Christen-democraten op zoek naar bondgenoten Socialisten blijven het grootst in Straatsburg

De socialisten blijven de grootste fractie vormen in het Europese Parlement, gevolgd door de christendemocraten. Maar over de gehele linie heeft 'rechts' aan invloed gewonnen ten opzichte van 'links', zo kan worden opgemaakt uit de uitkomst van de Europese verkiezingen....

PETER DE GRAAF

Van onze correspondent

Peter de Graaf

BRUSSEL

De PES, de partij van Europese sociaal-democraten, heeft 200 zetels vergaard. Dat is slechts twee zetels meer dan de socialisten in het vorige Parlement hadden. Gezien de uitbreiding van het aantal zetels van 518 tot 567 (een gevolg van de Duitse hereniging) is de positie van de socialisten zelfs verzwakt.

De socialisten hadden op forse winst gerekend. Maar de grote verliezen in Frankrijk (de partij van Rocard moet zes van de 22 zetels inleveren) en uiteraard Italië (van 34 naar 19) tikten hard aan. Het Britse Labour compenseerde de verliezen met een sprong van 46 naar 62 zetels. Daarmee drukt Labour nadrukkelijk zijn stempel op de socialistische fractie.

Ook het zetelaantal van de EVP is nagenoeg gelijk gebleven. Als de partij wordt 'geschoond' van de Britse Conservatieven, die tot nu als 'geestverwanten' samenwerkten met de christen-democraten, resteren 129 zetels. Vooral de Duitse CDU/CSU heeft de EVP voor een afgang behoed. De christen-democraten van kanselier Kohl leveren liefst 47 parlementariërs; in 1989 waren dat er 32. Daarmee domineren zij in sterke mate de EVP.

Als de Tory's opnieuw een alliantie aangaan met de EVP, dan komt deze fractie van christen-democraten en conservatieven in Straatsburg op 147 zetels. De regeringspartij van John Major is bijna gehalveerd uit de Europese verkiezingen tevoorschijn gekomen. Dat is ook de voornaamste verklaring van de teruggang van de EVP (inclusief Tory's) van 162 tot 147 zetels.

Maar de EVP kan zich de komende weken nog dikker eten. Want aan de rechterzijde van het Europese halfrond zijn heel wat graantjes mee te pikken. Zo heeft Forza Italia van de Italiaanse voetbal-mediapremier Silvio Berlusconi al te kennen gegeven zich graag aan te sluiten bij de christen-democraten. Dat kan de EVP 27 stemmen extra opleveren. Maar veel christen-democraten, onder wie Hanja Maij, zijn huiverig om de vette Italiaanse kluif binnen te halen.

Meer 'verwant' is de Patto Segni, die drie mensen naar Europa stuurt. Mario Segni, een gewezen christendemocraat, wil toetreden tot de EVP-fractie. Maar hij wil weer absoluut niets te maken hebben met Forza Italia.

Ook de Portugese PSD van premier Anibal Cavaco Silva, die redelijk door de verkiezingen is gerold en negen zetels heeft vergaard, voelt veel voor de EVP. Verder zijn er ook nog enkele Deense conservatieven die lonken naar de christendemocratische fractie.

De EVP is volgens woordvoerders al volop aan het 'rondkijken' om de gelederen te versterken en de socialisten naar de kroon te steken. Maar niet iedereen kan zo maar worden toegelaten tot de partij, die streeft naar een federaal Europa.

De komende weken wordt onderhandeld over de politieke fracties in het Europese Parlement. Die onderhandelingen moeten zijn afgerond voor de eerste plenaire zitting medio juli. Volgens de regels kunnen minimaal dertien afgevaardigden een fractie vormen, mits ze uit vier of meer lidstaten komen. Zo dreigt de Linkse Coalitie zichzelf te moeten opheffen, omdat in het nieuwe parlement nog maar zes Franse, drie Griekse en drie Portugese communisten zijn gekozen.

De communistische afgevaardigden kunnen zich dan als 'niet-ingeschrevenen' laten registreren of zich aansluiten bij een andere fractie, bijvoorbeeld de PES. In het verleden hebben zich ook al andere communisten 'bekeerd' tot de socialisten.

De vraag is ook wat de Liste Energie Radicale van voetbalbaas Bernard Tapie gaat doen. Het wordt niet uitgesloten geacht dat Tapie zijn dertien zetels onderbrengt bij de socialisten.

Maar ook de liberaal-democratische fractie (LDR) oefent aantrekkingskracht uit op 'fractieloze' afgevaardigden. De LDR is iets verzwakt (van 46 naar 44). Maar sommigen verwachten dat Berlusconi zijn Forza-parlementariërs bij de LDR zal willen onderbrengen, als de EVP weigert.

De Verenigde Europese Democraten (VED) zijn gestegen van 20 naar 24 zetels: 14 Franse Gaullisten, zeven Ieren van de Fianna Fail en drie Portugezen (CDS). Maar het is volgens waarnemers niet zeker dat de VED in deze vorm zal terugkeren. Andere fracties kijken vooral lippenlikkend naar de veertien Gaullisten.

De Groenen zijn ondanks de overwinning in Duitsland matig uit de stembus gekomen. Hun fractie slinkt van 28 tot 22 zetels.

Extreem-rechts heeft zich in Europa gehandhaafd.

De grote vraag is wat de Nationale Alliantie in Italië gaat doen. De neo-fascisten hebben elf zetels veroverd. Als die zich bij Europees Rechts (ER) aansluiten, betekent dat bijna een verdubbeling van de fractie.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden