Chiquita huurde privélegertje, maar draait niet op voor gevolgen

Chiquita mag weliswaar geen moordeskaders financieren die in Colombia bananenboeren doodschieten, maar het Amerikaanse fruitconcern kan er niet voor aansprakelijk worden gesteld. Althans niet in de VS.

AMSTERDAM - Dat is het oordeel van een rechtbank in Miami. Ruim vierduizend Colombianen hadden de zaak aangespannen. Zij zijn nazaten en verwanten van Colombianen die tussen 1997 en 2004 werden vermoord door doodseskaders, mede gefinancierd door Chiquita.


Chiquita, voorheen de United Fruit Company, had hele 'bananenrepublieken' in zijn macht. Tussen 1997 en 2004 betaalde het 1,7 miljoen dollar aan de AUC, de Verenigde Zelfverdedigingstroepen van Colombia. Deze paramilitaire AUC was een grote tegenstander van de linkse rebellenbeweging FARC.


De methode van de AUC was simpel: lastige boeren werden vermoord. Alleen al in de periode waarin Chiquita de bende financierde, waren in de bananenregio's in Noord-Colombia 62 bloedbaden. Daarbij vielen 432 doden, van wie de meesten op bananenplantages van Chiquita werkten. Sinds 2001 staat de AUC op de Amerikaanse lijst van terroristische organisaties.


De feiten werden al eerder vastgesteld in een strafzaak tegen Chiquita. Daarin bekende Chiquita uiteindelijk schuld en kreeg een boete van 25 miljoen dollar. De Colombiaanse nazaten wilden een schadevergoeding van Chiquita. Het concern stelt zelf slachtoffer te zijn in deze zaak, geen dader.


De rechtbank in Miami was verdeeld. Eén van de drie rechters nam een minderheidsstandpunt in. 'Ik vrees dat we onschuldigen de wapens uit handen slaan om zich te verdedigen tegen Amerikaanse concerns die de mensenrechten schenden', schreef Beverly Martin. Zij wees erop dat cruciale besluiten waren genomen in de Verenigde Staten. Advocaat Terry Collingsworth van de klagers gaat mogelijk in hoger beroep.


In de verte heeft de Nederlandse staat bijgedragen aan het vonnis van de rechtbank in Miami. De zaak draaide om de uitleg van een wet die een jaar geleden ook in stelling werd gebracht door de Nigeriaanse weduwe Kiobel tegen Shell. In die zaak kwam de Nederlandse staat ongevraagd met een juridische advies aan het Amerikaanse Hooggerechtshof om Kiobel niet ontvankelijk te verklaren. Shell won die zaak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden