reportage techsector in Shenzhen

Chinese smartphonesector brengt meer dan alleen goedkope iPhoneklonen

Fabriek van OnePlus in Dongguan. Beeld In Pictures via Getty Images

Chinese telefoonmerken stonden aanvankelijk vooral bekend om hun goedkope iPhoneklonen. Tegenwoordig brengen ze smartphones op de markt die zich kunnen meten met Apple en Samsung en die Afrika en India veroveren. Zo wilde ondernemer Pete Lau met zijn OnePlus vanaf de oprichting ‘een wereldmerk’ worden. Zijn succes is kenmerkend voor de techsector in Shenzhen.

‘Het klinkt misschien wat onbescheiden’, zegt Pete Lau, oprichter en directeur van het Chinese smartphonebedrijf OnePlus, ‘maar toen ik dit bedrijf opzette, was het vanaf de eerste dag mijn doel om een wereldmerk te worden. Veel mensen hebben vooroordelen over Chinese telefoons, omwille van het verleden. Maar ondertussen maken we betere producten dan Europese en Amerikaanse merken.’

Pete Lau (44) is ambitieus en de wereld mag het weten. Op de bedrijfsvloer, op de zeventiende etage van een kantoortoren in de Zuid-Chinese stad Shenzhen, heten de vergaderzaaltjes San Francisco, Barcelona en Milano. Boven de werkplekken hangen borden met de bedrijfsslogans: ‘Never Settle’ en ‘Nothing less than total success’. De meeste werknemers hebben een kussen bij zich, voor als de werkdag uitloopt en ze even een dutje willen doen.

OnePlus is een van de vele Chinese telefoonmerken die bezig zijn met een wereldwijde veroveringstocht. Aan Huawei, dat een hoofdrol speelt in de handelsoorlog, zijn we inmiddels gewend, maar ook Xiaomi, Oppo en Vivo zijn aan een opmars bezig. OnePlus, dat pas sinds december 2013 bestaat, wordt in 34 landen verkocht. Wereldwijd staat het op de vijfde plaats in het dure smartphonesegment (400 dollar of meer), aldus onderzoeksbureau Counterpoint.

‘Ons marktaandeel is nog altijd klein’, geeft directeur Lau toe. De dominante merken Samsung, Huawei en Apple verdelen de wereldmarkt onder elkaar, en OnePlus moet het op de vijfde plek doen met 2 procent. Lau, half grappend: ‘Ik hoop dat we op termijn een nul achter ons huidige marktaandeel kunnen zetten.’

Hoe bescheiden ook, de snelle opkomst van OnePlus is tekenend. Want stonden Chinese telefoonmerken aanvankelijk vooral bekend om hun goedkope iPhoneklonen, waarvan je nooit wist wanneer ze het zouden begeven, tegenwoordig brengen ze smartphones op de markt die zich kunnen meten met Apple en Samsung. ‘We letten op alle details’, zegt Lau, wijzend op de perfect gladde hoeken van de OnePlus 7 Pro. ‘Net als Europese luxemerken.’

Pete Lau, oprichter en directeur van OnePlus. Beeld AFP

Marktleider Afrika

De basis van het succes werd gelegd in Shenzhen, waar in 1980 de eerste Speciale Economische Zone werd geopend. Grote buitenlandse telefoonmerken – Nokia, Motorola, Samsung en Apple – lieten er hun toestellen in goedkope fabrieken maken. Maar na verloop van tijd begonnen inventieve bandarbeiders de technologie te kopiëren. De goedkope namaakspullen vonden gretig aftrek in China, India of Zuidoost-Azië.

‘De westerse merken lieten die markten heel lang open liggen’, zegt David Li, een van de bekendste analisten van de elektronicamarkt in Shenzhen. ‘Nokia liet in de beginjaren veel onderzoek doen naar wat Indiase of Chinese landbouwers van een telefoon verwachtten. Ze kwamen met heel maffe ideeën. Maar in Shenzhen deden de mensen geen onderzoek. Daar wisten ze: het enige wat zo’n landbouwer wil, is dezelfde telefoon als in de stad, maar dan voor eentiende van de prijs.’

Zo ontstonden in China tal van telefoonbedrijven die miljoenen en miljoenen toestellen verkochten, maar waar in Europa nooit iemand van gehoord had. Neem Xiaomi, in Nederland nog maar net aan de weg aan het timmerend, maar in India onbetwist marktleider. Of Transsion, dat 49 procent van de Afrikaanse markt in handen heeft. Het bedrijf speelde slim in op Afrikaanse wensen, met extra lange batterijduur voor elektriciteitsstoringen en een camera die zich aanpast aan een donkere huid.

Geleidelijk maakten de Chinese telefoonontwikkelaars zich ook los van het kopieerverleden, en werden ze zelf innovatiever. Allereerst omdat de Chinese consument welvarender werd en hogere eisen ging stellen. Maar ook omdat de Chinese smartphonemarkt verzadigd raakte, en Chinese merken uitwijkmogelijkheden zochten in de Verenigde Staten en – nog meer sinds de handelsoorlog – Europa.

Ook OnePlus maakte zo’n ontwikkeling door. Het bedrijf werd in 2013 opgericht door Lau, die toen als onderdirecteur van Oppo werkte, en Carl Pei, een Zweeds-Chinese computerprogrammeur. Hun eerste smartphone – in acht maanden ontwikkeld – was een echte prijsvechter, met alle nieuwste technische snufjes voor amper 300 euro. Het recentste exemplaar, de OnePlus 7 Pro, heeft een startprijs van 700 euro en gaat uitdrukkelijk de concurrentie met Apple en Samsung aan.

Duizelig

‘Kijk naar ons scherm, dat heeft een verversingsgraad van 90 Hertz’, zegt Lau, terwijl hij pijlsnel naar beneden scrollt, zonder enige hapering in het beeld. ‘Als je dit scherm gewoon bent en je keert terug naar je oude toestel, dan voel je je duizelig. Zelfs Samsung heeft niet zo’n scherm. Maar de kostprijs is natuurlijk hoger.’ Oneplus beroemt zich ook op een behuizing waarop geen vingerafdrukken achterblijven, een onder het scherm verborgen vingerdruksensor en een optimaal ‘handgevoel’.

Het jonge bedrijf probeert nu aan naamsbekendheid te winnen met slimme marketing. De eerste smartphones werden via een invitatiesysteem verkocht, voor een gevoel van exclusiviteit. Ook bouwt het bedrijf aan een gemeenschap van trouwe gebruikers. Twee weken voor dit interview werden fans uit negentien landen die actief bijdroegen op het klantenforum, in Shenzhen uitgenodigd voor overleg. En in Amsterdam kwamen fans uit heel Europa bijeen om over de camera te praten.

Waar OnePlus over tien jaar staat, daar durft Lau geen voorspellingen over te doen. ‘We willen vooral een duurzaam bedrijf zijn’, zegt hij. ‘Als OnePlus over honderd jaar nog steeds bestaat, dan is het echt een groots bedrijf.’

Handelsoorlog

Behalve Huawei hebben de Chinese telefoonmerken nog geen grote last van de handelsoorlog. Smartphones vallen voorlopig nog niet onder de handelstarieven, al komt daar vanaf 1 september mogelijk verandering in. Als Trump zijn dreigement uitvoert, zouden de toestellen 10 procent importtaks opgelegd krijgen. OnePlus-directeur Lau wil geen commentaar geven op de kwestie.

Huawei voelt de handelsoorlog wel heel sterk. Omdat het telecombedrijf ook 5G-netwerken aanlegt en die volgens de VS voorziet van achterdeurtjes voor spionage, is Huawei voorwerp van een exportverbod voor Amerikaanse techbedrijven. Daardoor riskeert het bedrijf geen Android meer te kunnen gebruiken. Huawei heeft vorige week een eigen besturingssysteem voorgesteld, maar in Europa zijn veel consumenten op hun hoede. De verkoop van Huawei in Europa is sinds mei ingezakt.

Chinese techsector

Hoe het Chinese Shenzhen uitgroeide van een paar vissersdorpjes tot de grootste concurrent van Silicon Valley

In twintig jaar is Shenzhen uitgegroeid van een marktplein voor na-apers tot hét elektronicacentrum, met kroonjuweel Huawei. Nergens gaat de innovatie zo snel als in de delta van de Parelrivier. Vandaag een idee, morgen een start-up, overmorgen de wereld. Silicon Valley 2.0 ligt in China.

De handelsoorlog raakt Dongguan, de ‘fabriek van China’, en dat merk je op de banenmarkt

Als centrum van de Chinese export is Dongguan hard geraakt door de handelsoorlog. Dat is te merken op de banenmarkt, waar bedrukte werkzoekenden stuiten op veel gesloten loketten. ‘Je voelt hier dat het bergafwaarts gaat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden