Claim indienen zonder risico

Wie met een civiele procedure zijn recht wil halen, moet rekening houden met een kostenpost van vele tienduizenden guldens als de claim onverhoopt niet wordt toegekend....

Procesfinanciering is een oplossing voor wie een claim indient, maar het risico niet wil of kan lopen dat hij de civiele procedure verliest. Hoge kosten worden dan immers zijn deel: ettelijke tienduizenden guldens voor de eigen advocaat plus de proceskosten van de tegenpartij. Dat risico kan velen weerhouden van een gang naar de rechter, ook als het gaat om goed onderbouwde claims.

Het kan gaan om allerlei vorderingen: het aanvechten van een testament, eisen tot schadevergoeding, contractbreuk enzovoort. Zonde dat deze claims niet allemaal voor de rechter komen? De ongenuanceerde klagers over oprukkende claimculturen en 'Amerikaanse toestanden' zullen er geen traan om laten, degenen die zeggen dat het recht toegankelijk moet zijn voor iedereen des te meer.

Niet verwonderlijk dat de oprichters van procesfinancier Sirus tot die laatste groep behoren. Een van hen is de Rotterdamse advocaat Jan de Jonge. 'Voor lagere inkomens is er de door de overheid gefinancierde rechtshulp, anderen kunnen zich verzekeren tegen de kosten van rechtsbijstand. Maar heb je zo'n verzekering niet - en dat geldt voor het overgrote deel van de bevolking - en verdien je meer dan ongeveer 2700 gulden netto, dan zijn de kosten helemaal voor jou als je juridische stappen gaat ondernemen. In de praktijk betekent dat een flink obstakel voor mensen om hun recht te zoeken', aldus De Jonge.

Sirus is onlangs als eerste in Nederland begonnen met procesfinanciering. Daarbij is gekeken naar Duitsland waar een dergelijke constructie al wel bestaat. Wordt een zaak aangenomen - op grond van een uitgebreid haalbaarheidsonderzoek - dan betaalt Sirus de advocaat en alle andere kosten die met de procedure gemoeid zijn, ongeacht of de claim uiteindelijk wordt toegekend of niet. Is dat wel het geval dan ontvangt Sirus als beloning een van tevoren afgesproken percentage van het claimbedrag, na aftrek van de al genoemde kosten. Dat percentage kan flink in de papieren lopen, want het varieert van 20 tot 40 procent.

De Jonge: 'De hoogte is afhankelijk van de complexiteit van de zaak, de hoogte van de claim, de verwachte duur van de procedure en de solvabiliteit van de gedaagde.' In ruil daarvoor draagt de financier het risico van mislukking. In dat geval heeft de klant geen kosten. Die worden allemaal gedragen door Sirus.

Voor de rechtzoekende komt een en ander neer op no cure, no pay. Voor de advocaat geldt dat niet, hij mag immers volgens de regels van de Orde van Advocaten geen belang hebben bij de uitkomst van een zaak en heeft dat ook niet. Hij krijgt in alle gevallen gewoon zijn honorarium betaald. De advocatenkantoren die bij Sirus betrokken zijn, mogen zelf nooit werken aan een zaak die door Sirus gefinancierd wordt. 'Het blijft altijd de advocaat van de klant die de zaak behandelt en die behoudt zijn volledige zelfstandigheid', stelt De Jonge vast.

Sirus denkt dat procesfinanciering op een kostendekkende manier is te exploiteren als ongeveer 60 procent van de zaken inderdaad gewonnen wordt. Met meer winnaars wordt er winst gemaakt. De verwachtingen over het aantal zaken dat in behandeling genomen zal worden, zijn overigens bescheiden. De Jonge gaat uit van een tiental in het eerste jaar. Een beperkende factor is onder andere de ondergrens van vijftigduizend euro die Sirus hanteert voor het accepteren van een claim. Van eerste resultaten kan pas na twee of drie jaar sprake zijn, de gemiddelde duur van civiele procedures.

De kwaliteit van het haalbaarheidsonderzoek moet het onderscheidende kenmerk van deze vorm van dienstverlening worden. 'Gewonnen zaken bestaan natuurlijk niet', zegt De Jonge. 'Het gaat altijd om betwiste vorderingen en als het er voor één partij echt slecht zou uitzien, rolt er meestal snel een schikking uit de bus. Dat zijn dus niet de zaken die de eiser zoveel tijd en geld kosten en bij ons terecht komen.'

'Maar wij menen wel door onze kennis en ervaring bij de andere zaken het kaf van het koren te kunnen scheiden. Met de grondige juridische toetsing die daarmee gepaard gaat kunnen overigens de advocaat en de klant zelf ook nog hun voordeel doen.'

Sirus heeft maatregelen genomen om allerlei mogelijke vormen van belangenverstrengeling uit te bannen. Overeenkomsten met Sirus moeten bijvoorbeeld geheim worden gehouden. Daarnaast is vastgelegd dat Sirus niet gaat handelen in claims. Wel heeft men bij het sluiten van de financieringsovereenkomst het 'pandrecht op de vordering' gekregen, hetgeen betekent dat de advocaat de te betalen claim in onderpand heeft voor het geval de cliënt zijn verplichtingen niet zou nakomen.

De Jonge: 'De Orde van Advocaten heeft zich gebogen over alle tuchtrechterlijke aspecten van dit initiatief en het goedgekeurd. Daarnaast beschikken we over een Raad van Advies met een aantal onafhankelijke deskundigen. Zij letten erop dat wij ons ethisch juist en maatschappelijk verantwoord gedragen. Wat dat betreft willen wij geen enkel risico lopen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden