Co-piloot Germanwings liep bij meerdere specialisten

Andreas Lubitz had naast psychische stoornissen ook oogproblemen. Zijn werkgever zegt daarvan niet op de hoogte te zijn geweest.

Lubitz tijdens een halve marathon in Frankfurt in 2010. Beeld null
Lubitz tijdens een halve marathon in Frankfurt in 2010.

Andreas Lubitz, de co-piloot van Germanwings die vorige week vermoedelijk bewust zijn toestel liet neerstorten en daarmee 149 mensen de dood injoeg, leed niet alleen aan psychische stoornissen, hij kampte ook met oogproblemen. Hij was bij meerdere specialisten in behandeling. Werkgever Lufthansa/Germanwings ontkent op de hoogte geweest te zijn van de geestelijke en lichamelijke toestand van de werknemer.

De oogproblemen zouden volgens Duitse media in juni, bij zijn volgende keuring, fataal voor zijn carrière als piloot geweest kunnen zijn. Zijn familieleden en kennissen, onder wie ook collega's, zouden van de problemen hebben geweten. Een voormalige vriendin vertelde zaterdag in Bild dat Lubitz 'onder enorme druk' stond. Hij vreesde dat hij nooit gezagvoerder op een intercontinentale route zou worden.

Hij zou de ex-vriendin ook verteld hebben dat er een 'dag zou komen waarop hij iets zou doen waardoor iedereen zijn naam zou kennen'. Hij had ook, zei ze, nachtmerries van luchtrampen. Deze Maria W. was een stewardess, die hij heimelijk in hotelkamers ontmoette.

Lubitz woonde samen met lerares Sabine L. in Düsseldorf. Op de deur van de gezamenlijke woning in de wijk Unternbach staan hun beider namen. Bild am Sonntag schreef gisteren dat de vrouw zwanger is. Zij zou dit onlangs al op haar school hebben verteld.

Briefje

In Duitsland vraagt men zich ondertussen af hoe het kon gebeuren dat Lubitz - 'een van de ergste massamoordenaars uit de Duitse geschiedenis' (aldus Bild) - zijn psychische en mogelijk fysieke toestand voor zijn werkgever verborgen heeft kunnen houden. Hij was in behandeling bij meerdere artsen, onder meer van de Universiteitskliniek Düsseldorf.

In Duitsland is het gebruikelijk dat je bij ziekte een briefje bij de arts haalt, dat je vervolgens bij de werkgever moet inleveren. Je laat je 'krankschreiben'. Lubitz bezat een attest, een zogenoemde 'Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung', waarop staat dat hij zich tussen 16 en 29 maart ziek kon melden. Hij ging toch naar zijn werk en liet vlucht 4U9525 hoogstwaarschijnlijk moedwillig op 24 maart neerstorten.

Ook in Duitsland heeft een arts geheimhoudingsplicht. Hij kan hiervan afwijken als er sprake is van bepaalde besmettelijke ziektes of als er het vermoeden van een misdrijf bestaat. In de woning van de co-piloot zijn behalve de verscheurde medische verklaringen ook psychofarmaca (medicijnen tegen psychische aandoeningen) gevonden. Onduidelijk is of Lubitz deze medicijnen recentelijk innam. Autopsie kan dat mogelijk uitwijzen. Er zijn, volgens Spiegel online, al stoffelijke resten van de co-piloot gevonden.

In godsnaam

Hoewel de Franse justitie vorige week heel stellig was over 'het opzettelijk handelen' van Lubitz, sluit men een technisch mankement aan het toestel nog steeds niet uit. Jean-Pierre Michel, de leider van het onderzoeksteam, zei zaterdag dat die mogelijkheid niet kan worden uitgesloten, zolang er nog technische details over het verloop van de vlucht ontbreken.

Uit de door Duitse media beluisterde opnamen op de cockpit voice recorder blijkt dat de passagiers al snel op de hoogte moeten zijn geweest van de problemen voor in het toestel. Op de tape is minutenlang geschreeuw te horen, terwijl de 34-jarige gezagvoerder de deur naar de cockpit probeert te openen.

Hij roept, in het Duits, 'open die verdomde deur' en 'in godsnaam, doe die deur open'. De gezagvoerder gaat, met hulp van mogelijk enige passagiers, de deur ook fysiek te lijf.

Tevergeefs. Andreas Lubitz geeft geen sjoege. Alleen 'zijn rustige ademhaling' is op de opname te horen. Om 10.40 uur raakt de rechterkant van het vliegtuig de bergwand. Weer klinkt geschreeuw. Daarna is het stil.

Kritiek op Frankrijk

Piloten in Duitsland leveren scherpe kritiek op de Franse autoriteiten. Ze vinden dat 'gevoelige informatie' te snel naar buiten is gebracht. Dat ook allerlei details rond de co-piloot openbaar werden, op het moment dat er nog veel onduidelijkheid bestond, is volgens hen onjuist.

Ook hebben piloten kritiek op de regel die voorschrijft dat er altijd twee crewleden in de cockpit moeten zitten. Gaat een van de twee piloten naar achteren, dan moet een lid van de bemanningszijn plaats innemen. Het is een maatregel die alleen maar schijnzekerheid biedt, klinkt het. In de Frankfurter Algemeine Zeitung zegt een piloot dat een kwaadwillende vlieger een toestel binnen een paar seconden naar beneden kan sturen. 'Een stewardess die geen gordel om heeft, kleeft dan tegen het plafond, of ze zit vast in haar stoel en kan geen kant meer op.'

Duitsland herdenkt de vliegramp op 17 april met een nationale dienst in de Dom van Keulen. Daarbij zullen bondskanselier Merkel en president Gauck aanwezig zijn, evenals vertegenwoordigers uit de andere landen waar slachtoffers vandaan kwamen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden