Cirkel in, tip-in, goal, vrijwel op bestelling

Kim Lammers (33) neemt na het WK afscheid van het Nederlands team. Nu nog zaterdag scoren in de finale. Door

Ze scoort fraai met een boogbal tegen Nieuw-Zeeland en zaterdagavond op zijn 'Lammers' tegen Australië, als de spits die altijd op de juiste plek staat voor de tip-in, haar specialiteit. 'Ik heb een prima techniek, maar ik ben geen Naomi van As. Ik ben niet zo snel als Eva de Goede. Ik kan iets dat anderen niet kunnen: goals maken. Dat is mijn talent. En ik heb het vermogen om met tegenslagen om te gaan.


Na zeges op Australië (2-0) en Zuid-Korea (3-0) kan Lammers haar 200ste en laatste interland spelen in de finale van het WK in Den Haag. Hoewel ze het voor zich wilde houden, werd zaterdag bekend dat de 33-jarige spits per 1 augustus een leidende functie krijgt bij de stichting Ronald McDonald Kinderfonds.


Lammers blijft nog wel een seizoen hockeyen voor Laren. 'Ik wil er pas na het WK over praten', zegt ze. 'Ik heb de laatste jaren na elk toernooi gezegd dat ik zou stoppen. Nu ben ik bewust niet aan het aftellen.'


Ze moest wederom een knieoperatie ondergaan en worstelde dit seizoen met een kuitblessure. Na diverse revalidaties kent Lammers haar lichaam als geen ander. 'Ik ben dankbaar dat ik het fysiek nog aankan. Maar ik ben nog altijd stronteigenwijs, ik wil geen training missen.


'Dan denk ik: ach een pijntje, het kan wel. Nu weet ik dat ik beter kan uitstappen als het niet gaat. Toch heb ik nooit het idee gehad dat mijn WK in gevaar kwam. Voor mij is vorm ook relatief. Ik scoor, dat is mijn kwaliteit.'


Bij bondscoach Max Caldas heeft Lammers nooit ter discussie gestaan. Bijna liefdevol omschrijft hij zijn routinier als 'een fenomeen in de cirkel', die vanuit het niets een wedstrijd kan beslissen. Die erkenning heeft zij moeten afdwingen. Ze onderscheidt zich niet met haar elegantie, ze is niet de sierlijke aanvalster, die vier tegenstanders omspeelt.


Lammers zwoegt en ploetert, ze vecht voor elke meter. Maandag tegen Zuid-Korea is ze de vrouwelijke variant op voetballer Dirk Kuijt, ook zo'n stoere arbeider, die voor elk team onmisbaar is en zelfs als rechtsback een duel wint.


En de spits bezit de gave van het 'Torinstinkt'. Cirkel in, tip-in, goal. Oneindig veel doelpunten voor Laren en 121 treffers in 198 interlands. Je kunt de goals bijna bestellen bij de aanvalster met rugnummer 23.


Ze knipt haar carrière in tweeën, voor en na de gescheurde kruisband in 2007. En ze benoemt het cruciale omslagpunt, de Kim Lammers die bij een vrouw de liefde van haar leven vond en een dubbele metamorfose onderging.


'Ik ben nogal wat kilo's kwijtgeraakt. Eerst kwam de fysieke transformatie, daarna de zelfacceptatie dat ik uit de kast kwam. Achteraf denk ik dat ik niet zo blij was met mezelf. Ik zat niet lekker in mijn vel. Onbewust heb ik er meer mee geworsteld dan ik aanvankelijk dacht.


'Ik denk niet in stereotiepen als hetero's en lesbiennes. Ik werd simpelweg verliefd op een vrouw en daar ben ik een gelukkig mens door geworden. Ik heb ook leuke vriendjes gehad, waarmee ik nog steeds contact heb. Maar uiteindelijk werkte het niet. Ik kan het moeilijk in woorden vatten. Uiteindelijk accepteerde ik dat ik niet op mannen, maar op vrouwen viel.


'Het heeft misschien lang geduurd, maar ik was op school al een laatbloeier. Het voelde als een bevrijding. En natuurlijk was er in het begin ook de reflex van: wat zouden mijn ouders daarvan vinden? Het is een stap om het ze te vertellen. Nou pap en mam: hier is ze, de liefde van mijn leven. En dan blijkt dat je omgeving er geen punt van maakt.'


Voor haar studie pedagogiek volgde Lammers diverse persoonlijkheidstrainingen. 'Ik ben opgeleid voor de hulpverlening, dan is het belangrijk om te weten hoe je zelf in elkaar zit. Mijn studie was in feite een grote zelfreflectie.'


Ook een sportpsycholoog bood Lammers nieuwe inzichten. 'Ik leerde dat ik niet afhankelijk moest zijn van een coach. Ik ontwikkelde een positiever zelfbeeld, want ik had vaak gehoord dat ik lomp en log was. Ik was ook lompsterk, niet aan de kant te krijgen. Toch hou ik nu meer van mijn lichaam dan toen ik het gevecht met mijn gewicht aanging. Misschien is er ook letterlijk iets van me afgevallen.'


Het waren tevens de lessen van twee hiaten in haar loopbaan. Lammers speelt in Den Haag haar vierde WK, maar ze werd niet geselecteerd voor de Spelen van Athene (2004) en Peking (2008). Ze proefde de twijfels bij haar naamgenoot en toenmalig bondscoach Marc Lammers. 'Ik ben nooit het gesprek met hem aangegaan. Ik was te gevoelig voor het schouderklopje, dat ik niet van hem kreeg. Ik kreeg weinig aandacht van hem.


'Marc zei: je moet afvallen, je moet sneller worden, ik moest van alles. De focus lag op de dingen waarin ik niet zo goed was. Het heeft bij niet altijd gewerkt. In 2008 voelde ik de tijdsdruk om bijtijds te herstellen van die kruisbandoperatie. Ik had niet de status van een Naomi van As, die desnoods kon wachten tot de laatste dag om aan te sluiten.


'Ik vind dat ik in die fase nul vertrouwen heb gekregen van Lammers. Ook voor dit WK had ik een blessure en Max Caldas heeft me geregeld gebeld om te vragen hoe het met me ging. Dat stukje in de revalidatie heb ik bij Marc gemist. Ik verwijt hem niets. Ik had het hem toen al moeten zeggen en niet pas twee jaar later.'


Ze ontmoette haar latere echtgenote Sanne Dufrenne in het jaar waarin haar knie in puin lag. 'Ik was er heilig van overtuigd dat ik de Spelen van Peking zou halen. Nadat ik afviel, was ik even klaar met hockey. Nu zeg ik: Sanne was mijn gouden medaille.'


In 2012 werd Lammers met het Nederlandse team olympisch kampioen, het voelde als gerechtigheid. Al na het openingsduel met België barstte Lammers in tranen uit. 'Ik had de Spelen van 2004 en 2008 moeten missen en dan sta je er eindelijk. Ik besefte dat ik mijn droom had gerealiseerd.


'Ik werd dat jaar bovendien genomineerd voor de verkiezing van beste speelster van de wereld. Ik werd niet verkozen, maar de ultieme overwinning was om zover te komen. Ik was fit en scherp, alles wat ik aanraakte werd een goal.'


Het impulsieve in het spel van Lammers weerspiegelt zich in haar karakter. Na een nederlaag komt de stoom uit haar oren. Als ze los gaat, kent ze geen remmingen. 'Af en toe knalt het bij mij, zo ben ik nu eenmaal.'


Met haar tweelingbroer Rogier maakte ze overal een wedstrijd van. 'Rijbewijs halen, school afronden, noem maar op. Hij had die competitie nodig om wat beter zijn best te doen. En Rogier kon mij juist een beetje afremmen. Zei hij: 'Kim, maak je niet zo druk'. Tot op de dag van vandaag is die wisselwerking gebleven.'


Afscheid nemen met de wereldtitel is niet vanzelfsprekend, zegt Lammers. De teamspirit is allesbepalend. 'Op het WK in Argentinië in 2010 was de dynamiek in het team anders dan nu. Ik wil niet spreken van groepjesvorming, maar Caldas heeft veel energie gestoken in de teambuilding. Op het EK was dat vorig jaar weggeëbd. Je ziet hoe belangrijk het is. We zijn nu ook mentaal frisser dan in 2013.'


Met klaroengeschal hoeft ze niet te worden uitgeluid. 'Ik kreeg als meisje na de districtkampioenschappen een videoband van Teun de Nooijer. Teun vertelde dat het zijn droom was om te scoren in een WK-finale. Hij maakte in 1998 in Utrecht de golden goal in de finale. Natuurlijk zou het fantastisch zijn om in mijn 200ste interland hetzelfde te doen als Teun. Maar ik zal net zo gelukkig zijn als ik geen zichtbare bijdrage heb geleverd. Het maakt de wereldtitel niet minder mooi.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden