CIA: 266 keer waterboarding op twee mannen

De memo’s waarin de regering-Bush de harde verhoortechnieken van de CIA beschreef, blijven nieuwe controverse opleveren.

Bij waterboarding wordt de verdachte vastgebonden op een plank. Op een lap over zijn neus en mond wordt water gegoten, zodat hij denkt te verdrinken.

De regering-Obama ziet deze techniek als marteling en heeft hem verboden. Bovendien blijkt uit de memo’s dat de CIA zich niet hield aan de geheime richtlijnen van de regering-Bush: de verdachten werden vaker op het waterboard gebonden en de ondervragers gebruikten meer water.

Weinig effectief
Ex-functionarissen onder Bush stellen dat dit werkte. Volgens ex-CIA-directeur Hayden heeft informatie van Zubaydah geleid tot de arrestatie van terrorist Ramzi Binalshibh. Maar volgens tegenstanders blijkt uit de frequentie hoe weinig effectief de methode was. Anonieme betrokkenen zeiden tegen de New York Times dat de verhoorders van Zubaydah meenden dat hij alles had verteld wat hij wist. Maar de politieke leiding van de CIA was overtuigd dat nog meer uit hem te halen viel. Achteraf gezien, is zijn belang overschat en was het harde verhoor onnodig, stelden ingewijden in de krant.

President Obama wil de CIA-ondervragers niet vervolgen, omdat ze opdrachten uitvoerden. Zondag bleek dat wat hem betreft ook de juristen die de richtlijnen hebben geschreven, vrijuit gaan. ‘Het is niet het moment om onze energie te besteden aan terugkijken’, zei Obama’s stafchef Emanuel.

Een van de juristen, Jay S. Bybee, is door Bush in een hoge rechterspositie benoemd. Critici stellen dat het Congres Bybee uit die functie moet ontheffen. Krantencommentaren pleiten voor een uitgebreid onderzoek naar de verhoorpraktijken. Obama is daar tegen.

Maandag bezocht de president voor het eerst het hoofdkwartier van de CIA, die tegen Obama’s vrijgave van de memo’s was.

Obama bedankte de medewerkers. Hij toonde er begrip voor dat geheim agenten soms het gevoel hebben met één hand op de rug gebonden te moeten werken. Maar vasthouden aan Amerikaanse waarden tegenover een vijand zonder scrupules is ‘wat Amerika bijzonder maakt en wat u bijzonder maakt’, aldus de president.

De Amerikaanse president George W. Bush (AP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden