Close your mond, you are in Nederland

Strippenkaart is het eerste Nederlandse woord dat de Afghaanse vluchteling Hamayun na zijn beangstigende reis door het voormalige Oostblok leert....

Dit en ook de rest van de jeugdroman De gelukvinder is min of meer echt gebeurd. En dat is maar goed ook, vindt schrijver en dichter Edward van de Vendel. De jeugdliteratuur gaat volgens hem te weinig over de werkelijkheid. Daarom is er nu Slash, een serie boeken waarin bekende auteurs samenwerken met jongeren die iets ingrijpends hebben beleefd.

Goed idee, maar levert het ook interessante boeken op? Zeker in het geval van deze auteur is dat een relevante vraag. Van de Vendel heeft er namelijk een handje van boeken te schrijven waarin een hoop knappe zinnen staan, maar verder niets gebeurt.

In dit geval is dat nu eens niet het probleem. Anoush Elman, de Afghaanse jongen die model stond voor Hamayun, heeft meer dan genoeg meegemaakt. Zijn verhaal over het dagelijkse leven in Kabul, de harde hand van de leraren op school, het terroriseren en gevangennemen van zijn vader en de beklemmende vlucht naar Nederland is bijna net zo beeldend en meeslepend verteld als inDe vliegeraar van Khaled Hosseini.

De roman komt halverwege tot een prachtig banale climax, als de familie in hun al dagen niet gewassen kleren arriveert in keurig aangeharkt Amersfoort. Daar verwelkomt een aardige ambtenaar ze met de treffende woorden: ‘You are in Nederland’.

Helaas is deze typisch Vendeliaanse constructie ook het startsein voor de auteur om het verhaal meer in eigen hand te gaan nemen. Hamayun blijkt toneel te kunnen spelen en wordt op school gevraagd een toneelstuk over zijn leven te maken. Al zijn vrienden en zijn favoriete lerares Nederlands werken er juichend en bewonderend aan mee.

Te juichend en te bewonderend. De jongeren van Van de Vendel willen net als in zijn eerdere boeken maar niet écht worden. Ze zijn dol op rap, toneel en film en om de haverklap boos om niks. Ze praten in krampachtig moderne metaforen en doorspekken hun taal met Engels. Dat is wel eens grappig (‘close your mond!’) maar meestal alleen vermoeiend.

En is die werkelijkheid die Van de Vendel zoekt eigenlijk wel interessant? Moeten we heus weten dat je in een asielzoekerscentrum voor de eerste nacht wegwerptandenborstels hebt waar de tandpasta al in zit?

Van de Vendel weet nauwelijks te overtuigen met zijn mooischrijverij. En dat is jammer voor Anoush Elman, want zijn verhaal is het waard om verteld te worden.

Voor de andere jongeren die staan te trappelen om verliteratuurd te worden is er hoop. Er komen nog andere auteurs aan bod in de serie. Voor jou 10 anderen van Mirjam Oldenhave verschijnt medio mei.Pjotr van Lenteren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.