Column

Cijfers zijn tegenwoordig speeltje van linkse elite

Column Sheila Sitalsing

Vroeger waren cijfers rechts. Toen ik in de jaren negentig van de vorige eeuw voor een keurig-rechts weekblad ging schrijven over belastingen - ruggengraat van de staat, het krachtigste instrument dat de overheid heeft om de samenleving in te richten -  stuitte ik nogal eens op meewarigheid van linkse hoogopgeleide mensen die koketteerden met hun ongecijferdheid.

Beeld anp

Lezen over belastingen vonden ze iets voor bekrompenen van geest en Elsevier-abonnees, economie vonden ze boekhoudersgelul, van CPB-rapporten wilden ze niets weten, en als je begon uit te leggen wat een ruling voor een multinationaal bedrijf was of een gesecuritiseerde hypotheek gingen ze ostentatief gapen.

Later, veel later, kwamen de financiële crisis en de realisatie onder niet-economen dat het belastingstelsel vol rariteiten zit. Toen gingen de mensen die zich nog nooit tot het lezen van een economiepagina hadden verwaardigd krijsen dat niemand ze ooit iets had verteld over securitisatie van hypotheken en rulings voor multinationale bedrijven.

Tegenwoordig zijn cijfers en economie 'policor', onderdeel van het establishment, speeltje van 'de linkse elite'. Wederom kan een mens zich gunstig onderscheiden door economische principes flauwekul te vinden en rekeninstituten te ridiculiseren; tegenwoordig wordt de rol van de trotse ongecijferde vervuld door Henk 'het CBS sjoemelt op verzoek van de regering met cijfers over ouderen' Krol en Geert 'het Centraal Planbureau hanteert idiote berekeningen' Wilders.

Een publicatie die zes hele pagina's beschikbaar stelt aan een ander rekeninstituut dat 'de elite' dient, de Algemene Rekenkamer, voor een doorwrocht essay over de publieke financiën houdt zich dus niet aan de tijdgeest. Gelukkig maar. In Elsevier krijgt Arno Visser, president van de Algemene Rekenkamer, het instituut dat controleert of er sprake is van geldwegsmijterij, deze week ruim baan om zijn visie op de verantwoording van belastinguitgaven uit de doeken te doen. Het is een verontrustend stuk.

Visser betoogt dat het amper mogelijk is om te achterhalen of belastinggeld in Nederland nuttig en effectief wordt besteed. Neem het onderwijs. Jaar in jaar uit zijn er de klaagzangen over tekortschietende kwaliteit en tekortschietende budgetten. Maar toen de Rekenkamer eens onderzocht wat er was gebeurd met de 1,2 miljard euro extra voor de professionalisering van leraren in het primair en voortgezet onderwijs, was de conclusie: 'Het is onbekend hoeveel extra geld schoolbesturen daadwerkelijk aan de professionalisering van leraren besteedden. Evenmin is vast te stellen welk effect dat had op de onderwijskwaliteit.'

Je ziet het overal, schrijft Visser. 'Probeer er achter te komen wat de meerwaarde is van innovatiesubsidies van Economische Zaken voor het bedrijfsleven, of de financiële middelen die Sociale Zaken en Werkgelegenheid uittrekt voor de begeleiding van oudere werklozen, of de reorganisatie van de politie door Veiligheid en Justitie: het is bijkans onmogelijk om te bepalen of er met het geld zinnig, zuinig en zorgvuldig is omgegaan. Hierdoor kan het parlement niet vaststellen of het extra geld zinnig is besteed.' De oorzaken zijn divers: decentalisatie, deregulering, het op afstand zetten van overheidsdienten, zonder bijbehorende verantwoordingssctructuur.

Na een geschil over taxation without representation is ooit een onafhankelijkheidsrevolutie begonnen. Visser rept van 'een burgerrecht dat uit het zicht is verdwenen'. Toch klaagt in Nederland haast niemand over deze belastingheffing zonder verantwoording. Nog niet. Voorlopig is de politiek te druk met het bestrijden van de vegetarische schnitzel en andere windmolens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.