Column

Chinezen voor Almelo

Over het toekomstscenario als duizenddingendoekje.

Graaf en gravin Van Rechteren Limpurg op hun oprit.

In Tubantia stond dat de gemeente Almelo in de toekomst dagelijks een bus vol Chinese toeristen naar de stad wil lokken. Almelo een lustoord voor Chinezen: wat je noemt een doorbraak, dertig jaar na de dodelijke grap 'Eén stoplicht springt op rood, een ander weer op groen, in Almelo is altijd wat te doen', van cabaretier Herman Finkers. In 2004 noemde een onderzoek van de Rabobank en MKB-Nederland het negatieve imago van Almelo nog steeds 'Finkers-effect', stadsslogans als 'Almelo is zó!' boden ook al geen soelaas. Nu gebruiken citymarketeers de slogan 'Almelo, altijd wat te doen' als geuzenterm, want zelfs in Almelo is de festivalisering doorgedrongen.

Finkers was te druk met zijn oudejaarsconference. Hij mailde dat ik het spoor van graaf Van Rechteren Limpurg moest volgen: wat hij nog bezit in de stad, bleef prachtig. Over de gemeentelijke stadsontwikkeling gaat het nummer Getelink van Finkers' cd Koo wit de floo in Almelo. Ik luisterde het in de auto op weg naar Twente: een weemoedig troostliedje in dialect voor heipaal en gitaar, waarin de stad te grazen is genomen en mank loopt.

Ter plekke bleek het Marktplein van café Flappies tot de McDonald's inderdaad goed voor een huilbui. Rondom tientallen winkels leeg. Ik sprak een oude man aan, Johan Mast (80). 'De hele stad is niks', zei die naar goed gebruik. Maar verder hield hij erg van Almelo.

Toen naar D66-wethouder Claudio Bruggink, die zowel stedelijke ontwikkeling in zijn portefeuille heeft als kunst en cultuur en dientengevolge de komst der Chinezen. Dit in het nieuwe stadhuis, volgens onderzoek van Elsevier het op drie na duurste per inwoner van Nederland, en zo ziet het er ook uit. Op de gang spraken ambtenaren over de laatste gemeenteraadsvergadering. Iemand riep: 'We zijn toch geen bananenrepubliek!' Almelo lijdt zoals half Nederland aan politieke versnippering (35 gemeenteraadsleden, 13 fracties), waardoor stevige besluiten vaak te veel van het goede zijn. Veel praten over 'samen met de burger' en 'visies' is veiliger. Of over 'processen', bedacht door strategische adviseurs met laptops. Bruggink had er ook eentje, een aardige jongen die Marc Veldman heet en die schaterend erkende dat het woord inspraakavond écht niet meer kon.

Kwamen we op de 'cultuurvisie' van Almelo, die 'herijkt' diende te worden, omdat Almelo een tekort van 100 miljoen euro moet aanvullen: te veel gespeculeerd met grond door vorige bestuurders, en toen de crisis. Een 'masterplan' om de stad in één keer op te knappen werd al geschrapt en voor cultuur is de komende jaren nog maar 5,5 miljoen over. Enter 'het toekomstscenario' als politiek duizenddingendoekje: inwoners en instanties die zich met cultuur bezighielden mochten iets zeggen over vier stuks, door Marc Veldman bedacht:

'Maak het in Almelo'.

'Beleef het in Almelo'.

'Cultuur als cement'.

'Almelo bloeit op'.

De bussen met Chinezen horen bij 'Almelo bloeit op'. 'Street artists' zouden Almelo beschilderen en daar zouden de Chinezen dan naar komen kijken, was het idee. Ze kwamen immers al in Ootmarsum en dat ligt maar een half uurtje verderop. Ging dit ook gebeuren? Neen. Het ging om 'het concept'.

Het Marktplein van Almelo, goed voor een huilbui.
Wethouder Claudio Bruggink.

Ik wilde weten wat Dolf graaf van Rechteren Limpurg (84) ervan vond. ('Almeloërs spreken nog altijd met met feodaal ontzag over de graaf', had de wethouder gezegd). Graaf en gravin wonen op de oude havezate Huis Almelo. Het heeft nog een eeuwenoude allee en een park, nu midden in de stad: een perfecte trekpleister voor Chinezen dus, maar ze willen niemand in hun park hebben. 'Met onze jeugd van tegenwoordig en met die Turken en dergelijke wordt dat zonder bewaking natuurlijk een enorme rotzooi', zei Els van Rechteren (79). 'Drinkt u thee?'

Hoeveel grond bezaten ze? 'In Almelo ruim 800 hectare en in Vriezenveen 400, zei de graaf kortaf. En elders? Streng: 'Het begint te lijken alsof u vraagt wat er op mijn bankrekening staat.' Omdat het een conservatieve grootgrondbezitter die de oudste stukjes Almelo overeind hield toch pijn moet doen, probeerde ik: te zien hoe de gemeente 100 miljoen verkwanselde met veel mínder grond. Van Rechteren veerde op: 'Het verhaal van de gemeente is dat het door de crisis fout is gegaan. Maar het was hoe dan óók fout gegaan!'

Het ware verhaal van de Chinezen: wanbeleid opgelapt met wat 'cultuurvisie'. Dan lijkt het nog wat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden