Clinton tegen de 'nieuwe' Trump: het wordt smerig en gemeen

Starend in de afgrond waarin zijn presidentiële droom dreigde te belanden, besloot Donald Trump zijn campagne drastisch om te gooien. Sinds donderdag zien de 226 miljoen kiezers een rustige, meer presidentiële Trump. De verkiezingsrace, die leek uit te draaien op een referendum over zijn geschiktheid als president, is een nieuwe fase ingegaan. En het wordt een smerige campagne. De week samengevat in de USA 16-nieuwsbrief.

Donald Trump zaterdag in Fredericksburg in de staat Virginia. Ook in deze 'battleground'-staat, gaat Hillary Clinton flink aan kop in de peilingen.Beeld AFP

Trumps politieke verandering

Coherente aanval op Clinton ontbrak tot nu toe
'Is he going to pivot?' Vrij vertaald: gaat hij draaien en veranderen? Het was tot woensdag dagenlang de vraag of Trump eindelijk zou ingrijpen om een desastreus verloop van het gevecht met Hillary Clinton te voorkomen.

Met de benoeming van twee nieuwe krachten, onder wie de oerconservatieve provocateur Steve Bannon, en het vertrek van manager Paul Manafort heeft de Republikein geantwoord. De Trump die de wereld de afgelopen dagen zag, onder andere in de belangrijke staat North Carolina, was duidelijk een ander persoon. Weg was het wraakzuchtige, weg was de neiging om constant zijn gelijk te halen. Weg was ook het afdwalen van zijn boodschap. Keihard ('Hillary Clinton is een van de grootste leugenaars van deze tijd') is hij nog steeds, maar ditmaal was het wel een gerichte en inhoudelijke aanval op de Democrate.

Voor het eerst sinds Trump zich kandidaat stelde, oogde de miljardair ook presidentieel. Beheerst. Iemand aan wie de kiezer in alle rust de nucleaire codes kon vertrouwen. Het is duidelijk: wat Trump al direct na het winnen van de voorverkiezingen had moeten doen - opschuiven naar het midden en de toon matigen om zijn aanhang te verbreden - probeert hij nu alsnog voor elkaar te krijgen. Zonder toe te geven dat hij 'pivot'.

Trump: 'Ik blijf wie ik ben'. Ook vrijdag, in Michigan, hield hij zich keurig aan zijn toespraak en dwaalde hij niet af. Zelfs Patti Solis Doyle, Clintons campagnemanager in 2008, was zichtbaar onder de indruk. 'Het was een goede toespraak', zei ze eerlijk over Trumps rede in Charlotte, North Carolina. 'Weet hij er alleen aan vast te houden?'

Aanhangers van Donald Trump juichen vrijdag in Dimonsdale, in Michigan, als hij het podium betreedt. De Republikein sprak opnieuw van een teleprompter. In de komende dagen moet blijken in de peilingen of zijn nieuwe aanpak aanslaat.Beeld Reuters

Het wordt hard en gemeen

Trump lanceert eerste aanvalsvideo
De lancering van de 'nieuwe Trump' wil niet zeggen dat de Republikein snoeiharde aanvallen zal schuwen in de resterende 79 dagen. De weg is nu vrijgemaakt voor een frontale aanval op Clinton, haar 'onbetrouwbaarheid' en Wall Street-connecties en wat acht jaar Obama de VS heeft opgeleverd. Op vrijdag kwam Trump met zijn eerste aanvalsvideo op televisie tegen Clinton sinds mei, hamerend op veiligheid voor alle Amerikanen. Rijkelaat laat, dat wel. Ter vergelijking: Clinton heeft sinds mei al een kleine 60 miljoen dollar uitgegeven om Trump politiek te fileren en te beschadigen.

Hoe Clintons Amerika eruit ziet in de ogen van Trump? 'Syrische vluchtelingen komen massaal het land binnen', zegt een stem dreigend in de nationalistische 'Two Americas'-video. 'Illegale immigranten die misdaden hebben gepleegd, mogen blijven en uitkeringen ontvangen. Donald Trumps Amerika is veilig.'

Ook het aantrekken van Roger Ailes, die meewerkte aan de campagnes van Nixon, Reagan en vader George Bush, is een veeg teken. Trumps campagne ontkende dinsdag dat Ailes, die Fox News groot maakte, nu 'officieel' helpt met adviezen, onder andere ter voorbereiding op de tv-debatten met Clinton. Maar niemand gelooft dat. Ailes is de man die in belangrijke mate verantwoordelijk was voor de overwinning in 1988 van George H.W. Bush op de Democraat Michael Dukakis. Net als nu, stond de Republikeinse kandidaat toen na de conventies fors achter op zijn Democratische concurrent. Wat volgde was een van de smerigste presidentscampagnes ooit.

Gevaarlijk
Door Dukakis in aanvalsvideo's af te schilderen als een veel te progressieve politicus die criminelen niet hard aanpakte, wisten Ailes en zijn team een achterstand van 17 procent om te zetten in een voorsprong in september van vijf procent. Eindigend met een forse overwinning: Dukakis won slechts tien staten, Bush de rest. Ailes zat toen achter de 'Revolving Door'-video waarin werd betoogd dat criminelen in Massachusetts in korte tijd weer uit de gevangenis waren. Dukakis was toen gouverneur van de vrij liberale staat.

Sinds vrijdag wordt al gewezen op de gelijkenis tussen Trumps populistische 'Two Americas'-video en de video's van Ailes uit 1988. Clinton is dus gewaarschuwd voor de nieuwe Trump. Zeker als blijkt dat zijn aanpak aanslaat bij de groep Republikeinen en onafhankelijke kiezers die Trump heeft afgeschrikt met zijn tirades. 'Dit nieuwe team zal zeer, zeer agressief zijn', aldus voormalig parlementsvoorzitter Newt Gingrich. Campagneleider Bannon staat niet voor niets bekend als de 'Koning van de verschroeide aarde-tactiek'.

Beeld VK-graphics

De kans op een landslide

Democraten dromen al van een mega-overwinning
Maar wat als Trump het wonder van Bush in 1988 niet kan herhalen? Bij de Democraten valt al veelvuldig het woord 'landslide', een mega-overwinning, nu Trump zo slecht scoort in de peilingen. De laatste grote politieke aardverschuiving was in 1984, toen Ronald Reagan de Democratische oud-vicepresident Walter Mondale met grote cijfers versloeg. Reagan won 49 staten, Mondale alleen zijn thuisstaat Minnesota.

De kans op zo'n mega-overwinning nu lijkt echter klein. Clinton zou een aantal traditioneel Republikeinse staten, die vrijwel nooit voor een Democratische presidentskandidaat stemmen, voor zich moeten winnen om zo'n landslide voor elkaar te krijgen. Wat wel mogelijk is, bij de peilingen van nu, is een klinkende overwinning. Onderzoeker Nate Silver, die in 2012 de winnaar in alle vijftig staten goed voorspelde, komt op zijn website FiveThirtyEight uit op maximaal 369 kiesmannen voor Clinton. Trump blijft steken op 168 kiesmannen.

Maar dat was voordat Trump zijn campagne reorganiseerde. Lees hier het artikel of de miljardair in de kleine drie maanden die er over zijn, het tij nog kan keren.

Beeld anp

Wat we elders lazen, zagen en hoorden

Biden omhelst Clinton veel en veel te lang
Trump trekt nu al 14 maanden de aandacht met zijn uitspraken en gedrag, maar de Democratische 'brekebeen' Joe Biden kon er jarenlang ook wat van. Zo 'masseerde' hij vorig jaar, toen Defensie-minister Ash Carter werd benoemd, uitvoerig diens vrouw in de schouders om haar op haar gemak te stellen. Voor talloze camera's. 'Bidenisme', zo worden de talloze 'gaffes' van de vicepresident genoemd.

Deze week was het weer raak. En weer hoor je het arme slachtoffer, in dit geval Hillary Clinton, denken: hou toch op man! Het tafereel speelde zich maandag af op een vliegveld in Pennsylvania. Biden, die vorig jaar besloot het niet op te nemen tegen Clinton, was net geland om samen met Clinton campagne te voeren. Hij stapte af van de vliegtuigtrap, onhelsde Clinton maar liet haar vervolgens niet gaan.

Volgens The Blaze duurde de bizarre omhelzing maar liefst 16 seconden. Clinton probeerde zich nog los te rukken, maar Biden bleef haar om haar middel vasthouden. Op Twitter werd het direct 'de ongemakkelijkste omhelzing van 2016' genoemd. Wat als Biden toch had meegedaan, Clinton had verslagen in de voorverkiezingen en het nu tegen die andere brekebeen, Donald J. Trump, moest opnemen?

Joe Biden.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden