Clinton als gids

'We moeten onze oude democratie voor eeuwig jong houden', zei president Bill Clinton bij het begin van zijn tweede ambtstermijn....

Het contrast tussen dit nobele zelfportret en de karikatuur van de Amerikaanse president, die ook in omloop is, kon nauwelijks groter. Want menigeen ziet Clinton juist veeleer als een man zonder diepe overtuigingen; altijd zigzaggend om in de gunst van het publiek te blijven; een politicus tenslotte ook nog, wiens integriteit niet boven elke twijfel verheven is.

Die twee uiteenlopende beelden kunnen onmogelijk allebei kloppen. Hoewel? In beide schuilt wellicht een kern van waarheid. Vast staat dat de onheilige drieëenheid van affaires waarmee de president tobt - het ondoorzichtige Whitewater, het Indonesische geld voor de Democratische campagne en zijn vermeende avances tegenover Paula Jones - schadelijk is voor zijn reputatie en voor het aanzien van de Amerikaanse politiek. Vast staat ook dat Clintons populariteit een nieuw hoogtepunt heeft bereikt.

Clinton is in november herkozen op een gematigd vooruitstrevend binnenlands programma, dat nadere uitwerking behoeft. Zijn aanvankelijke hervormingsdrang was stukgelopen op politieke weerstand; ook de Republikeinse 'contrarevolutie' is gestrand. Zo is weer een nieuw evenwicht ontstaan, dat in principe de mogelijkheid biedt een sociaal vangnet overeind te houden en een fair deal te bevorderen op het gebied van werk en onderwijs. Clintons talent voor management by speech kan hem helpen de stemming in het land in deze richting te beïnvloeden en het door de Republikeinen gedomineerde Congres tot medewerking te bewegen.

Als deze president echter ooit een plek in de geschiedenisboekjes weet te veroveren, dan komt dat ironisch genoeg (want het is nooit zijn eerste prioriteit geweest) door zijn verdiensten in de internationale arena. Zonder veel ophef heeft hij de geest van het neo-isolationisme diep in de fles gestopt. Van de Balkan via het Midden-Oosten tot aan Korea en China hebben de VS onder Clinton crises helpen beheersen. Aanvankelijk nog aarzelend heeft hij een nieuwe, niet meer in het teken van de Koude Oorlog staande invulling gegeven aan het Amerikaanse leiderschap. Met als leidraad en model de 'raciale, religieuze en politieke diversiteit', die Clinton 'een godsgeschenk' noemt. Het kan een stuk minder aantrekkelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden