Clinton schrikt terug voor riskant mea culpa

Bill Clinton is weer aan het werk gegaan. Hij voert het woord over de economische crisis in de wereld in plaats van over zijn affaire met Monica....

Van onze correspondent

Bert Lanting

WASHINGTON

Is er nog leven voor president Clinton na het dodelijke rapport van speciaal aanklager Starr? Volgens sommige politieke koffiedik-kijkers is Clinton geen aangeschoten wild meer, maar ligt hij al bij de poelier. Maar het Witte Huis denkt er anders over: de berouwfase is voorbij, nu gaat er weer gewerkt worden.

Na dagen van vergiffenis vragen hervatte Clinton begin deze week zijn politieke werk. Dat deed hij met een oproep om een grootscheeps offensief te openen om het hoofd te bieden aan de economische crisis die de wereld bedreigt. Daarvoor zal hij ongetwijfeld de steun krijgen van de andere westerse leiders, maar het is de vraag of hij hiermee de Republikeinen ervan zal kunnen overtuigen dat de Verenigde Staten extra geld moeten storten in de lege kas van het Internationaal Monetair Fonds.

Volgens Clintons medewerkers moet zijn pleidooi voor het bijspekken van de IMF-kas worden uitgelegd als een signaal dat de president vastbesloten is vast te houden aan zijn politieke agenda en zich niet zal laten intimideren door de verontwaardiging van de Republikeinen over de affaire-Lewinsky.

Maar waarschijnlijk is de wens hier voorlopig toch de vader van de gedachte. Zolang het Huis van Afgevaardigden niet besloten heeft of het een afzettingsprocedure tegen hem zal beginnen, is Clinton afhankelijk van de gunsten van de Republikeinen die nu eenmaal de meerderheid hebben in het Congres. Als zij op hoorzittingen staan, zit Clinton nog maanden in de beklaagdenbank.

Clintons Democratische bondgenoten roepen hem op zijn eigen lijden en dat van de partij te bekorten door op te houden met zijn 'dubbelspraak' over de Lewinsky-affaire.

In plaats van enerzijds schuld te betuigen, maar tegelijkertijd via zijn advocaten te betogen dat hij in juridische termen niets fout heeft gedaan, moet Clinton volgens hen toegeven dat hij heeft gelogen.

In dat geval zal het Congres, hopen zij, het laten bij een berisping en is de zaak mogelijk al voor de Congresverkiezingen van begin november achter de rug.

Maar Clinton schrikt daarvoor terug, omdat hij bang is dat hij met de erkenning dat hij meineed heeft gepleegd, de voorstanders van afzetting juist in de kaart speelt. Bovendien doemt dan het spookbeeld van Paula Jones weer op: het staat wel vast dat zij in dat geval om een nieuw proces zal vragen over haar klacht dat Clinton haar seksueel heeft lastiggevallen.

Kortom, Clinton heeft de Democraten weinig te bieden en dat maakt zijn positie in het Congres nog zwakker. Hij moet nu niet alleen rekening houden met de Republikeinse vijand, maar ook met de ontevreden Democratische afgevaardigden. Zij verwijten hem dat hij hun kansen verpest om het Huis van Afgevaardigden in november op de Republikeinen te heroveren.

Om te vermijden dat zij door de kiezers worden gestraft voor Clintons seksuele uitspattingen, moeten de Democratische kandidaten afstand van hem nemen. Maar ze moeten dat heel voorzichtig doen om te voorkomen dat ze Clintons positie zo ondermijnen dat ze zelf in het Congres onder de voet worden gelopen door de Republikeinse meerderheid.

Clintons enige hoop is dat het Amerikaanse publiek genoeg krijgt van het schandaal en het politieke gekrakeel over de vraag wat nu precies meineed is en of de president voor liegen over een slippertje afgezet kan worden of niet.

Tot nog toe blijkt de meerderheid van de Amerikanen tegen impeachment te zijn en het is de vraag of daar veel verandering in zal komen. Uiteindelijk is het publiek al op de hoogte van alle ins en outs van de affaire en ziet het er niet naar uit dat Starr met nieuw, opzienbarend bewijsmateriaal op de proppen zal komen.

Volgens sommige Democraten zou de partij van de nood een deugd moeten maken en moeten proberen de rollen om te draaien. In plaats van beschaamd te zwijgen over de Lewinsky-zaak, zouden de Democraten volgens hen juist van de Congresverkiezingen een soort referendum over de affaire moeten maken.

De vraag die de Democratische kandidaten aan de kiezers zouden moeten voorleggen, moet volgens hen als volgt luiden: Wilt u dat dit schandaal nog maanden voortduurt of wilt u dat we ons weer aan de echte problemen van het land wijden? Bent u voor impeachment, stem dan Republikeins. Wilt u dat het bij een berisping voor Clinton blijft, stem dan op de Democraten.

Dat zou de kansen van de Democraten wel eens kunnen versterken en Clinton kunnen verlossen van de positie van 'lame duck'. Maar het gevaar van deze taktiek is dat de Republikeinen toch een impeachment-procedure doordrukken en vervolgens de stemming onder het publiek door de ontluisterende hoorzittingen omslaat.

Dan hebben de Democraten hun voorman zelf naar de poelier gebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden