nieuws Verenigde Staten

Clinton haakt definitief af voor presidentsrace 2020: ‘Ik doe niet mee’

Nu zich al talloze Democratische presidentskandidaten hebben aangemeld, haakt definitief de vrouw af die in 2016 zo’n drie miljoen stemmen meer kreeg dan Donald Trump: Hillary Clinton. ‘Ik doe niet mee’, aldus de verlossende woorden van Clinton maandag. 

Clinton zei maandag dat zij zich tijdens de campagne zal blijven uitspreken, onder andere tegen president Trump. Beeld AFP

Hoewel de kans klein werd geacht dat Clinton zich voor een derde keer in de strijd voor het presidentschap zou werpen, gooiden vrienden en voormalige medewerkers de laatste maanden steeds weer een balletje op dat een derde kandidatuur mogelijk was. Steeds waren de reacties in de partij en in de media echter negatief. De boodschap: het was nu tijd voor iemand anders.

Of het proefballonnetjes van Clinton (71) zelf waren of niet, door de woorden ‘I’m not running’ uit te spreken tijdens een radio-interview, hangt een nieuwe kandidatuur niet meer boven de Democratische strijd. Clintons uitspraak kwam twee dagen nadat Trump haar opnieuw als rode lap gebruikte om zijn aanhangers op te zwepen. 

De president zei tijdens een conferentie van rechts Amerika dat hij in 2016 een grapje maakte toen hij Rusland opriep Clintons gehackte e-mails te publiceren. ‘Sluit haar op’, joelde het publiek, weer tot zichtbare tevredenheid van Trump. 

Maar ook de Democraten willen het hoofdstuk-Hillary Clinton zo snel mogelijk afsluiten. ‘Ik denk het niet’, zei Bernie Sanders (haar Democratische rivaal van 2016) vorige week kortaf toen hem werd gevraagd of hij haar bij deze presidentsrace om advies zou vragen. De bitse reactie van Sanders liet aan duidelijkheid niets te wensen over.

Clinton moest het in 2016 opnemen tegen Bernie Sanders. Nu zijn er al vier vrouwelijke presidentskandidaten aan Democratische kant en binnenkort mogelijk een vijfde. Van links naar rechts Elizabeth Warren, Kamala Harris, Kirsten Gillibrand (die een kandidatuur onderzoekt) en Tulsi Gabbard. Senator Amy Klobuchar ontbreekt. Beeld AFP

Mijden van Clinton

Opvallend is ook dat de meeste andere kandidaten, waaronder maar liefst vier vrouwen, de naam Clinton zoveel mogelijk mijden. Tekenend is dat de meesten haar niet eens raadpleegden, wat doorgaans gebruikelijk is, voordat zij zich kandidaat stelden. Hoewel zij drie jaar geleden bijna 66 miljoen Amerikanen voor zich won, wordt Clinton bekritiseerd omdat zij in diverse cruciale staten al dacht te hebben gewonnen en er nauwelijks meer campagne voerde.

De grote vraag is nu welke rol Clinton zal spelen in de Democratische strijd en in het gevecht daarna om Trump van een herverkiezing af te houden. Clinton zelf maakte in 2016 dankbaar gebruik van president Obama’s populariteit door hem volop in te zetten in de campagne. Of de Democratische uitdager van Trump haar volgend jaar ook op grote schaal zal inzetten, moet worden betwijfeld. 

Omdat zij echter zoveel stemmen trok, kan Clinton niet helemaal genegeerd worden. Presidentskandidaat Al Gore deed dat in 2000 met president Bill Clinton, onder andere omdat die beschadigd was vanwege het Monica Lewinsky-schandaal. Het kwam Gore duur te staan. Met name een deel van de zwarte kiezers, bij wie president Clinton zeer populair was, ging toen niet naar de stembus.

Voormalig senaatskandidaat Beto O'Rourke uit Texas maakt binnenkort bekend of hij zich in de strijd werpt voor de Democratische nominatie. De laatste Democraat uit Texas die president was van de VS, tussen 1963 en 1969, was Lyndon Baines Johnson. Beeld AFP

Koest houden

Hillary waarschuwde maandag dat zij er niet over peinst om zich stil te houden in de presidentsstrijd. ‘Ik wil er zeker van zijn dat mensen begrijpen dat ik mij blijf uitspreken’, aldus de oud-minister. ‘Ik verdwijn niet. Wat nu op het spel staat in ons land, de dingen die nu gebeuren, ze baren mij grote zorgen. Wij zijn terechtgekomen in twee kampen die recht tegenover elkaar staan. Dat heb ik nog nooit in mijn leven gezien.’

Alsof ze erkende dat ze in 2016 een fout had gemaakt in de campagne, adviseerde Clinton de Democratische kandidaten ‘niets voor lief te nemen’. Clinton: ‘Wij moeten echt hard werken om de Amerikanen te overtuigen van onze zaak. En ik zal er alles aan doen om de Democraten te helpen om het Witte Huis weer terug te winnen.’

Met nog een jaar te gaan tot de eerste voorverkiezingen in Iowa en New Hampshire, maken zich nog steeds Democraten op om zich kandidaat te stellen. De charismatische Beto O’Rourke, een aanstormend talent in de partij, zei vorige maand dat hij een besluit had genomen over een eventuele kandidatuur. 

Hij kondigde aan binnenkort met een mededeling te komen. Het wachten is ook nog altijd op voormalig vicepresident Joe Biden , die in de peilingen constant op de eerste plaats eindigt. Biden besloot in 2016 niet de strijd met Clinton aan te gaan.  

De meeste Democratische kandidaten die zich nu hebben aangemeld, zijn progressiever dan Clinton destijds. Zo wil parlementslid en oud-militair Tulsi Gabbard (die ooit diende in Irak) een einde maken aan de interventionistische buitenlandse politiek van de VS. Beeld Tulsi Gabbard

Zij doen wél mee

De 77-jarige Bernie Sanders is wel weer van de partij. Verder zijn onder anderen in de race: de eerste Afro-Amerikaanse kandidaat Kamala Harris (54), de openlijk homoseksuele burgemeester van South Bend Pete Buttegieg (37) en de zoon van een Mexicaanse immigrant Julian Castro (44). Klik hier voor het complete overzicht van presidentskandidaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden