Chirac verheugt zich op rechts parlement

Als de opiniepeilers de plank ditmaal niet misslaan, staan de Franse kiezers op het punt hun rechtse president te verlossen van zijn ongewenste linkse partner in de 'cohabitation'....

Nog vier dagen en Frankrijk moet wéér naar de stembus. Op 9 en 16 juni kiezen de Fransen in twee rondes een nieuwe Assemblée (Tweede Kamer). Als de peilingen er ditmaal niet even gruwelijk naast zitten als bij de presidentsverkiezingen, gaat links opnieuw een forse nederlaag tegemoet.

De rechtse regering van Jean-Pierre Raffarin, een maand oud inmiddels, geniet de populariteit van de wittebroodsweken. Meer dan de helft van de Fransen, 54 procent, wil graag dat rechts de verkiezingen wint. Tegen 38 procent voor links, bleek gisteren uit een peiling voor het opinieblad l'Express. Belangrijker is dat Raffarin zelf het vertrouwen van 57 procent van de Fransen geniet. Zijn uitstraling als Fransman uit de provincie tegenover de linkse 'Parijzenaars' van de regering-Jospin valt klaarblijkelijk goed.

Ook andere bewindslieden lijken goed uitgekozen door president Chirac en ex-premier Alain Juppé, de architecten van dit campagne-kabinet. De filosoof Luc Ferry op Onderwijs is populair, vooral omdat hij geen politiek verleden heeft. Nicolas Sarkozy (Binnenlandse Zaken) heeft eveneens een goede pers, omdat hij voor de televisie de ene na de andere veiligheidsmaatregel afkondigt. Want veiligheid is opnieuw campagne-thema nummer één.

De voornemens van minister Sarkozy zien er dan ook stoer uit: er komt een hergroepering van politie, gendarme, douane en financiële politie in zogenoemde 'groupes d'intervention régionale'. In de broeierige voorsteden krijgt de politie de beschikking over forse pistolen met rubberkogels. En delinquenten zullen 'genadeloos' worden opgespoord en vervolgd.

De meeste maatregelen waren al voorgekookt door Sarkozy's socialistische voorganger. Dat doet aan het media-effect niet af, en daar gaat het in een campagne om. Premier Raffarin schaamt zich er niet voor toe te geven dat hij 'het programma van Chirac' uitvoert. Evenmin maakt hij er een geheim van dat hij direct wordt 'bestuurd' vanuit het Elysée.

Chirac zelf is merkbaar opgelucht dat hij na vijf jaar gedwongen samenwoning van zijn linkse premier af is. Hij belt zijn eigen man meermalen per dag, ook als Raffarin in een openbare vergadering is. De staf van de premier is voor het merendeel afkomstig uit de omgeving van Chirac. Ook dit lijkt Raffarin niet te storen. Hij mag bij een overwinning rekenen op voortzetting van zijn functie.

Elke dag dat de verkiezingen dichterbij komen, blijkt opnieuw welke enorme loer Jospin zijn Parti Socialiste heeft gedraaid door meteen af te treden als premier, toen hij op 21 april in de eerste verkiezingsronde werd uitgeschakeld. Door die stap ligt het initiatief in deze campagne volkomen in handen van rechts; de regering-Raffarin kondigt met veel tamtam aan dat de belasting de komende jaren met 5 procent zal dalen. Of dat voornemen in overeenstemming valt te brengen met het Europese stabiliteitspact is een tweede.

De socialisten op hun beurt hebben beloofd het minimumloon met 5 procent te verhogen. Maar díe belofte heeft nauwelijks aandacht gekregen. Partijsecretaris annex campagneleider François Hollande daagde premier Raffarin uit voor een televisiedebat. Raffarin serveerde dat idee luchtig af met de opmerking dat hij 'een andere baan' heeft. De socialist moet maar debatteren met het tweede gaullistische echelon.

Ook binnen de PS rommelt het. Hollande heeft zich kandidaat gesteld voor het premierschap, mocht links alsnog deze verkiezingen winnen. Twee zwaargewichten in de partij, Laurent Fabius en Dominique Strauss-Kahn, hebben daar openlijk vraagtekens bij geplaatst. 'Hollande', zei een anonieme partijgenoot, 'is de koning van Frankrijk vóór de eenwording van het koninkrijk, die te maken krijgt met de macht van de feodale heren'. Daar komt bij dat de parlementszetel van Hollande zelf, een district in het Chirac-gezinde departement Corrèze, allerminst veilig is.

Het meest lijkt links in zijn eigen voet te hebben geschoten met de kritiek op de gedwongen politieke samenwoning, de cohabitation. De meest eloquente tegenstander van dat Franse staatsrechtelijke curiosum was Olivier Schrameck, directeur de cabinet van premier Jospin. Schrameck publiceerde een boek waarin hij de cohabitation 'de slechtst mogelijke regeervorm voor ons land' noemde.

Daar is president Chirac het van harte mee eens. Op alle bijeenkomsten waar hij zich vertoont, roept de president de Fransen op hem 'een duidelijke, coherente meerderheid' te geven. De socialisten vinden in hun hart ook dat bij het presidentschap een parlementaire meerderheid van de zelfde kleur hoort. Maar ze moeten nu verdedigen dat een nieuwe cohabitation heus kwalitatief goed bestuur kan opleveren.

De linkse euforie na de massa-demonstraties van 1 mei tegen het extreem-rechtse Front National is totaal verdwenen. Frankrijk lijkt bijna vergeten dat Le Pen in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen 18 procent van de stemmen haalde. De kans dat extreem-rechts met een fors aantal volksvertegenwoordigers zijn opwachting komt maken in de Assemblée blijft intussen betrekkelijk klein. Als gevolg van het districtenstelsel zullen de meeste FN-kandidaten het afleggen tegen de 'grote' partijen. Het Front National mag hopen op twee of drie zetels in Marseille en omgeving.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden