CIA heeft sabotageplan tegen Saddam gereed

De CIA heeft een grootschalig sabotageplan opgesteld om de Iraakse president Saddam Hussein ten val te brengen. De voorstellen van CIA-directeur George Tenet hebben op het Witte Huis tot heftige debatten geleid tussen de - verdeelde - adviseurs van president Clinton, die nog geen besluit heeft genomen....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

De hoofdlijnen van het plan, waar maandenlang aan is gewerkt, lekten donderdag uit in The New York Times, een teken dat ook achter de schermen stevig gediscussieerd wordt over de vraag 'Wat te doen met Irak?'.

Nationaal veiligheidsadviseur Sandy Berger staat uiterst sceptisch tegenover het vermogen van de CIA om Saddam Hussein omver te werpen. Maar de vorige jaar door Clinton zeer geprezen nieuwe CIA-directeur Tenet heeft de president voorgehouden dat het plan riskant, maar uitvoerbaar is.

Invloedrijke senatoren, zoals de Democraat John Kerry uit Massachusetts, de Republikein John McCain uit Arizona en zijn partijgenoot Arlen Specter uit Pennsylvania hebben de president opgeroepen het CIA-plan op korte termijn goed te keuren.

De president van het Iraakse Nationale Congres (INC), de oppositie in ballingschap, Ahmad Chalabi, is op het ogenblik in Washington om te pleiten voor omvangrijke steun van de VS aan de Iraakse oppositie.

Het plan van de CIA gaat uit van de stelling dat Saddam Hussein aanzienlijker zwakker is dan wel wordt verondersteld. Door middel van een reeks politieke, economische en militaire acties zou de positie van de oppositie versterkt en die van Saddam Hussein ondermijnd moeten worden. Koerden in het noorden en de shi'ieten in het zuiden zouden over de wapens, de financiën en de communicatiemiddelen moeten beschikken om militaire en economische structuren van het regime in Bagdad te ondermijnen.

Volgens een anonieme regeringsfunctionaris in The New York Times gaat 'het om de grootste geheime campagne die de CIA ooit heeft georganiseerd'. Want: 'Er zijn op jaarbasis vele tientallen miljoenen dollars mee gemoeid en er zal een zwaar beroep worden gedaan op CIA-functionarissen, agenten, zakenlieden en anderen.'

De CIA is zich er vanzelfsprekend van bewust dat de huidige oppositie in en buiten Irak diep verdeeld is. Volgens Chalabi, die in Londen hoofdkwartier houdt, is die oppositie verdeeld omdat tot nu toe concrete steun van Amerika is uitgebleven.

'De oppositie in Irak bestaat uit 99 procent van de bevolking', zei Chalabi. 'We hebben echter geen tankdivisies, we hebben geen infrastructuur, we hebben kortom geen steun. Natuurlijk bestaat er grote verdeeldheid tussen de verschillende Koerdische facties in het noorden, maar zij vormen maar een deel van de oppositie. Als Amerika ons te hulp komt zal er veel veranderen', aldus Chalabi gisteren op een bijeenkomst van het American Enterprise Institute in Washington.

De INC-leider wees erop dat miljoenen Irakezen zeer schuw zijn geworden, omdat president Bush en vervolgens president Clinton de oppositiebewegingen in het zuiden en het noorden niet steunden op het moment dat zij werden vernietigd door de troepen van Saddam Hussein. 'Geloof mij, men wacht op een signaal, op een heel concreet teken van Washington', zo zei Chalabi.

De druk op Clinton om nieuwe initiatieven te ontplooien tegen Saddam Hussein zal toenemen omdat de Republikeinse meerderheid in het Congres zeer ontstemd is over de afloop van de jongste crisis. De Republikeinse meerderheidsleider Trent Lott beschuldigde de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, van 'appeasement' van een dictator. Volgens Lott is de overeenkomst, waarmee Annan is teruggekeerd uit Bagdad, een overwinning voor Saddam Hussein. 'De dreiging van Saddam Hussein blijft bestaan en de effectiviteit van de wapeninspecteurs is aangetast', aldus Lott.

Annan heeft gisteren de 59-jarige onder-secretaris-generaal voor ontwapening van de VN, Jayantha Dhanapala, aangewezen als de leider van de Speciale Groep die de wapeninspecteurs van de VN gaat begeleiden tijdens de inspecties van acht paleizen. Dhanapala was tot april 1997 de ambassadeur van Sri Lanka in Washington en stapte daarna over naar de VN. Hij was een van de kandidaten voor de functie van secretaris-generaal na het vertrek van Boutros Ghali.

De voorzitter van de VN-commissie voor de ontmanteling van massavernietigingswapens in Irak (Unscom), de Australiër Richard Butler, blijft de leiding houden. Butler zei gisteren geen enkel probleem te hebben met de overeenkomst tussen de VN en Irak en evenmin met de instelling van de Speciale Groep.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden