5 vragenChinese economie

Chinese vastgoedgigant aan rand van afgrond. Crash dreigt als staat niet ingrijpt

Een project van Evergrande in Huai'an, in de Chinese provincie Jiangsu. Bij een faillissement van Evergrande staat de indirecte werkgelegenheid voor 3,8 miljoen Chinezen op het spel. Beeld VCG via Getty Images
Een project van Evergrande in Huai'an, in de Chinese provincie Jiangsu. Bij een faillissement van Evergrande staat de indirecte werkgelegenheid voor 3,8 miljoen Chinezen op het spel.Beeld VCG via Getty Images

De Chinese vastgoedfirma Evergrande staat op omvallen. Beleggers zien hun winsten verdampen. Chinezen die hun geld in nog niet opgeleverde koopwoningen hebben gestoken, liggen wakker van de zorgen. Is dit het begin van een ongekende crash van de Chinese economie?

Evergrande, wat is dat voor bedrijf?

Een vastgoedreus die zich gedraagt als een economische alleseter. Voetbalclubs, mineraalwater, elektrische auto’s, gezondheidszorg, pretparken: Evergrande-oprichter Xu Jiajin, een voormalig technicus van een staalbedrijf, investeert graag en veel.

Xu houdt van een gokje en rendabiliteit was onbelangrijk in de bubbel van steeds stijgende huizenprijzen. Nu staat er 300 miljard dollar in rode cijfers in de boekhouding. Geen bedrijf ter wereld heeft zoveel schulden als Evergrande.

Wat gaat er mis?

Alles. Het recente vertrek van Xu uit de onroerendgoeddivisie was het zoveelste teken dat Evergrande aan de rand van de afgrond staat. Eerder sloegen leveranciers alarm, omdat Evergrande hun rekeningen niet betaalde. Zat het bedrijf voorheen krap bij kas, dan werden leveranciers met kort lopende schuldbekentenissen of nog niet opgeleverd vastgoed betaald. Dat mag tegenwoordig niet meer.

Door wanbetaling kwamen bouwprojecten stil te liggen, waardoor gevreesd wordt dat 1,4 miljoen nog op te leveren Evergrande-woningen met een totale marktwaarde van 170 miljard euro nooit worden opgeleverd. Daarom durft geen Chinees zijn geld in een aanbetaling van een Evergrande-koopwoning te steken, dus de verkoop stagneert.

Die neerwaartse spiraal probeert Evergrande te doorbreken door de verkoop van bezittingen als de divisie elektrische auto’s en kantoorpanden, maar ondanks aardige kortingen geven geldschieters niet thuis.

Wie trekken er aan het kortste eind?

Huizenbezitters zien de vierkantemeterprijs kelderen en vrezen dat hun woning, waar drie generaties al hun spaargeld in stortten, in waarde vermindert.

Chinezen die een Evergrande-huis in aanbouw kochten, staan doodsangsten uit dat de flat niet wordt afgebouwd en ze hun aanbetaling kwijt zijn.

Leveranciers van Evergrande gaan kapot aan liquiditeitsproblemen.

Binnen- en buitenlandse investeerders die Evergrandes avontuurlijke investeringen bekostigden, zien hun winsten verdampen.

Chinezen die hun geld hebben vastgezet in vermogensbeheerproducten van Evergrande, kunnen uitbetaling de eerstkomende vijf jaar op hun buik schrijven. Ter compensatie biedt Evergrande een gratis parkeerplaats of een leegstaand flatje aan.

Wat gebeurt er als het bedrijf daadwerkelijk failliet gaat?

De grote vraag is in hoeverre de Chinese staat zijn poot stijf houdt. Beijing probeert al jaren bubbels in de huizenmarkt te bestrijden. Zodra echter serieus op de rem wordt getrapt, komen projectontwikkelaars, banken en gemeenten dusdanig in problemen dat de overheid bijspringt, uit angst voor een harde crash.

China’s verslaving aan snelle economische groei door eindeloos te bouwen met geleend geld is groter dan het gigantische probleem van Evergrande. Meer dan een kwart van alle Chinese investeringen zit in onroerend goed, met spooksteden van leegstaande speculatieflats en onvoorstelbare schuldenbergen als gevolg. Een sloot maatregelen begint nu effect te sorteren, maar die nieuwe discipline wordt tenietgedaan als de staat Evergrande overeind houdt.

Niets doen heeft even grote nadelen. Als de steenpuist van schulden en financiële risico’s ongecontroleerd uitbarst, raken andere sectoren besmet. Meer dan 128 banken en 121 financiële instellingen zouden leningen bij Evergrande hebben uitstaan: het risico is groot dat ze samen met Evergrande ten onder gaan.

Bij een eventueel faillissement van Evergrande gaat de indirecte werkgelegenheid voor 3,8 miljoen Chinezen in rook op. Slaat de malaise over op andere vastgoedbedrijven en hun investeerders, dan is de economische melt-down die al jaren wordt voorspeld een feit, want een kwart van de Chinese economie drijft op vastgoed.

Hoe moet het verder?

Vergeet economische logica en kijk naar het politieke risico, want daarin ligt het antwoord besloten. Sociale stabiliteit is topprioriteit voor de Chinese president Xi Jinping. Het maakt hem niets uit als een privébedrijf als Evergrande failliet gaat, maar een totale vastgoedcrisis wil Xi niet wegens het risico op grootschalige sociale onrust.

Nu al belegeren leveranciers, kleine beleggers en huizenbezitters in verschillende steden de kantoren van Evergrande. Met het toenemen van het aantal gedupeerden neemt de kans op overheidsingrijpen toe, want Chinese burgers rekenen erop dat de staat hen beschermt tegen financiële risico’s. Niets doen is de beste manier om een opstand onder de middenklasse te ontketenen.

De staat stuurt volgens persbureau Bloomberg een team gespecialiseerde juristen en boekhouders naar Evergrande. Het zou een voorbode zijn van mogelijke staatsgecontroleerde ontmanteling van de vastgoedgigant, voordat de vrijwel onvermijdelijke val van Evergrande de hele economie vergiftigt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden