Circusdompteuse brengt 'humane' tijgershow

Dierenleed is geen amusement, betogen tegenstanders van gebruik van dieren in circussen. Ze staan bij circus Renz in Amsterdam. Maar de dieren zijn juist het kapitaal van een circus, zeggen anderen....

Veel circussen zijn begonnen als menagerieën, een soort rondtrekkende dierentuinen uit de negentiende eeuw, vertelt Linssen. Sporadisch werden destijds kunstjes vertoond met wilde dieren. Daar moeten we ons niet te veel bij voorstellen. 'De mensen vonden het al heel wat als je een leeuw op afstand hield.'

De eerste circussen draaiden om paarden. Het temmen van roofdieren kwam pas in de jaren dertig van de vorige eeuw op in Duitsland. Uit die tijd stammen onze huidige circussen, met leeuwen, tijgers, olifanten.

Maar sindsdien is het denken over dierenwelzijn drastisch veranderd. Leeuwen die door brandende hoepels springen en olifanten die rondjes draaien op kleine krukjes, is dat nog wel van deze tijd?

Dierenorganisatie Edev (Een Dier Een Vriend) vindt van niet. Dierenvrienden deelden dinsdagavond pamfletten uit bij de première van circus Herman Renz in Amsterdam, onder het motto 'Dierenleed is geen amusement'. 'Fanaten', zegt Linssen. 'Dieren zijn het kapitaal van het circus. Daar doen ze echt geen gekke dingen mee.'

Dat staat nog te bezien, zegt Gerard Baars van de stichting Alertis. Alertis heeft in Ouwehands Dierenpark in Rhenen een 'berenbos' waar afgedankte beren worden opgevangen. In het bos lopen drie beren die uit circussen komen. De beesten zijn getraumatiseerd, zegt Baars.

'Ze vertonen onnatuurlijk gedrag. Er zijn zelfs beren die zichzelf verwonden. Dat komt doordat ze dingen tegen hun natuur hebben moeten doen. Door een brandende hoepel springen, dat is toch absurd. Ik zie er de lol niet van in.' Alertis heeft onderzoek gedaan naar huisvesting van dieren in circussen. Die is volgens Baars 'dramatisch slecht'.

Circus Renz heeft geen beren, maar wel negen paarden, een ezel, een olifant en zeven Bengaalse tijgers. De stallen zijn publiek toegankelijk.

'Wij staan erom bekend dat we goed met onze dieren omgaan', zegt woordvoerder Olivier Schol. 'Wie dat niet gelooft, komt zelf maar kijken.'

De tijgers liggen te suffen in hun ijzeren kooien, de olifant heeft een tent voor zichzelf. Met het dierenleed valt het op het eerste oog wel mee. Edev-voorzitter Geoffrey Deckers, ex-directeur van de opgeheven dierenorgansiatie Peta, ziet dat anders.

'Die tijgers zitten in veel te kleine kooien, waar ze zich kapot vervelen.' Ronduit verontwaardigd is hij over de huisvesting van de enige olifant. 'Dit noem ik eenzame opsluiting. En dat voor een dier dat zo'n sociaal leven heeft als een olifant. Als Renz het goede voorbeeld is, vrees ik voor andere circussen. Dit is niet meer van deze tijd.'

De discussie over circusdieren speelt niet alleen in Nederland. Onlangs werd bekend dat het Vlaams parlement circussen die met wilde dieren werken, geen subsidie meer wil geven.

Circuswoordvoerder Schol beroept zich op de traditie. 'Dieren en circus zijn al jaren met elkaar verbonden.' Dat kan wel zo wezen, zegt Deckers. 'Maar in de menagerieën vroeger werden ook negers vertoond. Dat haalt nu ook niemand zich in zijn hoofd.'

De dompteuse van circus Renz is Rita Labahn, een 31-jarige Duitse blondine. Ze voert een 'humane' show op, is te lezen op het affiche. 'Dat wil zeggen dat ik de dieren train door ze te belonen met stukjes vlees en niet door ze te slaan.' Maar ze houdt de zweep wel bij de hand. 'Het blijven tijgers.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden