Clinton was 'pisnijdig en woest' op haar adviseurs over falende campagne

Bill Clinton die Hillary's adviseurs op hun donder geeft. 'Jullie moeten verdomme je werk doen'. Hillary die ook pissig is en afgeeft op haar staf omdat de campagne niet verloopt zoals ze wil. 'Waarom doe jij het niet?', snauwt ze als ze kritiek krijgt bij een debatvoorbereiding. Een nieuw boek dat dinsdag uitkomt, geeft aan dat Clintons campagne niet zo'n geoliede machine was als men dacht.

Hillary en Bill Clinton vlak voor Trumps inauguratie. Beeld Getty

In 'Shattered: Inside Hillary Clinton's Doomed Campaign', schetsen twee ervaren politieke journalisten een ontluisterend beeld van Clintons campagne.

Het is een campagne die, ondanks de besteding van bijna 1,2 miljard dollar, hapert en er maar niet in slaagt de kandidaat aan de kiezers te verkopen. De auteurs beschrijven met name de paniek en frustratie die zich van Bill en Hillary meester maakt als het gevecht tegen Bernie Sanders langer duurt dan ze hadden gedacht.

Sanders blijft in de voorverkiezingen staten winnen, de boodschap van Hillary komt niet goed over en haar hoogste adviseurs slagen er maar niet in het schandaal rond haar privé-mail onder het tapijt te schuiven.

In een voorpublicatie, die donderdag verscheen in het parlementaire blad The Hill, blijkt hoe gefrustreerd het Clinton-echtpaar achter de schermen was. Volgens de Witte Huis-correspondenten Jonathan Allen (Politico) en Amie Parnes (The Hill), die met tal van Clintons stafleden spraken, gaf de Democraat vooral haar adviseurs de schuld van alle ellende. Het tweetal volgde de presidentsverkiezingen vanaf het begin.

Dat het probleem wellicht aan Hillary zelf lag, aan haar karakter, politieke verleden en vermeende onbetrouwbaarheid, kwam in het geheel niet bij de presidentskandidaat op. 'Jullie hebben hem gehoord', foetert ze over de telefoon vanuit haar huis in Chappaqua als Bill tijdens een conference call zijn onvrede heeft geuit. Hillary: 'Zorg dat het in orde komt.' De adviseurs in het campagne-hoofdkwartier in Brooklyn die vermanend tot de orde worden geroepen, zijn niet de minste. Onder hen zijn voorzitter John Podesta en manager Robby Mook.

Volgens de auteurs worstelde de campagne van Hillary Clinton voortdurend met de opdracht om haar aan de Amerikaanse kiezers te verkopen. Toch waren ze ervan overtuigd, tot op het laatst, dat Clinton Trump zou verslaan. Beeld Penguin/Randam House

Snauwende Clinton

In de voorpublicatie schrijven de auteurs, die eerder het goed ontvangen boek 'HRC' publiceerden over Clintons jaren als minister, over haar woede en boosheid na alweer een nederlaag tegen Sanders. Deze is erin geslaagd, in maart 2016, om de belangrijke industriestaat Michigan te winnen. Hillary heeft een moeilijke nacht en kan het niet verwerken.

Zij en haar topadviseurs zijn stomverbaasd want ze hadden niet gedacht dat ze de staat zouden verliezen. De volgende dag bereidt ze zich voor op het zoveelste debat, dezelfde avond, met Sanders in Miami. 'Hillary was zo boos, dat ze niet meer redelijk was', aldus de auteurs over haar gemoedstoestand toen.

Tijdens de debatoefening, komt alle frustratie naar boven. Vooral als haar belangrijkste strateeg, Jake Sullivan, kritiek heeft op haar antwoorden. 'Dat was niet goed', zegt Sullivan op een gegeven moment tegen haar. Hillary reageert meteen geïrriteerd. 'Echt waar?', snauwt ze terug. Sarcastisch: 'Waarom doe jij het dan niet?' Advocaat Sullivan, afgestudeerd aan Yale en ooit debatkampioen op school, besluit de uitdaging aan te nemen.

Een halfuur doet hij Clinton na maar ieder keer als hij de antwoorden probeert te geven die Clinton zou moeten geven in debatten, kapt ze hem meteen af. 'Dat is niet echt goed', zegt ze. 'Je kan veel beter.'

Clinton, Sanders en zanger Pharell Williams in North Carolina, vijf dagen voor de verkiezingen. Volgens het boek was Clinton volledig van de kaart toen ze in maart in Michigan werd verslagen tijdens de Democratische voorverkiezingen. Beeld AFP

Onheil

De hele dag door, aldus de auteurs, geeft ze vervolgens af op haar staf. 'We hebben niet duidelijk gemaakt waar we voor staan', zegt Clinton. 'We hebben niet duidelijk gemaakt wat de keuze voor de mensen moet zijn'. Een medewerker die het allemaal meemaakte die dag: 'Ze was zichtbaar pisnijdig op ons als groep. En ze liet dat heel duidelijk weten.'

De nederlaag in Michigan was een voorbode van het onheil dat Clinton later dat jaar te wachten stond in de presidentsverkiezing. Ze had afgerekend met Sanders maar de voormalige First Lady en haar adviseurs waren er heel zeker van dat ze Michigan, een staat die doorgaans trouw Democratisch stemt, zouden winnen.

Donald Trump bezocht Michigan nog op de laatste dag van de campagne. Maar het Clinton-team deed het meteen af als een wanhoopsdaad. Op de verkiezingsavond zagen Clinton, Sullivan en de andere adviseurs tot hun stomme verbazing hoe Michigan inderdaad naar Trump ging. Net als Pennsylvania en Wisconsin, de twee andere Democratische staten die Clinton al in haar zak dacht te hebben. En dat terwijl de miljardair veel minder geld had besteed aan bijeenkomsten, reclame en peperdure aanvals-video's. Trumps campagne kostte 'slechts' 647 miljoen dollar.

Donald Trump sluit op 7 november zijn presidentscampagne af in Grand Rapids in Michigan. Clinton en haar team verklaarden Trumps campagne voor gek door kostbare tijd en geld te steken in de Democratische staat. Beeld AFP

Vrouwenhaat

Oud-president Bill Clinton leek uiteindelijk gelijk te hebben gekregen met zijn kritiek. Of was toch Hillary hét grote probleem? Vooral veel blanke kiezers uit de lagere inkomensgroepen lieten haar in de cruciale staten, die veel fabrieken zagen sluiten, in de steek. Uit het boek blijkt dat Hillary ontevreden was dat haar adviseurs deze groep blanke kiezers tot op zekere hoogte negeerde. En haar ieder weer liet optreden in wijken met veel kiezers uit minderheidsgroepen.

'Jullie weten niet hoe je de kern van Hillary's boodschap moet overbrengen aan de kiezers', riep Bill Clinton indertijd in de conference call naar haar topadviseurs. 'Dit sleept zich al maanden voort. En niets heeft geholpen wat jullie hebben gedaan. De kiezers willen horen over Hillary's plannen voor de economie. En jullie laten het niet gebeuren. Doe verdomme jullie werk.'

Als de rook is opgetrokken en Trump president is, proberen Clinton en haar campagne na te gaan wat er mis ging. 'Vrouwenhaat speelde zeker een rol', zei ze vorige week op een vrouwentop in New York. 'Dat moeten we gewoon erkennen.' Clinton gaf toe dat zij en haar campagne het ook veel beter hadden kunnen doen. Maar cruciaal in haar ogen waren de mails van haar campagne die door WikiLeaks werden gelekt en de heropening van het FBI-onderzoek naar haar mailschandaal. Clinton: 'Deze interventie van buiten speelde een veel grotere rol dan mensen begrijpen.'

Clinton loopt na een van de drie debatten met Trump naar haar familie. Ze oefende uitgebreid met haar staf om de debatten met Bernie Sanders en Trump te winnen. Beeld Reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.