Nieuws

Chinese staat gebruikt Nederlandse emotieherkenningssoftware

Twee Nederlandse softwarebedrijven doen zaken met het Chinese veiligheidsministerie. Ze zijn gespecialiseerd in het herkennen van emoties en gezichtsuitdrukkingen.

De software van VicarVision herkent emoties Beeld Vicar Vision

Zowel Vicar Vision uit Amsterdam als Noldus uit Wageningen bevestigen tegenover de Correspondent dat ze zaken doen met het Chinese ministerie van Openbare Veiligheid. Dit ministerie is onder andere verantwoordelijk voor het Black Mirror-achtige project waarbij burgers massaal in de gaten worden gehouden door surveillancecamera’s. Volgens ambitieuze plannen moeten volgend jaar de honderden miljoenen camera’s met elkaar verbonden worden in één groot systeem, waarin ook andere gegevens van de 1,4 miljard Chinezen komen te staan, zoals medische gegevens en socialemediadata.

Onschuldig is dit bepaald niet. Het ministerie speelt bijvoorbeeld een actieve rol in de onderdrukking van de Oeigoeren, de moslimminderheid in de Chinese provincie Xinjiang. Begin dit jaar kreeg de Nederlandse hacker Victor Gevers nog bij toeval toegang tot de database van het Chinese bedrijf Sensenets, gespecialiseerd in gezichtsherkenningssoftware. In de database stonden 2,5 miljoen namen en persoonsgegevens van Oeigoeren van wie de locatie constant gemonitord werd. ‘We zagen dat het een geavanceerd tracking-systeem met gezichtsherkenning was’, aldus Gevers destijds tegenover EenVandaag.

Niet alleen emoties

De software van Vicar Vision en Noldus zou kunnen worden gebruikt in aanvulling op dit soort gezichtsherkenningssoftware. Wat zij doen is namelijk het herkennen van emoties op een individueel gezicht. Op zijn site beschrijft Vicar zijn software FaceReader als ‘het eerste commercieel beschikbare pakket waarmee de gezichtsuitdrukkingen van mensen kan worden geanalyseerd’. Als voorbeeld geeft het bedrijf de hoorzitting van Mark Zuckerberg. Meestal was zijn gezichtsuitdrukking behoorlijk vlak, maar FaceReader wist er feilloos een aantal ‘hotspots’ uit te pikken waarin hij vreugde – of juist angst – toonde. Naast het herkennen van emoties en gezichtsuitdrukkingen is FaceReader ook in staat om – naast leeftijd en geslacht – onderscheid te maken in ras.

De bedrijven willen niet zeggen hoeveel geld er gemoeid is met de deal, of sinds wanneer er zaken worden gedaan. Verder benadrukken ze dat hun software in China alleen wordt gebruikt voor ‘trainingen en simulaties bij opleidingen’ en niet voor massasurveillance.

Het Europees Parlement nam eerder nog wetgeving aan die de export van surveillancetechnologie aan totalitaire landen aan banden moet leggen, maar deze is nog niet door de afzonderlijke lidstaten geïmplementeerd. Oud-Europarlementariër Marietje Schaake, die voor deze wetgeving ijverde, is tegenover de Correspondent kritisch over de export van geavanceerde technologieën naar China: ‘China is een dictatuur die dit soort software inzet om grip en controle op de bevolking te krijgen. Het land is bezig een spionagestaat op te tuigen. Er moeten hele strenge eisen gesteld worden aan de verkoop van dit soort technologie.’

Ook als gezichten niet worden herkend, zijn er nog genoeg mogelijkheden om individuen te identificeren. De Chinese start-up Watrix maakt software waarmee dit gebeurt op basis van hoe mensen lopen en de omvang van hun lichaam. Beeld AP

Computers en emoties

‘Een paar jaar geleden waren we al heel blij als een machine zes basisemoties kon onderscheiden op basis van een video die hem werd getoond.’ Daarna baarde de Amsterdamse hoogleraar Theo Gevers opzien door met zijn software de Mona Lisa te analyseren. De conclusie destijds: ze kijkt voor 83 procent vrolijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden