ReportagePartijcongres ChristenUnie

ChristenUnie telt zegeningen van het meeregeren, maar ‘een coalitie is nooit heilig’

‘Een coalitie is nodig – maar nooit heilig!’ Op het veertigste partijcongres van de ChristenUnie werden de successen gevierd, maar was er ook ruimte voor een ietwat curieus dreigement. 

Christen Unie-voorman Gert-Jan Segers tijdens het 40ste partijcongres in het Beatrixtheater in Utrecht.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De ChristenUnie houdt van Carola Schouten en laat dat weten ook. Het congres van de partij applaudisseert zaterdag langdurig en hard als zij het podium opstapt. De vicepremier in het kabinet-Rutte III ondergaat het deemoedig.

Ze verhaalt daarna hoe de aanpak van de stikstofvervuiling de hele samenleving zal raken, alle sectoren, ook de industrie. ‘Dit is het vraagstuk voor de komende jaren.’ Hoe zij ‘zuurstof’ krijgt door gesprekken met boeren over hun problemen. En het als haar taak ziet om boze boeren op het Malieveld toe te spreken. Want zij is als minister van Landbouw ook hun minister en eerste verantwoordelijke in het kabinet voor de stikstofcrisis.

Zij ziet zichzelf als een ‘klein radertje’ dat verantwoordelijkheid mag nemen. Zo ziet de ChristenUnie zichzelf graag. Want het is een gedeelde opdracht vanuit de Bijbel. Daarom wordt het congres als ware het een dienst altijd geopend en afgesloten met een stichtelijk lied. Verantwoordelijkheid nemen met nederigheid, zonder grootspraak.

Coalitie niet heilig

Zo doet ook partijleider Gert-Jan Segers dat. ‘We knokken in de coalitie bij lastige vraagstukken om er samen uit te komen. Dat is ook steeds onze inzet. We werken samen, maar zijn niet met elkaar getrouwd. Want hoe groot ons verantwoordelijkheidsgevoel ook is, onze hoop en onze dromen zijn altijd groter. Een coalitie is nodig – maar nooit heilig!’

Omdat de ChristenUnie zo soft-spoken is, klinkt dat laatste bijna als een dreigement. Bijna, want de CU loopt niet weg van verantwoordelijkheid. Een ietwat curieus dreigement ook voor een partij van protestanten die sowieso geen heiligen kennen.

Basisbeurs

Het grootste applaus scoort Segers als hij het over de basisbeurs voor studenten heeft. ‘We willen dat de basisbeurs terugkomt. En we hebben nu zo veel politieke steun verzameld dat ik er niet meer aan twijfel: het gaat lukken! Die basisbeurs komt terug!’

Bij de kabinetsformatie lukte het de CU niet de basisbeurs weer in te voeren – VVD en D66 waren mordicus tegen herinvoering . Maar nu GroenLinks en PvdA ook voor herinvoering zijn, verwacht Segers dat het na de verkiezingen voor de Tweede Kamer, uiterlijk in maart 2021, wel gaat lukken.

Het congres geldt heel voorzichtig als eerste aanzet voor de lange weg naar die verkiezingen. Of, zoals Segers het noemt: ‘Ook deze coalitieperiode is eindig, dus richten we onze blik ook op de toekomst.’

De Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie heeft al 35 ‘dromen’ geformuleerd als eerste aanzet voor het verkiezingsprogramma. De leden mogen daar de hunne aan toevoegen.

‘Naar het einde van de wereld’

In dat kader gaat de partij ook een visie op de luchtvaart formuleren. Als aftrap hebben twee jonge leden een discussiestuk geschreven, ‘Naar het einde van de wereld, aanzet luchtvaartvisie’. Een stuk dat op het congres de tongen nog niet echt losmaakt in het zijzaaltje waar het gepresenteerd wordt.

Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Voor CU-leden mogen de hoofdlijnen dan gesneden koek zijn, voor andere partijen gaan mogelijk de seinen op rood. Want als het aan de CU ligt moet de overheid de luchtvaart laten inkrimpen. ‘Groei van de luchtvaart is geen status quo, de overheid dient actief te sturen op de omvang van de luchtvaart. Deze sturing zal gegeven de negatieve effecten en de stand van de techniek nu gericht moeten zijn op krimp in plaats van op groei.’

Belasting op kerosine

Er moet ook belasting komen op kerosine en vliegtickets moeten duurder worden door ‘negatieve externe effecten als overlast en milieuschade’ in de prijs te verwerken.

De zeeën gaan zelden hoog op CU-congressen. Dat gaat subtieler. Dit keer geldt een oproep aan Segers om ‘te overwegen volledig af te zien van steun aan Lelystad Airport’ als brisant, omdat het kabinet moet besluiten wanneer dat vliegveld echt opengaat. De CU verbindt daar al een reeks voorwaarden aan en het congres wil Segers niet opzadelen met extra druk. Want zo wordt het ‘overwegen’ in de soft-spoken partij ervaren. De oproep wordt massaal weggestemd door het congres.

Voorlopig telt de CU als kleinste coalitiepartij, die bovendien in de peilingen als enige coalitiepartij niet verliest, graag de zegeningen van het meeregeren. Bij wijze van scorebordpolitiek turft de partij alle succesjes die zijn geboekt. ‘Tot nu toe 132 resultaten van ons werk als coalitiepartij’, meldt de site van de partij trots.

‘We hebben onze handen al vol’, zegt Segers. En dat is gedeelde verantwoordelijkheid tussen de fractie in de Tweede Kamer en de drie bewindslieden van de CU – Schouten, Arie Slob (minister Onderwijs) en Paul Blokhuis (staatssecretaris VWS). Het persoonlijk wel en wee weegt zwaar mee, vertelt Schouten. Dat doen ze elke week voor de ministerraad, ‘vaak een uur en dan nog even wat aan de orde komt in de ministerraad’.

Dat bij Schouten de applausmeter bij wijze van spreken verder en langdurig uitschoot, deert Segers niet. ‘Dat is logisch, dat is een steun in de rug voor haar bij haar zware werk.’

Verslaggever Frank Hendrickx was zaterdag op het VVD-festival en zag hoe Klaas Dijkhoff afstand nam van Rutte. ‘Kabinet hield te weinig rekening met stikstofcrisis’. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden