Clinton heeft nog greep op buitenlands beleid

Het akkoord tussen Richard Holbrooke en zijn tegenspeler Slobodan Milosevic is voor president Clinton een godsgeschenk. De wereld luistert nog naar Amerikaans wapengekletter, ofschoon de president een afzettingsdprocedure boven het hoofd hangt....

BERT LANTING

Van onze correspondent

Bert Lanting

WASHINGTON

De Amerikaanse knuppel werkt nog, ook al wordt de man die ermee staat te zwaaien in eigen land door het Congres belaagd en bedreigd met een afzettingsprocedure. Dat is de blijde boodschap die president Clinton kan distilleren uit het akkoord met Milosevic over Kosovo.

Het succes van Holbrooke's missie komt voor de belaagde president als manna uit de hemel: het bewijst dat Clintons critici ongelijk hebben met hun voorspelling dat zijn aanzien zo is aangetast dat de boosdoeners in de wereld niet meer bang zijn voor de dreigementen van de Verenigde Staten.

Nog beter nieuws is misschien wel dat de dreigende NAVO-bombardementen door het akkoord voorlopig van de baan zijn. In de Amerikaanse Senaat heerst de nodige bezorgdheid over de gevolgen van militair ingrijpen in Kosovo. Veel senatoren zijn bang dat militair ingrijpen onvermijdelijk zal uitlopen op het zenden van Amerikaanse troepen naar het gebied.

Dat is een vooruitzicht dat de Amerikanen niet aantrekt, gezien de ervaring met het Amerikaanse contingent in Bosnië. Clinton beloofde destijds dat die uiterlijk na een jaar weer thuis zouden zijn, maar de troepen zitten er voor het derde jaar.

'We hebben ons laten afleiden door de Lewinsky-affaire. Er is nog steeds geen lange-termijnplan, een goede beschrijving van wat onze doeleinden zijn', klaagde de Republikeinse senator John McCain over het Kosovo-beleid van Clinton.

De echte problemen beginnen pas als Milosevic zich niet aan zijn belofte houdt en de NAVO gedwongen wordt haar dreigementen uit te voeren. Dan moet Clinton een besluit nemen dat als gevolg kan hebben dat er Amerikaanse slachtoffers vallen.

Normaal sluiten Congres en het Witte Huis dan de gelederen, maar het gevaar is nu dat hij achteraf kritiek krijgt vanuit de conservatieve hoek waar sommigen vinden dat hij niet meer het morele recht heeft dergelijke besluiten te nemen. Het Witte Huis hoopte deze week nog een diplomatiek succes te boeken met een akkoord tussen de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse leider Arafat over de overdracht van een deel van de Westelijke Jordaanoever. Maar het slagen van de top, waarbij Clinton als bemiddelaar zou optreden, is opeens twijfelachtig geworden na het doodschieten van een Israëli bij Jeruzalem.

Het ziet ernaar uit dat Clinton er wel in geslaagd is het verzet binnen het Congres te breken tegen het aanvullen van de kas van het Internationaal Monetair Fonds. Aanvankelijk leek de Republikeinse meerderheid in het Congres erop uit zijn verzoek om 18 miljard dollar aan extra fondsen voor het IMF te torpederen.

De Republikeinen zijn ontevreden over het beleid van het IMF en klagen dat het zelfs een deel van de schuld draagt van de financiële krach in Indonesië en Rusland. Maar Clinton heeft de Republikeinen toch weten over te halen de gevraagde 18 miljard uit te trekken voor het IMF.

Daarbij hebben de Republikeinen echter als voorwaarde gesteld dat het IMF meer openheid van zaken moet geven over zijn beleid en dat het geen leningen meer mag verstrekken met rentetarieven die onder de commerciële tarieven liggen. Clinton moet nu bewijzen dat hij voldoende gezag heeft om die voorwaarden op te leggen aan het IMF.

Tot nog toe lijkt het Lewinsky-schandaal Clintons greep op het buitenlandse beleid nauwelijks te hebben aangetast te hebben, maar ook in het Clinton-kamp bestaat de vrees dat dat zal veranderen zodra het impeachment-onderzoek van start gaat. Volgens Clintons voormalige stafchef Panetta zal de aandacht voor andere crises daardoor onvermijdelijk verslappen. 'Je probeert die branden te blussen, maar alle brandweerauto's zijn uitgerukt voor de impeachment-brand.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden