Club van universiteiten dringt aan op privatisering

De universiteiten willen privatiseren. Zo krijgen ze meer ruimte om hun kennis te gelde te maken. Op dit moment zijn de regels van het rijk, de baas van de universiteiten, dermate strak dat de instellingen weinig of geen kans hebben hun kennis te verkopen aan het bedrijfsleven....

De overheid is ook bang voor concurrentievervalsing. Privatisering van de nu publieke universiteiten, waarbij de overheid op afstand komt te staan, kan daarin verandering brengen, zegt voorzitter Ed d'Hondt van de VSNU, de vereniging van universiteiten.

Omdat de overheid afgelopen twintig jaar alleen maar bezuinigde op onderwijs en onderzoek is een situatie ontstaan waarbij de universiteiten aan twee kanten knel zitten. Het rijk geeft te weinig geld maar verbiedt vervolgens dat de universiteiten op grote schaal hun kennis te gelde maken.

D'Hondt grijpt vandaag het jaarcongres van zijn organisatie aan om te pleiten voor privatisering. Alleen dan kunnen de universiteiten voldoende samenwerken met het bedrijfsleven om aan de toenemende roep om onderwijs en onderzoek te voldoen.

Volgens de VSNU is in de afgelopen decennia gebleken dat de overheid niet in staat is adequate financiering van het onderwijs te regelen. De universiteiten zullen dat dus zelf moeten doen. Privatisering betekent overigens niet dat de overheid niet meer hoeft bij te dragen. De zorg voor kwalitatief goed en toegankelijk onderwijs is een overheidstaak, waarvoor de universiteiten zich bij uitstek verantwoordelijk voelen en willen blijven voelen. Daar moet geld voor beschikbaar blijven.

De overheid moet aangeven wat ze van de universiteiten verwacht en ze daar ook op afrekenen. Dat kan veel beter en transparanter als de relatie verandert. Nu nog denken te veel ambtenaren op het ministerie van Onderwijs dat de universiteiten van hen zijn. Als de overheid alleen het geld fourneert en aangeeft wat daarmee moet gebeuren, maar verder niet meer met regelgeving komt, kunnen de universiteiten zelf de markt op gaan, als gewone contractspartij.

Nederland kent al drie private universiteiten, de Vrije Universiteit, en de twee katholieke in Nijmegen en Tilburg. Zij gedragen zich als publieke universiteit omdat de wetgever dat wil en worden dus net zoals de publieke universiteiten in hun handelen beperkt.

Het rijk betaalt dit jaar ruim 2,5 miljard euro aan de universiteiten voor onderzoek en onderwijs. Daarmee is ongeveer 70 procent van het totale budget gedekt. De overige 30 procent halen de universiteiten nu al binnen via contracten met overheden en bedrijven. Maar volgens d'Hondt kan het veel beter. 'Als de overheid meer investeert, zul je zien dat we ook voor het bedrijfsleven aantrekkelijker worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden