Clinton omzeilt tegenstanders steun Mexico

Onder zware druk van het Congres heeft president Clinton het plan voor de financiële hulp aan Mexico ingrijpend gewijzigd. In plaats van kredietgaranties van 40 miljard dollar stelt de VS 20 miljard dollar ter beschikking voor de stabilisering van de peso....

OSCAR GARSCHAGEN

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Op Wall Street werd heftig gereageerd op de nieuwe plannen. De Dow Jones-index steeg licht, maar de omzet was met 412 miljoen aandelen een van de allerhoogste uit geschiedenis van de beurs. Het koerspeil, dat maandag nog terugzakte door de onzekerheid over het lot van het Mexicaansde steunplan, steeg licht. De dollar steeg onmiddellijk twee cent tot 1,71 gulden. Op de beurs van Mexico werd meteen positief gereageerd op het besluit van Clinton. De koersen maakten het verlies van de rampzalige maandag vrijwel ongedaan en stegen gemiddeld met 8 procent. De peso herstelde zich prompt. De koers steeg met een halve peso tot 5,75 peso voor een dollar.

Door de verlaging van de Amerikaanse bijdrage en de vergroting van de rol van de internationale financiële organisaties komt Clinton tegemoet aan de steeds feller wordende kritiek van het Congres. Bovendien maakt Clinton nu gebruik van zijn uitvoerende macht en hoeft hij geen toestemming te vragen aan het Congres om twintig miljard dollar in te zetten uit het zogenaamde Exchange Stabilization Fund. Het plan trad gisteren onmiddellijk in werking.

Het beheer van dit fonds is in handen van de regering en niet van het Congres. De hulpactie, die in de media al Operation Peso Shield wordt genoemd, levert geen extra kosten op voor de Amerikaanse belastingbetalers.

Het oorspronkelijke plan om de financiële crisis in Mexico als gevolg van de devaluatie van de peso was voor het Congres onaanvaardbaar. Het zou zeker nog enkele maanden duren voordat de volksvertegenwoordiging het voorstel in behandeling zou nemen. De Amerikaanse, Mexicaanse en Latijnsamerikaanse geld- en aandelen markten reageerden steeds negatiever en onrustiger op de politieke impasse in Washington.

Na de val van de peso tot het historische dieptepunt van 6375 peso voor een dollar en de daling van de Mexicaanse aandelenmarkt met acht procent op maandag ging Clinton tot actie over. Volgens minister van Buitenlandse Zaken, Christopher, dreigde de financiële en economische crisis om te slaan in een politieke crisis met de mogelijke val van de Mexicaanse regering.

'De situatie verslechterde zienderogen, we hadden geen tijd meer voor overleg en wachten', zei Clinton gisteren. 'De risico's van niets doen zijn groter dan de risico's van daadkrachtige acties. Weet ik zeker dat deze stap alle problemen op lost? Nee, dat weet ik niet. Maar ik weet wel zeker dat als we niets doen de situatie alleen nog maar verder verslechtert', aldus Clinton, die dinsdag de gouverneurs van de vijftig Amerikaanse staten toesprak. De ineenstorting van de Mexicaanse economie is volgens Clinton schadelijk voor de werkgelegenheid in de VS en de financiële stabiliteit in Latijns-Amerika. Bovendien kan de crisis de illegale immigratie naar de VS vergroten.

Het IMF, dat eerder al 7,8 miljard dollar had ingezet, liet gisteravond in een verklaring weten dat de situatie in Mexico de komende zes maanden nauwgezet gevolgd zal worden. IMG-directeur Camdessus stelde met nadruk dat Mexico door moet gaan met de economische hervormingen en dat er geen obstakels opgeworpen mogen worden om de werking van de vrije markt te hinderen.

Clinton nam zijn beslissing na overleg met de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Newt Gingrich en de Democratische minderheidsleider Gephardt. Ook de Senaat werd ingelicht. De reacties van leidende politici waren over het algemeen positief. De voorzitters van de bankcommissies in het Huis van Afgevaardigden, Jim Leach, en de Senaat, D'Amato, steunden het besluit van de president.

De leiding van de Republikeinen in het Congres was opgelucht dat Clinton tot actie was overgegaan. Gingrich en Dole waren van meet af aan voorstander van het reddingsplan, maar hun gezag werd aangetast door het verzet van net gekozen afgevaardigden en senatoren. Zij bleken niet in staat rebelse Republikeinen tot de orde te roepen. Gingrich vreesde bovendien dat een dreigende rel over het de hulp aan Mexico de uitvoering van het 'Contract met Amerika' zou vertragen.

Volgens de tegenstanders van de reddingsactie dreigden Amerikaanse belastingbetalers op te draaien voor het slechte economische beleid in Mexico en de riskante beleggingen van Wall Street in Mexicaanse fondsen. Waarom zou de Amerikaanse belastingbetaler de rekening moeten betalen van slecht beleid en speculerende multi-miljonairs op Wall Street, was een veelgehoorde klacht van de tegenstanders. Door toedoen van de Texaanse zakenman Ross Perot en journalist en politicus Pat Buchanan kwam een debat op gang dat deed denken aan de discussies over het Noordamerikaans vrijhandelsverdrag, NAFTA.

Tegenstanders als de Republikeinse afgevaardigde Jim Bunning uit Kentucky heraalde gisteren dat hij de hulp aan Mexico, grote banken en speculanten betreurt. Een Democratische afgevaardigde, Marcy Kaptur, constateerde dat de Amerikaanse belastingbetalers een overwinning hebben geboekt. Over het feit dat zij door Clinton buitenspel zijn gezet werd door hen krachtig geklaagd, maar daar kunnen zij niets meer aan doen. De eerste reacties van politieke commentatoren waren ook positief. Volgens de gezaghebbende buitenlandcommentator van The Washington Post heeft Clinton dinsdag 'internatonaal leiderschap' getoond.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden