Nieuws

Christiane Taubira wil één linkse pesidentskandidaat in Frankrijk, maar andere kandidaten denken daar anders over

Ze werpt zich op als de linkse ‘eenheidskandidaat’ voor de presidentsverkiezingen, maar de eenheid in links Frankrijk blijkt ver te zoeken. De kandidatuur van Christiane Taubira stuit bijvoorbeeld op de onwil van andere linkse kandidaten. Ze is niet de enige die de enige wil zijn.

Eline Huisman
Christiane Taubira maakte zaterdag in Lyon haar deelname bekend aan de Franse presidentsverkiezingen. Haar kandidatuur onderstreept de verdeeldheid op links. Beeld AP
Christiane Taubira maakte zaterdag in Lyon haar deelname bekend aan de Franse presidentsverkiezingen. Haar kandidatuur onderstreept de verdeeldheid op links.Beeld AP

Vijf jaar geleden, kort voor de vorige presidentsverkiezingen in 2017, had Christiane Taubira (69) er al voor gewaarschuwd: links Frankrijk moet zich verenigen als het niet wil verdwijnen. Daarom is het hoog tijd om een gezamenlijke presidentskandidaat te presenteren, vond de voormalig minister van Justitie onder president François Hollande. Nu vijf jaar later de verdeeldheid op links onverminderd groot is, en geen van de linkse kandidaten een reële kans maakt de tweede ronde te halen, hoopt Taubira zelf alsnog die eenheidskandidaat te worden. Zaterdag wierp ze zich daarom vanuit Lyon officieel in de strijd om het presidentschap, met minder dan honderd dagen te gaan tot de eerste ronde.

Laatste kans

‘Ik zal geen extra kandidaat zijn’, had Taubira half december via een plotselinge videoboodschap op sociale media laten weten. Wat ze wel zou zijn, bleef daarin destijds nog ongewis. Maar, verzekerde Taubira haar kijkers, 15 januari kom ik bij u terug. Tot die tijd moest alvast een ding duidelijk zijn: ‘Ik zal al mijn krachten inzetten voor de laatste kans op eenheid.’

Die eenheid is nog altijd ver te zoeken. Eind januari, krap tweeëneenhalve maand voor de presidentsverkiezingen, wordt alsnog een linkse voorverkiezing georganiseerd. Dat is een initiatief van activisten en maatschappelijke organisaties, omdat de partijen zelf er niet in slaagden tot overeenstemming te komen. Zaterdag, enkele uren na de aankondiging van Taubira, maakte de organisatie de kandidatenlijst bekend. Taubira belooft als een van de weinige kandidaten de uitslag van de voorverkiezing te zullen respecteren.

Verdeeldheid

De Parijse burgemeester Anne Hidalgo, kandidaat voor de Parti Socialiste, wilde alleen meedoen als ook Yannick Jadot van de groene EELV zich zou aansluiten. Maar de voormalig Greenpeace-directeur wees dat idee af – volgens Jadot was zijn uitgestoken hand vorig jaar al onbeantwoord gebleven. En Jean-Luc Mélenchon, voorman van het radicaal-linkse La France Insoumise, zag één linkse kandidaat wel zitten, zolang hij dat dat maar zelf zou zijn. De overige kandidaten voor de voorverkiezing zijn zo onbekend dat ze doorgaans niet in de peilingen zijn terug te vinden.

Met die verdeeldheid is het onwaarschijnlijk dat links Frankrijk überhaupt meedoet in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. De Parti Socialiste, ooit een van de machtigste Franse partijen, kan volgens de laatste peilingen rekenen op een magere 2,5 procent van de stemmen. De populairste linkse kandidaat is Mélenchon, maar ook zijn 10 procent zijn bij lange na niet genoeg voor een tweede ronde. Dat terwijl die twee samen met Taubira (4 procent) en de groene Jadot (6 procent) zouden uitkomen op 22,5 procent van de stemmen: precies dezelfde score als koploper president Emmanuel Macron. Die heeft voorlopig vooral zijn rivalen op rechts en extreem-rechts te vrezen.

Vuur

Dat uitgerekend Taubira nu de verbindende rol op zich wil nemen, is pikant. Volgens de socialisten was haar kandidatuur nou juist de reden dat hun eigen kandidaat Lionel Jospin het in 2002 na de eerste verkiezingsronde al moest afleggen en links niet meedeed in de tweede ronde. Maar haar fans geloven dat Taubira het vuur kan terugbrengen onder linkse kiezers die apathisch dreigen te worden bij alle politieke verdeeldheid en minimale hoop op electoraal succes.

De in Frans-Guyana geboren Taubira heeft charisma, is een scherp debater, en werd met name als minister onder de socialistische president Hollande zeer geliefd bij progressief links. Onder haar ministerschap werd in 2013 het homohuwelijk gelegaliseerd, ondanks grote demonstraties en felle Kamerdebatten. Eerder had ze zich als parlementslid hard gemaakt voor de wet die slavernij als misdaad tegen de menselijkheid erkent, en die nu naar haar is vernoemd.

Naast de versnippering op links was het de opkomst van de extreem-rechtse presidentskandidaat Eric Zemmour die Taubira deed besluiten zich kandidaat te stellen. ‘De hoop is er’, sprak ze bij haar kandidaatstelling in Lyon. ‘Daarom wil ik mijn deel bijdragen aan de strijd tegen de demoralisering en het haatzaaien, en de nieuwe uitdagingen samen trotseren.’ Bovendien wil Taubira een antwoord bieden op ‘de boosheid’ over sociale ongelijkheid en discriminatie.

Zaterdag presenteerde ze alvast een deel van haar programma: verhoging van het minimumloon, een studiebeurs van 800 euro per maand voor jongeren, 100 duizend extra verpleegkundigen, de school als plek die bijdraagt aan sociale diversiteit en gelijkheid. Op het gebied van ecologie – ‘de kwestie van de eeuw’ – wil ze binnen de Europese Unie onderhandelen over belastingverlaging voor biologische landbouw.

Veelzeggend waren de eerste reacties op haar plannen vanuit de entourage van verschillende linkse rivalen: dat was nou precies wat zij al tijden voorstellen.

De eerste ronde van de presidentsverkiezingen vindt plaats op 10 april, de tweede op 24 april.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden