Claim op embryo-kloon wekt alom verbazing

Klonen van menselijke embryo's om daarmee behandeling van ernstige ziektes mogelijk te maken. Het is nog toekomstmuziek, maar een bedrijf uit de VS zegt de eerste stap te hebben gezet....

Nederlandse en buitenlandse deskundigen op het gebied van het klonen reageren verbaasd op de aankondiging van een Amerikaans bedrijf dat het een menselijke embryo heeft gekloond.

Volgens C. Mummery van het Hubrecht Laboratorium in Utrecht is de aankondiging voorbarig en heeft het experiment niets bruikbaars opgeleverd. Ook I. Wilmut, de 'vader' van het gekloonde Schotse schaap Dolly, is niet onder de indruk.

In politieke en religieuze kringen is kritisch gereageerd op de verrichtingen van het bedrijf Advanced Cell Technology (ACT) in de Amerikaanse staat Massachusetts. Het Vaticaan veroordeelde de wetenschappers die 'hebben geknutseld met menselijk leven'. President Bush liet nogmaals weten tegen het klonen van menselijke embryo's te zijn. Het Amerikaanse Congres heeft het klonen van menselijke embryo's verboden, de Senaat moet zich nog over dat verbod uitspreken.

Ook vanuit wetenschappelijke kant bestaan bezwaren tegen de proeven van ACT. Volgens Mummery zijn de onderzoekers er niet in geslaagd om uit de gekloonde embryo's stamcellen te winnen. 'Het stopte toen er zes cellen waren. Je hebt hier niets aan.'

Het klonen van menselijke embryo's staat in de belangstelling omdat het de deur opent voor veelbelovende therapieën tegen ziektes zoals suikerziekte. De nieuwe behandelwijzen zijn gebaseerd op stamcellen. Dat zijn de oercellen die ontstaan kort na de bevruchting van een eicel. Na een dag of vijf bestaat het embryo uit een grote hoeveelheid cellen waaruit zich later alle organen zoals de nieren, het hart en de longen vormen.

Over de hele wereld wordt met stamcellen geëxperimenteerd. Doel is de deling van de cellen onder controle te krijgen. Daardoor ontstaat de mogelijkheid om uit stamcellen bijvoorbeeld alvleeskliercellen te maken die insuline produceren. Die cellen kunnen dan aan een patiënt met suikerziekte worden gegeven.

Maar volgens Mummery is dat nu net het moeilijkste. 'We kunnen de deling nog niet goed sturen. Pas als de deling onder de knie is, komt het klonen om de hoek kijken.'

Klonen is belangrijk. Nu bestaat nog de kans dat de nieuwe cellen door het lichaam worden afgestoten als ze bij een patiënt worden ingespoten. Dit kan worden voorkomen door stamcellen te winnen uit een eicel die, met de kloontechniek, is voorzien van het genetische materiaal van de patiënt. 'Maar zo ver is het nog niet', zegt Mummery. 'De Amerikaanse onderzoekers zijn voorbarig.'

Ze denkt dat de resultaten nu naar buiten komen omdat er in de Verenigde Staten binnenkort strenge wetgeving tegen het klonen van kracht wordt. 'Dan kunnen de onderzoekers de resultaten vast claimen. Ook willen ze aandacht van patiëntengroepen omdat ze fondsen willen werven voor verder onderzoek.'

Mummery zegt niet dat het nieuws uit Amerika onzin is. 'De onderzoekers zijn erin geslaagd om de gekloonde eicel tot deling aan te zetten. Of dit de eerste keer is, weet ik niet. Er is een claim van Koreaanse onderzoekers in een niet erkend tijdschrift en ik heb een persbericht gezien dat dezelfde onderzoekers deze doorbraak twee jaar geleden al meldden aan een persbureau.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden