'Christelijke 3' dreigen met intrekken steun lastenverlichting

Het kabinet moet de half miljoen zogenoemde alleenverdieners tegemoetkomen, anders krijgt het geen meerderheid in de Eerste Kamer voor zijn plan de lasten met 5 miljard te verlichten. Daarvoor waarschuwen de drie partijen die zich zien als beschermer van de alleenverdiener: SGP, ChristenUnie en CDA.

Staatssecretaris Wiebes. Beeld anp
Staatssecretaris Wiebes.Beeld anp

Maandag debatteert de Tweede Kamer met staatssecretaris Wiebes (Financiën) over alle belastingvoorstellen van het kabinet voor volgend jaar. Daarin zit de door het kabinet beloofde lastenverlichting van 5 miljard. Dat daar een partij tegen zou kunnen zijn, was voor het kabinet onvoorstelbaar. Toch is nu de vraag: krijgt de 5 miljard een meerderheid in de Eerste Kamer? Daarvoor hebben VVD en PvdA de steun van nog minstens drie senaatsfracties nodig.

Die afhankelijkheid bracht vrijwel elke oppositiefractie er vorige week toe, bij de eerste fase van het belastingdebat, op de eigen achterban gerichte voorwaarden te verbinden aan hun steun voor het Belastingplan 2016. Op 15 december zegt de Eerste Kamer ja of nee tegen dat plan.

Zou Wiebes niets doen, dan is het 'nee'. Dan komt er geen lastenverlichting, daalt de staatsschuld met 5 miljard en blijven alle belastingregels ongewijzigd. De staatssecretaris moet kiezen welke oppositiefracties hij tegemoet moet komen, om er op 15 december een 'ja' uit te slepen.

Voorwaarden

Krijgt hij CDA, ChristenUnie en SGP mee, dan heeft Wiebes exact genoeg zetels voor een meerderheid in de Eerste Kamer. Maar daarvoor moet hij de kloof tussen twee- en éénverdieners die hij volgens de drie partijen nu in zijn Belastingplan 2016 vergroot, fors verkleinen.

Doet Wiebes dat niet, dan stemmen de twee SGP-senatoren zonder meer tegen, aldus SGP-leider Kees van der Staaij. CDA en ChristenUnie zeggen het 'ongepast' te vinden om hun Eerste Kamerleden stemopdrachten te geven, maar maken evengoed duidelijk dat Wiebes naar hun respectievelijk 12 en 3 zetels kan fluiten als ze hun zin niet krijgen. Per slot heeft de Eerste Kamer met hun steun een motie aangenomen die het kabinet evenzeer oproept 'substantiële verschillen te verkleinen' tussen een- en tweeverdieners. Alleen VVD, PvdA, GroenLinks en D66 stemden tegen die motie.

Kiest de staatssecretaris ervoor CDA, CU en SGP te negeren, dan kan hij met steun van D66, SP en GroenLinks zijn belastingvoorstellen door de Eerste Kamer loodsen. Ook zij verbinden voorwaarden aan hun ja-stem. D66 wil dat de belastingplannen meer banen opleveren, de SP wil een heel andere lastenverdeling voor de laagste en hoogste inkomensgroepen en GroenLinks wil, net als D66, veel meer vergroening.

Kritiekpunten

Hoogleraar fiscale economie Leo Stevens heeft vier punten van kritiek op de voorgenomen belastingmaatregel. 'Rechtvaardiger belasten kan, als politiek meer durft.' (+)

Kostwinnerseis

Die wat vage wensen lijken moeilijker te honoreren dan de concrete kostwinnerseis van de 'Christelijke 3' - na de Constructieve 3 met D66 in plaats van CDA, de nieuwe C3. Om die tegemoet te komen hoeft Wiebes alleen maar aan de knoppen van belastingkortingen te draaien. Die bevoordelen nu de tweeverdienersgezinnen zodanig dat alleenverdienersgezinnen volgend jaar tot wel vijf keer meer belasting betalen bij hetzelfde inkomen, zegt de nieuwe C3. Schuldig zijn de inkomensafhankelijke combinatiekorting, die tweeverdieners met kinderen krijgen, en de arbeidskorting, die tweeverdieners allebei krijgen. De oplossing, volgens de C3: een belastingkorting die kan worden overgedragen aan de niet-werkende partner.

Welke keuze het kabinet gaat maken, de Christelijke 3 of over links met SP en GroenLinks, schemerde vorige week door. Tegen de jarenlange wens van de Kamer besloot het kabinet de Zondagswet niet in te trekken. Die wet die de zondagsrust zou moeten waarborgen is niet meer van deze tijd, vindt een Kamermeerderheid onder aanvoering van D66. Daar staan CDA, CU en SGP tegenover. Die hechten net zozeer aan de Zondagswet als aan de alleenverdiener.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden