

15.700 mensen met een verblijfsvergunning houden op dit moment bedden bezet in de asielzoekerscentra, eenderde van de 46 duizend migranten in de opvang. Zij hebben recht op een sociale huurwoning of 'sobere huisvesting' in een containerwoning of omgebouwd kantoorpand. De gemeenten zijn hiervoor verantwoordelijk, maar de doorstroom gaat niet snel genoeg, zeggen staatssecretaris Dijkhoff en het COA. Het aantal statushouders in de opvang is nog even hoog als drie maanden geleden. Wekelijks arriveren ongeveer evenveel mensen in de opvang als er vertrekken. Een deel verlaat Nederland, een ander deel verruilt het azc voor een woning. Maar de 'prop in de keten' blijft onverminderd groot. De instroom is deze wintermaand gedaald naar 600 nieuwe asielaanvragen afgelopen week. De tweede week van oktober waren het er nog 2.500.

'Beleidsvrijheid'

Burgemeester Buijs van Boxtel valt Bakker bij. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor statushouders en moeten daarnaar handelen, zegt hij. Hij verwacht dan wel 'beleidsvrijheid' van de landelijke politiek om lokaal opvang én integratie naar eigen inzicht in te richten. De integratie schiet tekort in de grote opvanglocaties, vindt hij. 'Het Rijk draagt mensen na de opvang over aan gemeenten, maar na twee jaar stilstand wordt integreren een groot probleem.'

In de Tweede Kamer heerst optimisme over een overeenkomst tussen het ministerie, het COA en de gemeenten. PvdA-Kamerlid Attje Kuiken juicht de toenadering toe. 'Wij steunen het initiatief van de burgemeesters om te experimenteren met kleinere opvang.' Ze stelde maandag al Kamervragen aan Dijkhoff naar aanleiding van de oproep uit Brabant.

Een Kamermeerderheid van PvdA, SP, D66, GroenLinks, ChristenUnie, SGP en Partij voor de Dieren pleit al sinds november voor kleinschalige opvang. Vorige week steunden deze partijen de oproep van de ChristenUnie aan het kabinet om geld vrij te maken voor kleinere opvanglocaties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden