'CIA hielp Colombiaans guerrillaleger aan wapens'

Het grote proces tegen Vladimiro Montesinos, tussen 1990 en 2000 in Peru de sterke man achter de schermen, is begonnen....

Een rechtbank in Peru wil de hoogste baas van de Amerikaanse geheime dienst CIA verhoren om zijn relatie met Vladimiro Montesinos, de voormalige sterke man van Peru, op te helderen. Volgens de openbaar aanklager in het proces tegen Montesinos zijn er bewijzen dat de CIA betrokken was bij de illegale verkoop van wapens aan de FARC, de Colombiaanse guerrillabeweging die door Washingtonals terroristische organisatie is aangemerkt.

Montesinos was tijdens het bewind van de gevluchte ex-president Alberto Fujimori (1990-2000) de beruchte leider van de geheime dienst SNI. Hij hield zich niet alleen bezig met het vervolgen van politieke opposanten, maar bouwde een enorm netwerk van corruptie op, waarin het verduisteren van overheidsgelden en de handel in drugs en wapens centraal stonden.

Tegen Montesinos, die na de val van Fujimori vluchtte maar in 2001 werd gearresteerd in Venezuela, lopen meer dan zestig rechtszaken. In een eerste proces werd hij vorig jaar tot zes jaar veroordeeld wegens corruptie. Hij zit vast in een speciale gevangenis op een marinebasis, waarheen de complete rechtbank zich heeft verplaatst om de zaak wegens illegale wapenhandel te behandelen. Net als in eerdere gevallen weigert Montesinos tijdens dit proces te spreken.

De rechtbank besloot aan het einde van de eerste dag een officieel verzoek in te dienen voor het verhoren van George Tenet, hoofd van de CIA. Bovendien wil de rechter via het ministerie van Buitenlandse Zaken twee voormalige CIA-medewerkers in Peru en een FBI-agent aan de tand voelen.

Montesinos wordt ervan beschuldigd in 1999 een partij van tienduizend AK-47-machinegeweren te hebben geleverd aan de FARC. De wapens waren afkomstig uit Jordanin werden door Peruaanse militaire vliegtuigen gedropt in het Colombiaanse gebied dat de guerrilla in handen heeft. De ex-militair Montesinos werkte al jaren nauw samen met de FARC in de drugshandel.

Openbaar aanklager Vargas Valdivia verklaarde dat hij over bewijzen beschikt dat Montesinos ten tijde van de wapenleverantie contacten onderhield met agenten van de CIA. Naar zijn oordeel was de betrokkenheid van de CIA onderdeel van een strategie om 'het standpunt van de Verenigde Staten te verharden' en goedkeuring te krijgen voor het Plan Colombia. Voor dat plan, bedoeld om de drugshandel in Colombia te bestrijden, heeft de Amerikaanse regering meer dan drie miljard dollar uitgetrokken.

Dat Montesinos banden had met de CIA is al geruime tijd bekend. De Amerikanen steunden president Alberto Fujimori en zijn rechterhand Montesinos volmondig omdat zij met succes de maoische guerrillabeweging Lichtend Pad hadden bestreden. Dat Peru onder hun leiding ook veranderde in een land waar de mensenrechten op grote schaal werden geschonden en waar de corruptie een recordhoogte bereikte, leek niet van belang. De CIA crede met Vladimiro Montesinos een van zijn eigen monsters, zoals eerder al het geval was met bijvoorbeeld de Panamese dictator Noriega.

De Amerikaanse ambassade in Lima heeft tot nu toe geweigerd te reageren om de beschuldiging van de CIA-betrokkenheid bij de wapenleverantie aan de FARC, die volgens Washington de voornaamste terroristische organisatie van Latijns Amerika is.

Het proces tegen Montesinos moet ook enig inzicht geven in de duistere wereld van de internationale wapenhandel. De partij AK47's werd in Jordaniangeschaft, maar onduidelijk is nog in welk land ze zijn gefabriceerd. Behalve Montesinos staan twintig andere verdachten terecht, onder wie burgers uit Oekra, Rusland, Libanon en de Franse wapenhandelaar Charles Acelor.

Onder het duo Fujimori en Montesinos werd Peru een van de meest corrupte landen ter wereld. De chef van de geheime dienst kocht politici, rechters en generaals om en maakte er een gewoonte van alle illegale transacties op video vast te leggen. De zogenoemde Vladivideos vormen nu het bewijs in processen tegen honderden hooggeplaatste Peruanen tijdens het bewind van Fujimori.

De ex-president geniet politiek asiel in Japan. Omdat hij naast de Peruaanse ook de Japanse nationaliteit bezit, heeft dat land tot op heden steeds geweigerd hem uit te leveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden