Chinezen beroepen zich op status jonge asielzoeker

Tweederde van alle Chinese asielzoekers meldt zich in Nederland als 'alleenstaande minderjarige asielzoeker', de zogenoemde ama. Sinds 1995 is het aantal Chinezen dat gebruikmaakt van de ama-regeling fors gestegen, tot bijna achthonderd in 1999....

Minderjarige asielzoekers mogen alleen worden teruggestuurd als er in het land van herkomst iemand is die voor hen kan zorgen. De meeste Chinese jongeren vertellen de IND dat ze in Nederland noch in China familie hebben. Doordat ze vaak geen papieren hebben, is het tegendeel moeilijk te bewijzen en moeten de jongeren als minderjarige asielzoeker worden erkend, aldus een IND-woordvoerder.

Volwassen asielzoekers kunnen naar China worden teruggestuurd, omdat het geldt als een veilig land. Volwassen Chinezen komen dan ook niet voor in de IND-toptien van asielzoekers. Zij zijn echter prominent aanwezig onder de illegalen in Nederland.

Van de naar schatting honderdduizend illegalen in Nederland zijn er tussen tien- en twintigduizend van Chinese afkomst. De meeste illegalen zoeken hun weg in de Chinese horeca. Volgens Chinese bronnen komt het voor dat de ouders illegaal in Nederland zijn, terwijl hun kinderen zich als ama hebben gemeld.

De ama-regeling lijkt door de mensensmokkelaars ontdekt als een aantrekkelijke optie voor jongeren om te acclimatiseren in het Westen. De Nederlandse overheid regelt voor ama's onderdak in kleine wooneenheden. De jongeren krijgen een voogd toegewezen en kunnen naar school. De regeling biedt relatieve rust na een vaak turbulente reis die tot twee jaar kan hebben geduurd.

Volgens sinoloog D. Engelhard, werkzaam bij Stichting Valentijn, een opvangcentrum voor ama's in Nunspeet en Lochem, komt meer dan de helft van de Chinese ama's uit de streek rond Wenzhou. De stad is van oudsher een doorvoerhaven van migranten. Heel veel Chinese restauranthouders in Nederland komen uit hetzelfde gebied en hebben op hun beurt familie naar Nederland gehaald. In dorpen rond Wenzhou weet men weinig van de wereld, maar geldt 'Holland' als het beloofde land.

Volgens Engelhard is een niet onbelangrijk deel van de ama's al meerderjarig, maar maken ze gebruik van het feit dat Chinezen jong ogen. Velen hebben volgens hem wel contacten in Nederland of in andere Europese landen. Maar de familiebanden zijn te vaag om op basis daarvan voor gezinshereniging in aanmerking te komen.

Ze kiezen ervoor die contacten te verzwijgen en hopen via de asielprocedure aan een verblijfsvergunning te komen.

Hoewel ze niet mogen werken, hebben veel Chinese ama's in de avonduren een baantje bij Chinese restaurants van familie of bekenden, zo weten hun begeleiders. Vanaf hun achttiende verdwijnen veel jongens definitief in de horeca in de hoop voldoende geld te verdienen om hun lening en de rente terug te betalen aan de mensensmokkelaar. De jongeren verliezen geleidelijk de zin om Nederlands te leren. Ze vinden de taal moeilijk en zijn teleurgesteld over hun kansen op de arbeidsmarkt.

Sommige ama's proberen uit Nederland weg te komen naar Engeland of Canada, omdat ze door mensensmokkelaars in het verkeerde land zijn gedropt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden