Chuck Hagel is een Republikein zonder partij

Keer op keer stelt de kandidaat-minister van Defensie zich onafhankelijk op. Die houding wordt in Washington minder op prijs gesteld.

Volgens een Republikeinse senator is de nominatie van Chuck Hagel als minister van Defensie een klassiek voorbeeld van 'in your face'; beleefd Engels voor 'fuck you'. Het kan president Obama niks schelen, klaagt senator Lindsey Graham, wat zij die Hagel moeten beëdigen er van vinden.


De reden voor die interpretatie van Hagels nominatie voor de cruciale ministerspost is de controverse die er de afgelopen dagen over is ontstaan. Fel en direct klinkt de kritiek van Hagels conservatieve partijgenoten, van belangengroepen voor Israël en voorvechters van homorechten.


Na weken van geruchten werd het maandag officieel: Hagel (66) is Obama's man als opvolger van Leon Panetta. Nu volgt een hoorzitting in de Senaat, die hem moet beëdigen. De Democratische Partij geniet een meerderheid in de Senaat, maar of alle Democraten vóór zullen stemmen, is onzeker. Dat een aantal Republikeinen hem zeker níet zal steunen, staat vast.


Charles Timothy Hagel, roepnaam Chuck, komt uit de staat Nebraska. Hij diende in de landmacht en raakte gewond in Vietnam. Na zijn terugkomst studeerde Hagel geschiedenis, en voerde in 1980 campagne voor Ronald Reagan.


Voordat hij in de jaren negentig naam maakte in Washington, werd Hagel schatrijk met het telecombedrijf Vanguard, dat hij oprichtte. Zijn zakelijk ervaring - en persoonlijke vermogen - groeide verder in de financiële sector, tot hij in 1996 werd gekozen als senator. In 2009 trad hij af, om hoogleraar internationale betrekkingen te worden.


Hagel is de eerste Vietnam-veteraan die mogelijk leider van het Pentagon wordt. Daarmee kiest Obama voor een buitenlandteam dat gevormd is door 'Vietnam'. Ook minister-in-spé van Buitenlandse Zaken, John Kerry, vocht daar en keerde zich tegen die oorlog. Net als Kerry is Hagel door zijn persoonlijke ervaring terughoudend over het inzetten van het Amerikaanse leger.


Obama kiest opnieuw een Republikein voor Defensie, nadat hij de conservatieve minister Robert Gates in 2009 vroeg om aan te blijven. Het werd gezien als een manier om het Democratische imago van 'soft on defense' af te schudden, en de steun van Republikeinen in het Congres veilig te stellen.


Of dat laatste wederom lukt, is onzeker. Juist uit Republikeinse hoek klinkt kritiek. Hagels gebrek aan managementervaring, zijn milde opstelling tegenover Iran, en vooral zijn kritische opstelling tegenover Israël zijn onder vuur genomen. Het Witte Huis wuift dit weg. 'Uiteindelijk zullen de Republikeinen een gevierde oorlogsheld steunen', zei een topadviseur van Obama.


In het conflict met Iran zegt Obama dat 'alle opties op tafel liggen', inclusief militair ingrijpen indien Iran niet voldoet aan VN-sancties. Maar kenners van de netelige kwestie-Iran - ook binnen de regering - vragen zich af of de Iraniërs onder de indruk zullen zijn van Hagel aan het roer.


Als senator heeft Hagel zich bij herhaling uitgesproken tegen homorechten. Om die reden voeren ook homogroepen actie tegen zijn kandidatuur.


De rijke oud-zakenman, een vriend van Obama, is eigenlijk een Republikein zonder partij. Hij stelt zich keer op keer onafhankelijk op. Kiezers zeggen dat graag te zien; in Washington wordt die houding minder op prijs gesteld. De nominatie van een 'oppositieminister' kan doorgaans rekenen op waardering als een handreiking van de president. Ditmaal kan de geste niet op brede steun rekenen.


Meer dan één commentator heeft bovendien gewezen op een discrepantie. Toen de kritiek op de zwarte VN-ambassadeur Susan Rice vorige maand aanzwelde, was Obama niet bereid om de strijd voor haar nominatie als minister aan te gaan. Zij moest zich terugtrekken. Nu kiest hij wel voor de blanke Republikein Chuck Hagel, die een net zo moeizaam nominatiegevecht kan verwachten.


'Een vreemd signaal', zei een Democraat in de Senaat. 'Arrogant' van Obama, aldus columniste Jennifer Rubin. 'In your face', oordeelde Lindsey Graham, die tegen Hagel zal stemmen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden