Chinese webreus naar Wall Street

Alibaba is vrijwel alleenheerser op de Chinese markt voor webwinkelen en groter dan Amazon en eBay bij elkaar. De beursgang wordt misschien wel de grootste ooit.

AMSTERDAM - China's grootste webshop, Alibaba, wil een beursnotering. Niet op de 'eigen' beurs van Hongkong, maar in het hart van het mondiale kapitalisme: Wall Street. In een korte verklaring stelt Alibaba: 'Deze stap zal van ons een meer mondiale onderneming maken en de transparantie van de onderneming vergroten.' Wanneer het gaat gebeuren, is niet duidelijk.


De beursgang zal behoren tot de grootste ooit, en zal volgens sommigen zelfs de grootste tot nu toe (Visa in 2008: 18 miljard dollar, 13 miljard euro) overtreffen. De waarde van het concern wordt geschat op 120 miljard dollar, minder dan Facebook of Amazon maar meer dan eBay. Nu al verwerken de websites van het concern meer handel dan eBay en Amazon bij elkaar. In 2012 ging het om 18 miljard dollar, 2 procent van de Chinese economie.


Maandenlang was Alibaba in onderhandeling met de beurs van Hongkong, maar die stelde onplezierige eisen: elk aandeel moest evenveel zeggenschap opleveren. De machthebbers in het bedrijf willen hun macht houden en belangrijke benoemingen in eigen hand houden. Omdat de Hongkongse beurs niet wilde toegeven, besloot Alibaba uit te wijken naar Wall Street, waar de regels minder strikt zijn.


De Chinese kapitaalmarkt blijft trekken. 'Als de omstandigheden dat in de toekomst toelaten', schrijft Alibaba, dan zit een notering in Hongkong er nog wel in. Maar dan moet Hongkong wel door de bocht.


Met Alibaba's beursgang meldt China zich nadrukkelijk bij de kapitalistische voorhoede. Overigens profiteert Yahoo!, dat 23 procent van de aandelen bezit, mee van de beursgang. Niet alleen Alibaba gaat naar Wall Street, ook de Chinese variant van Twitter, Weibo (waarin Alibaba een belang heeft). Weibo diende zijn aanvraag afgelopen vrijdag in bij de beursautoriteiten. Het gaat om een plaatsing van aandelen voor een half miljard dollar.


Alibaba heeft op zijn thuismarkt nauwelijks concurrenten. Met een hele reeks websites neemt het concern 80 procent van alle e-commerce in China voor zijn rekening. De consumentensites Tmall (Marktplaats) en Taobao (Amazon) groeiden in 2012 met 58 procent naar een omzet van een biljoen yuan, bijna 9 miljard euro. Uit dit groeitempo blijkt dat de Chinese webhandel nog maar net op gang is gekomen. De helft van de Chinezen heeft niet eens internet. Volgens The Economist wordt Alibaba de eerste webwinkel die meer dan een biljoen dollar per jaar gaat verkopen, zij het pas rond 2020.


De aangekondigde beursgang komt op een moment dat vooral de beurzen van Londen en New York worden overstroomd met beursnoteringen. In Londen haalden beursgangers dit jaar al 5,5 miljard dollar op; in New York zelfs al 9 miljard, het beste jaar sinds 2007.


Opportunistische oud-leraar Engels is goed voor 10 miljard dollar

Jack Ma (1964, Chinese naam Ma Yun), de man die in 1999 Alibaba oprichtte, komt uit een arm gezin in Guanzhou. Op school was hij slecht in exacte vakken, maar hij had andere kwaliteiten. Negen jaar lang stond hij extreem vroeg op en fietste naar een naburig hotel, om Engels te spreken met toeristen en zakenlieden.

Zo schopte hij het tot leraar Engels en vertaler. Hij kwam te werken bij het ministerie van Buitenlandse Handel, waar hij toeristen begeleidde naar de Chinese Muur. Een van die toeristen was de geboren Taiwanees Jerry Yang, een van de Yahoo!-oprichters. Van dat moment dateert de relatie van Ma met Yahoo!, die nog steeds voortduurt.

Ma kent zijn beperkingen, maar ook zijn sterke kant. Hij zou ooit gezegd hebben: 'eBay is als een haai in de oceaan. Maar ik ben als een krokodil in de Yangtze-rivier. Als we de strijd aangaan in de oceaan, verliezen we. Maar als we vechten op de rivier, dan winnen we.' Binnen enkele jaren had hij eBay het land uit geconcurreerd. Vorig jaar trad hij terug als bestuursvoorzitter. De Financial Times riep hem uit tot 'persoon van het jaar'. Ma is nog altijd de machtigste man van het bedrijf. En de rijkste: volgens Forbes is hij goed voor 10 miljard dollar (7,2 miljard euro).

Ma zet zich nu in voor het milieu in China, maar een idealist is hij niet. Toen Yahoo! enkele jaren geleden met de Chinese overheid in conflict kwam omdat de overheid e-mails van dissidenten wilde hebben, toonde Ma zich een stuk opportunistischer dan Yahoo!. 'Wat de overheid ook van ons verlangt, wij zullen er gehoor aan geven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden