Chris Oomen: eigenwijs op hoog niveau

Rasondernemer en multimiljonair, als zorgverzekeraar DSW op de bres voor de kleine man, gul voor anderen, sober voor zichzelf - op die Maserati na dan. Niemand vertelt Chris Oomen wat hij moet doen of laten, want dat weet hij zelf (meestal) beter.

Oomen als baby.

Chris Oomen studeert een paar jaar farmacie in Leiden als hij bedenkt dat hij Willem van Hanegem beter wil leren kennen. De Feyenoorder intrigeert hem. Hoe zou hij wonen? Hoe is hij thuis op de bank? Hij belt hem op met de smoes dat de studenten een voetbaltoernooi naar hem willen vernoemen. 'Kom maar langs', zegt Van Hanegem. Het klikt tussen de twee. Authentiek, recht voor zijn raap en eigengereid als beiden zijn, moeten ze veel in elkaar hebben herkend.

Geen aarzelingen

Van Hanegem vindt het een goed plan, dat toernooi en Oomen gaat als een haas aan de slag. Daags nadat Feyenoord titelhouder AC Milan uit de Europa Cup 1 heeft geknikkerd komt Van Hanegem de naar hem genoemde beker uitreiken.

De twee blijven bevriend. Voor belangrijke wedstrijden regelt Van Hanegem kaartjes voor Oomen. Als hij die bij Willem en diens toenmalige vrouw Truus ophaalt, vertrekt hij vaak pas diep in de nacht.

Het verhaal is illustratief voor Chris Oomen (66), bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar DSW. Voor de ondernemende multimiljonair bestaan geen grenzen, Oomen kent geen aarzelingen en durft risico's te nemen.

Verzekerden kunnen tot 1 februari een andere zorgverzekeraar nemen, mits zij hun oude voor 1 januari hebben opgezegd. Officiële cijfers zijn er nog niet, maar DSW laat weten van 458 duizend naar 530 duizend te zijn gegroeid.

Sinds de invoering van de basisverzekering in 2006 zijn meer dan 100 duizend mensen overgestapt op DSW. Daar komen er nu 72 duizend bij.

De spectaculaire groei komt niet in het minst dankzij Oomens verfrissende kritiek op alles wat hem niet zint aan de zorg en zorgverzekeringen, en dat is nogal wat. Of het nu gaat over collectiviteitskortingen, de macht van medici, onmaatschappelijk hoge winsten van verzekeraars, de inperking van de vrije artsenkeuze - Oomen is nooit te beroerd zijn ongezouten mening te geven.

Uit de gesloten en machtige wereld van zorgverzekeraars klinkt zelden een dissident geluid. De grote vier - Menzis, Achmea, CZ en VGZ - maken de dienst uit, samen hebben zij ruim 90 procent van de markt in handen.

Oomen van DSW, met 3 procent van de markt de grootste van de kleintjes, trekt zich daar niets van aan. 'Volslagen gekte', 'pure oplichterij', 'asociaal', 'verlakkerij' - het ligt hem op de lippen bestorven.

Tegen sommige bestuursvoorzitters van zorginstellingen zegt hij: 'Je denkt toch niet dat je deze instelling kunt besturen? Daar ben je totaal ongeschikt voor.'

Spreekt hier een cowboy? Nee, vindt Oomen, hij zegt de waarheid.

Jos Baeten, bestuursvoorzitter van verzekeringsmaatschappij ASR: 'Hij zegt de dingen die gezegd moeten worden op een manier die niet iedereen prettig vindt. Daardoor gaat het niet over de inhoud, maar over de confrontatie. Dat is jammer, Chris heeft vaak gelijk.'

Oomen op 16-jarige leeftijd.

Tere snaar

Dat Chris Oomen een tere snaar raakt, blijkt uit de onwillige houding van André Rouvoet, voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland, en Roger van Boxtel, bestuursvoorzitter van verzekeraar Menzis en D66-senator. Beide oud-bewindslieden weigeren mee te werken aan het profiel van de DSW-voorman. Rouvoet kapittelde Oomen nadat die zich kritisch had uitgelaten over de vrije artsenkeuze en de hoge winsten van zorgverzekeraars. De woede van Van Boxtel haalde Oomen zich op de hals toen hij bij de Eerste Kamer demonstreerde tegen de wet die de vrije artsenkeuze aan banden legt.

Populariteit

Dat Oomen zijn salaris van bijna drie ton (125 duizend euro netto) elk jaar weggeeft, maakt hem alleen maar populairder, al kan populariteit hem gestolen worden. Afgelopen jaar maakte hij zijn salaris over aan voedselbanken in de regio waar DSW het actiefst is: Delft, het Westland, Schiedam, Vlaardingen en Maassluis.

In ingezonden brieven wordt Oomen liefkozend Sjors van de Rebellenclub en witte raaf genoemd. 'Na de vele berichten over graaiende ceo's blijkt er toch één te zijn die deugt.'

Iedereen - van jong tot oud, rijk en arm, ziek en gezond - heeft recht op dezelfde basisverzekering. Daaraan mag van Oomen (getrouwd en vader van drie kinderen) niet worden getornd. Hij weigert collectieve kortingen te geven. Die gaan ten koste van andere verzekerden.

Dat verzekeraars 'jagen op' (gezondere) jongeren en hoger opgeleiden, vindt hij verderfelijk. 'Verzekeren is een kwestie van alle kosten eerlijk samen delen.' Ook mensen met een minder inkomen moeten dezelfde gezondheidszorg krijgen.

De polis waarin de vrije artsenkeuze aan banden wordt gelegd, is misselijkmakend, vindt Oomen. Als de Eerste Kamer er alsnog mee instemt, hoeven verzekeraars de nota's van zorgverleners met wie ze geen contract hebben niet meer te vergoeden. Er moet concurrentie zijn, willen ziekenhuizen hun best doen zo goed en vriendelijk mogelijk te zijn voor hun patiënten, vindt Oomen.

Zijn ouders komen uit boerenfamilies, vader Oomen moet al op 7-jarige leeftijd op het land werken omdat diens vader is overleden. Chris is de zevende van een gezin met negen kinderen.

Haantje de voorste

Op Prinsjesdag maakt het kabinet bekend wat er in de basisverzekering zit en laat de minister van Volksgezondheid weten hoeveel rek er in de premie zit. Op de vierde dinsdag van september maakt de man die er werkelijk over gaat zijn tarief bekend: Chris Oomen van zorgverzekeraar DSW. Hij is altijd de eerste en zet een scherpe prijs neer. De grote jongens moeten wel volgen, anders lopen ze het gevaar dat klanten massaal overstappen. Toen Oomen in 2012 met een onverwacht scherpe premiedaling kwam, vroeg Menzis-voorzitter Roger van Boxtel zich publiekelijk af of Oomen die uit eigen zak betaalt.

Opstandig en eigenzinnig

Daar is zijn rechtvaardigheidsgevoel gevormd, zei hij tegen het Dagblad van het Noorden. 'Ik sta niet toe dat mensen uit de groep worden gestoten. Dat komt wellicht doordat ik uit een groot katholiek gezin kom, met zeven broers en een zus.'

Opstandig en eigenzinnig is Oomen bij geboorte. De zes jaar die hij op het gymnasium bèta zit, wordt hij zes keer geschorst. Op schoolreis mag hij niet mee, want dan is de groep niet in toom te houden. Later zal hij zeggen dat het iets met een autoriteitsprobleem heeft te maken.

Hij wordt gekozen in de schoolraad nadat hij campagne heeft gevoerd met een blanco affiche met onderop klein zijn naam. De boodschap is duidelijk: Oomen doet geen loze beloften.

Hij wil arts worden, maar kan niet tegen bloed en gaat farmacie doen. Zijn studiegenoten zien hem nooit met zijn neus in de boeken, toch haalt hij alle tentamens. 'Chris was iemand die met succes niet studeerde', zegt Wim Wijnen, die in dezelfde studentenflat woonde en nog steeds bevriend is met Oomen.

Met een studievriend wedt Oomen dat het kandidaatsexamen rechten in een half jaar te doen is. Er staat twee jaar voor, Oomen haalt het in drie maanden met een 8 gemiddeld en wint de weddenschap glansrijk.

'Hij was toen al behoorlijk eigenwijs, is dat altijd gebleven en heeft dat tot hoog niveau weten te verheffen', zegt Wijnen.

Chris Oomen in zijn kantoor in Schiedam: 'Ik ga geen discussie met jou aan, want ik weet er te veel van.' Beeld ftp

Stamkroeg

Oomen is in zijn studententijd vooral in zijn stamkroeg te vinden, waar hij vele 'halfjes' naar binnen slaat: bier in kleine colaglazen. Het verhaal gaat dat hij op de pof dronk, de kroegbaas vond het best, dankzij de onderhoudende Oomen had hij veel aanloop. De rekening moet torenhoog zijn opgelopen, later heeft hij die tot de laatste cent betaald.

In de jaren tachtig, hij is dan al aan de slag bij DSW, is Oomen actief als belegger op de optiebeurs en richt hij de derivatenhandel Optiver op. Die wordt wereldwijd een daverend succes. Oomen doorgrondt de ingewikkelde handel dusdanig dat het lijkt alsof hij die zelf heeft uitgevonden.

Vrienden die geld in de winstmachine hebben gestoken, worden in drie jaar multimiljonair. Vrienden die dat niet hebben aangedurfd, krabben zich nu nog achter de oren.

De rasondernemer heeft ook in de kantoormeubelen gezeten en softwarebedrijven van de grond getild en die soms voor tientallen miljoenen verkocht. Alle bedrijven die hij heeft opgericht, zijn succesvol.

De vrienden uit zijn studententijd kenschetsen hem als sober, Oomen liep zeven jaar rond in dezelfde ochtendjas. In zijn kale studentenkamer stonden een bureau, een stoel en een bed, alleen het bed gebruikte hij. Zelfs een muziekinstallatie ontbrak.

Het kantoor van DSW is een sobere betonkolos in een sombere wijk van Schiedam. Geen peperdure nieuwbouw van het geld van onze verzekerden, vindt Oomen.

Oomen hecht nog steeds niet aan luxe, zeggen zijn vrienden, maar voor de deur staat wel een Maserati Quattroporte en hij drinkt wijnen van de exclusiefste chateaus. Dat een Maserati dankzij Hubert Möllenkamp, de van fraude beschuldigde voormalige bestuurvoorzitter van woningcorporatie Rochedale, symbool staat voor graaiende bestuurders - daar trekt hij zich niets van aan. Oomen is de tegenpool van Möllenkamp, maar ook als hij niet al een Maserati had gehad, zou hij er desondanks een kopen. Niemand vertelt Oomen wat hij moet doen of laten. Wat mensen van hem vinden laat hem koud.

(Tekst loopt door onder afbeelding)

Chris Oomen (rechts naast Willem van Hanegem) tijdens een etentje bij de Leidse studentenvereniging Augustinus, die een voetbaltoernooi naar de Feyenoorder had vernoemd, 27 november 1969.

Dwingend

Kom niet aan de zwakkeren, daarvoor herinnert hij zich te goed hoe hij het vroeger thuis had. Ze konden nooit met vakantie, kleren moest hij delen met zijn broers.

Politiek staat hij links van het midden, los van enige partij. Oomen, die van zichzelf zegt dat hij een onaangenaam karakter heeft, past niet in een partij.

Voor vergaderingen is hij niet geschikt. Oomen is zo overtuigd van zijn gelijk dat een gedachtenwisseling snel smoort. 'Ik ga met jou niet in discussie, want ik weet er te veel van', is een gevleugelde uitspraak.

'Beslissingen kunnen het beste worden genomen door een groep mensen met een oneven aantal, waarbij een groep van drie net te groot is.' Die uitspraak van Churchill mag Oomen graag aanhalen. Of op zijn Oomens: 'Ik ben nogal dwingend, ik houd niet van eindeloos getuttebel.'

Baeten, bestuursvoorzitter ASR: 'Als je het niet met hem eens bent, ben je tegen hem. Daarin zou hij wat meer de nuance kunnen zoeken.'

Oomen kan niet lang luisteren naar onzin, dan wordt hij narrig. Hij heeft een geweldige hekel aan domme mensen die er een eigen mening op na houden. Het enige dat voor hem telt, zijn logica en de macht van het getal. Niet in de zin van een meerderheid, maar cijfers.

Quote schat zijn vermogen op 165 miljoen euro. Het maakt hem onafhankelijk, hij kan zeggen wat hij wil. Met zijn fortuin heeft dat niks te maken, vindt hij. 'Het zit in mijn karakter. Ik heb altijd vrijelijk mijn mening gegeven.'

Zie ook dsw.nl en optiver.com

CV Chris Oomen

1949 Geboren in Den Haag
1967 Studies farmacie en rechten (kandidaats), Leiden.
1979 In dienst bij zorgverzekeraar DSW, eerst als apotheker, wordt later hoofd medische dienst.
1986 Richt in de avonduren derivatenhandelaar Optiver op en wordt daarmee multimiljonair.
1986 Europees kampioen Management Game. Rekenspel om te kijken of je een bedrijf kunt leiden.
1987 Wordt eindverantwoordelijke bij DSW. 'Dat moet tegenwoordig bestuursvoorzitter heten, maar ik noem me liever directeur.'
1996 Richt Mint (chip, chipknip, ov-studentenkaart) op. Nog geen drie jaar later voor 60 miljoen dollar verkocht aan Amerikanen.
1999 Richt Tjip op, een bedrijf dat software maakt voor de finan­ciële wereld en de zorgsector.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden